Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalında, 2020-2023 yılları arasında SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile izlenen hastaların; mevsimsel insan koronavirüs enfeksiyonu ile izlenen hastalarla klinik, laboratuvar ve radyolojik açıdan karşılaştırılması
A clinical, laboratory, and radiological comparison of patients with SARS-CoV-2 infection and those with seasonal human coronavirus infection followed at the Division of Pediatric Infectious Diseases, Ankara University School of Medicine, between 2020 and 2023
- Tez No: 957166
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGİN ÇİFTCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: COVID-19, mevsimsel koronavirüs, Omicron, SARS-CoV-2, COVID-19, seasonal coronavirus, Omicron, SARS-CoV-2
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1. ÖZET Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı, Mart 2020 ile Aralık 2023 tarihleri arasında üçüncü basamak bir çocuk enfeksiyon kliniğinde SARS-CoV-2 ve mevsimsel insan koronavirüsleri tanısıyla yatarak izlenen pediatrik hastaların klinik, laboratuvar, radyolojik ve epidemiyolojik özelliklerini karşılaştırmak ve ayrıca SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçiren hastalar arasında Omicron öncesi ve Omicron varyant dönemlerine ait farklılıkları değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalında, 2020-2023 yılları arasında yatarak izlenen toplam 1 ay-18 yaş arası 291 hasta incelenmiştir. Retrospektif olarak tasarlanan bu çalışmada, hastalar dört gruba ayrılmıştır: 51 hasta mevsimsel insan koronavirüsü enfeksiyonu tanısı, 124 hasta Omicron öncesi dönemde COVID-19 tanısı ve 116 hasta Omicron varyantı döneminde COVID-19 tanısı ve 240 hasta toplam COVID-19 tanısı alan hastalardı. Tüm hastaların demografik özellikleri, klinik semptomları, laboratuvar parametreleri, radyolojik bulguları ve hastaneye yatış süreleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçiren çocuklarda en sık görülen semptomlar ateş (%71,7), öksürük (%42,1), kusma (%17,9), ishal (%17,5) ve burun akıntısı (%13,3) iken; mevsimsel koronavirüs grubunda öksürük (%78,4), ateş (%66,7), burun akıntısı (%43,1), kusma (%19,6) ve hırıltılı solunum (%15,7) daha ön plandadır. Hastalık şiddeti değerlendirildiğinde, COVID-19 hastalarının %7,1'i asemptomatik, %35,0'i hafif, %43,8'i orta, %10,4'ü ağır ve %3,8'i kritik şiddette seyretmiştir. Mevsimsel koronavirüs (HCoV) enfeksiyonu geçiren hastalarda ise hafif (%17,6), orta (%51,0) ve ağır (%31,4) şiddette hastalık izlenmiştir. COVID-19 ve mevsimsel koronavirüs grupları arasında hastalık şiddeti dağılımı açısından anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Bu farkın özellikle ağır hastalık oranının mevsimsel koronavirüs grubunda daha yüksek (p<0,001) ve hafif hastalık oranının COVID-19 grubunda daha fazla olmasından (p=0,019) kaynaklandığını gösterilmiştir. Başvuru anında akciğerlerinde dinleme bulgusu olan hasta sıklığı, Omicron öncesi tanı alan COVID-19 hastalarında %29,8, Omicron varyantı sırasında tanı alan COVID-19 hastalarında %33,6, mevsimsel koronavirüs hastalarında %74,5 ve tüm COVID-19 hastalarında %31,7 olarak saptanmıştır ve mevsimsel koronavirüs hastalarındaki dinleme bulgusu sıklığı Omicron öncesi ve Omicron sırasında tanı alan ve toplam COVID-19 hastalarına göre anlamlı şekilde daha sık saptanmıştır (p<0,001). Başvuru anında çekilen akciğer grafileri değerlendirildiğinde, normal grafi oranı Omicron öncesi dönemde tanı alan COVID-19 hastalarında (%43,4); Omicron döneminde tanı alan COVID-19 hastalarına (%22,1) ve mevsimsel koronavirüs hastalarına (%10,9) kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Patolojik akciğer grafisi bulguları, Omicron öncesi COVID-19 hastalarında %56,6, Omicron dönemindekilerde %77,9 ve mevsimsel koronavirüs grubunda %89,1 oranında izlenmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda, Omicron öncesi COVID-19 grubuyla hem Omicron dönemi (p=0,003) hem de mevsimsel koronavirüs grubu (p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Bu bulgular, COVID-19 varyantlarına ve farklı koronavirüs tiplerine göre akciğer tutulumu