80 yaş üstü bireylerde yaşlı ihmalinin anemi ve malnütrisyon ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between elder neglect and anemia and malnutrition in individuals aged over 80
- Tez No: 956454
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı ihmali, fiziksel ihmal, malnütrisyon, anemi, ileri yaş, beslenme durumu, Elder neglect, physical neglect, malnutrition, anemia, old age, nutritional status
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, 80 yaş ve üzeri bireylerde yaşlı ihmali ile malnütrisyon ve anemi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki kesitsel çalışma, Bursa ilinde bir sağlık kuruluşunda 80 yaş ve üzerindeki 225 birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar Olgu Rapor Formu, Yaşlı İhmal Değerlendirme Ölçeği (YİDÖ), Mini Nütrisyonel Değerlendirme Anketi (MNA) ve laboratuvar değerleri aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %14,7'sinde olası yaşlı ihmali tespit edildi. MNA puanlarına göre %7,1'i malnütrisyonlu, %27,1'i malnütrisyon riski altında, %65,8'i ise normal nütrisyonel durumda yer aldı. Spearman Korelasyon Analizine göre katılımcıların YİDA toplam puanları ile besin alımında bir azalma (r=-0,136, p=0,041), son üç ay içindeki kilo kaybı durumu (r=-0,171, p=0,010), hareketlilik (r=-0,193, p=0,004), nöropsikolojik problemler (r=-0,162, p=0,015) ve MNA (r=-0,218, p=0,001) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. Regresyon analizine göre MNA puanlarını anlamlı düzeyde etkileyen faktörlerin banyo sıklığı (p=0,007) ve vücut kokusu (p=0,014) olduğu değerlendirildi. Hemoglobin (r=0,283, p<0,001) ve demir düzeyleri (r=0,159, p=0,017) ile MNA puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu bulundu (p<0,05). Ancak YİDÖ ile laboratuvar parametreleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi (p>0,05). Buna ek olarak hemoglobin düzeylerini açıklamada sadece MNA puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir faktör olduğu (p=0,001), YİDA puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir faktör olmadığı (p>0,05) değerlendirildi. Sonuç: Bu çalışma, 80 yaş ve üzeri bireylerde fiziksel ihmalin malnütrisyonla ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur. Özellikle banyo yapma sıklığı ve kişisel hijyen gibi ihmal göstergeleri, beslenme durumunun önemli yordayıcıları arasında yer almaktadır. Yaşlı bireylerde ince klinik göstergelerin düzenli değerlendirilmesi, fiziksel ihmalin tespiti ve önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle, ileri yaş grubunda fiziksel ihmale yönelik duyarlılığın artırılması ve multidisipliner değerlendirme yaklaşımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between elder neglect and malnutrition and anemia in individuals aged 80 years and older. Materials and Methods: This descriptive and correlational cross-sectional study was conducted with 225 individuals aged 80 and above in a healthcare institution in Bursa, Türkiye. Data were collected using a Case Report Form, the Elder Neglect Assessment Scale (ENAS), the Mini Nutritional Assessment (MNA), and laboratory parameters. Results: Possible elder neglect was identified in 14.7% of the participants. According to MNA scores, 7.1% were malnourished, 27.1% were at risk of malnutrition, and 65.8% had normal nutritional status. Spearman correlation analysis revealed significant negative correlations between total ENAS scores and reduced food intake (r = –0.136, p = 0.041), weight loss in the last three months (r = –0.171, p = 0.010), mobility (r = –0.193, p = 0.004), neuropsychological problems (r = –0.162, p = 0.015), and MNA scores (r = –0.218, p = 0.001). Regression analysis showed that bathing frequency (p = 0.007) and body odor (p = 0.014) were significant predictors of MNA scores. Positive and significant correlations were found between MNA scores and hemoglobin (r = 0.283, p < 0.001) and iron levels (r = 0.159, p = 0.017). However, no statistically significant relationship was found between ENAS scores and laboratory parameters (p > 0.05). Additionally, only MNA scores were identified as a statistically significant predictor of hemoglobin levels (p = 0.001), whereas ENAS scores were not (p > 0.05). Conclusion: This study revealed that physical neglect may be associated with malnutrition in individuals aged 80 and over. Indicators such as bathing frequency and personal hygiene were found to be significant predictors of nutritional status. Regular assessment of subtle clinical signs in older adults is important for the detection and prevention of physical neglect. Therefore, it is recommended to increase awareness of physical neglect in the advanced age group and to strengthen multidisciplinary evaluation approaches.
Benzer Tezler
- Yaşlıların istismar ve ihmal ile karşılaşma durumları ve etkileyen faktörler
The olders? exposure to abuse and negligence situations and effective factors
HAKİME ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Geriatriİnönü ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHİCE ERCİ
- Aile hekimliğinde yaşlının kendini ihmali ve Beden Kitle İndeksi arasındaki ilişki
The relationship between elderly self-neglect and body mass index in family medicine
MİTHAT BEKDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHitit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA AKBIYIK
- Huzurevinde ve evde yaşayan yaşlılarda kendini ihmal düzeyleri ve risk faktörleri
Self-neglect levels and risk factors in elderly living in nursing homes and at home
ESMA NUR SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ILGAZ
- Önemli bir insan hakları ihlali çocuk evlilikler: Erkeklerin görüş, deneyim ve tutumlarının incelenmesi
A significant human rights violation child marriages: Analyzing opinions, attitudes and experiences of men
HÜLYA BARBAROS
Doktora
Türkçe
2019
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY ÖZGÜLNAR
- 2014-2021 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran 65 yaş ve üstü adli olguların medikolegal açıdan değerlendirilmesi
Medicolegal evaluation of forensic cases aged 65 years and older who applied to Akdeniz University Hospital between 2014-2021
SELVER MERVE ÇEVİK