şiddetinin değişkenlik gösterebileceğini düşündürmektedir. Başvuru anındaki hematolojik parametreler değerlendirildiğinde, beyaz küre (BK), nötrofil (TNS), lenfosit (TLS), trombosit (PLT) ve hemoglobin (Hb) düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır. Omicron dönemi COVID-19 hastalarında lökositoz ve nötrofili oranları belirgin şekilde düşük, lökopeni ve nötropeni oranları ise anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Hem Omicron öncesi hem de Omicron dönemi COVID-19 hastalarında lenfopeni oranı, mevsimsel koronavirüs grubuna kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p=0,003 ve p<0,001). PLT değerleri karşılaştırıldığında, trombositoz oranı mevsimsel koronavirüs grubunda anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,05). Hemoglobin düzeyleri değerlendirildiğinde, Omicron dönemi COVID-19 hastalarında anemi sıklığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). CRP yüksekliği mevsimsel koronavirüs grubunda (%72,5) daha sık görülse de diğer gruplarla karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). İzlem süresince gelişen komplikasyonlar değerlendirildiğinde, MIS-C en sık Omicron öncesi COVID-19 hastalarında (%4,8) izlense de gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Solunum sıkıntısı ve solunum yetmezliği mevsimsel koronavirüs grubunda sırasıyla %58,8 ve %29,4 oranıyla diğer gruplara göre anlamlı olarak daha sık saptanmıştır (p<0,05). Akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS), yalnızca Omicron döneminde tanı alan bir COVID-19 hastasında görülmüştür. Takip ve tedavi süreçleri değerlendirildiğinde, Omicron öncesi COVID-19 grubu en yüksek yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatış oranına (%21,8), antiviral (%33,9) ve intravenöz immünoglobulin (IVIG) (%7,3) kullanımına, MIS-C gelişim oranına (%4,8) sahip gup olarak öne çıkmıştır. Oksijen tedavisi, HFNC, steroid tedavisi ve inhaler tedavi uygulamaları HCoV grubunda COVID-19 gruplarına göre anlamlı olarak daha sık uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hiçbir hastada izlem sürecinde mortalite gelişmemiştir. Sonuç: Bu çalışma, SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile takip edilen çocuk hastalarda, mevsimsel insan koronavirüs enfeksiyonuyla takip edilen hastalara kıyasla belirgin klinik, radyolojik ve hematolojik farklılıklar gözlendiğini ortaya koymuştur. Aynı zamanda, SARS-CoV-2 enfeksiyonunun klinik ve laboratuvar özelliklerinin Omicron varyantıyla birlikte Omicron öncesi döneme göre anlamlı değişiklikler göstermiştir. Omicron öncesi COVID-19 grubu en yüksek YBÜ yatış oranına, antiviral ve IVIG kullanımına ve MIS-C gelişim oranına sahip grup olarak, Omicron sonrası COVID-19 grubuna göre öne çıkmıştır. Bu durum, pandeminin erken dönemlerinde dolaşımda olan varyantların daha yüksek sistemik inflamatuvar yanıt oluşturup daha ağır klinik tablolara yol açtığı hipotezini desteklemektedir. Omicron dönemi COVID-19 hastaları önceki varyantlar sırasında tanı alan kıyasla genel olarak daha hafif klinik seyir göstermiş, daha az YBÜ yatışı gerçekleşmiş, daha az MIS-C gelişmiş ve daha az IVIG kullanılmıştır. Omicron varyantının çocuklar üzerindeki daha sınırlı sistemik etkisi dikkat çekici olup, varyantlar arasındaki klinik seyir farklılıklarını ortaya koymaktadır. Mevsimsel koronavirüs enfeksiyonları, solunum sıkıntısı ve solunum yetmezliği oranlarının ve oksijen destek tedavisi gerekliliğinin anlamlı yüksek olmasıyla COVID-19 enfeksiyonuna göre daha belirgin pulmoner etkiler göstermiştir. Bu durum mevcut literatürdeki çalışmalarla benzer sonuçlar ortaya koymuş olsa da, bu farkın oluşmasında hastaların hospitalizasyon kriterlerinde ve test uygulanma pratiğindeki farklara bağlı olarak klinik şiddet ortalamasının yapay olarak yükseltilmesinin de etkili olmuş olabileceği düşünülmektedir. Literatür verileriyle karşılaştırıldığında, çalışmamızdaki YBÜ yatış oranları, MIS-C insidansı, komplikasyon gelişim oranları bilimsel literatürdeki büyük kohort çalışmalarıyla yüksek ölçüde paralellik göstermektedir. Bu bağlamda çalışmamızın, SARS-COV-2 ve mevsimsel koronavirüslerin hem yerel epidemiyolojik özelliklerinin belirlenmesine hem de küresel literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
2. ABSTRACT Objective: This study aimed to compare the clinical, laboratory, radiological, and epidemiological characteristics of pediatric patients hospitalized with a diagnosis of SARS-CoV-2 and seasonal human coronavirus infection in a tertiary pediatric infectious diseases clinic between March 2020 and December 2023. Additionally, it sought to evaluate the differences between the pre-Omicron and Omicron variant periods among pediatric patients hospitalized with SARS-CoV-2. Methods: This retrospective study included a total of 291 hospitalized patients aged 1 month to 18 years who were followed up at the Department of Pediatric Infectious Diseases, Ankara University Faculty of Medicine, between 2020 and 2023. The patients were categorized into four groups: 51 patients diagnosed with seasonal human coronavirus (HCoV) infection, 124 patients diagnosed with COVID-19 during the pre-omicron period, and 116 patients diagnosed with COVID-19 during the omicron variant period, comprising a total of 240 patients with COVID-19. Demographic characteristics, clinical symptoms, laboratory parameters, radiological findings, and hospital stay durations were evaluated and compared across the groups. Results: The most common symptoms in SARS-CoV-2 patients were fever (71.7%), cough (42.1%), vomiting (17.9%), diarrhea (17.5%), and nasal discharge (13.3%), whereas in the seasonal coronavirus group, cough (78.4%), fever (66.7%), nasal discharge (43.1%), vomiting (19.6%), and wheezing (15.7%) were more prominent. Regarding disease severity, 7.1% of COVID-19 patients were asymptomatic, 35.0% had mild, 43.8% moderate, 10.4% severe, and 3.8% critical disease. In seasonal coronavirus patients, the disease severity rates were 17.6% mild, 51.0% moderate, and 31.4% severe. A statistically significant difference was found in the severity distribution between COVID-19 and seasonal coronavirus groups (p<0.001), with post-hoc analysis revealing higher severe disease rates in the seasonal coronavirus group (p<0.001) and higher mild disease rates in the COVID-19 group (p=0.019). Auscultation findings present at the moment of diagnosis were more frequent in seasonal coronavirus patients (74.5%) compared to pre-Omicron (29.8%), Omicron (33.6%), and overall COVID-19 patients (31.7%) (p<0.001). Normal chest radiographs were significantly more frequent in the pre-Omicron group (43.4%) compared to Omicron (22.1%) and seasonal coronavirus (10.9%) groups (p<0.05). Pathological radiographic findings were observed in 56.6% of pre-Omicron, 77.9% of Omicron, and 89.1% of seasonal coronavirus cases. Statistically significant differences were found between the pre-Omicron and Omicron groups (p=0.003), and between pre-Omicron and seasonal coronavirus groups (p<0.001). These findings indicate variability in lung involvement depending on the viral variant or coronavirus type. Hematological parameters (WBC, neutrophil, lymphocyte, platelet, and hemoglobin levels) differed significantly between groups. Patients diaognosed with COVID-19 during Omicron period had significantly lower leukocytosis and neutrophilia rates, and higher leukopenia and neutropenia rates (p<0.05). Both pre-Omicron and Omicron COVID-19 patients had significantly higher lymphopenia rates compared to the seasonal coronavirus group (p=0.003 and p<0.01). Thrombocytosis was more frequent in seasonal coronavirus patients (p<0.05). Anemia was significantly more common in Omicron COVID-19 patients (p<0.05). CRP elevation was more frequent in the seasonal coronavirus group (72.5%). Among complications, MIS-C was most commonly observed in pre-Omicron COVID-19 patients (4.8%) altough the difference was not statistically significant (p>0.05). Respiratory complications such as dyspnea (58.8%) and respiratory failure (29.4%) were significantly more common in seasonal coronavirus patients (p<0.05). ARDS was observed in only one patient from the Omicron group. The pre-Omicron COVID-19 group demonstrated the highest rates of intensive care unit (ICU) admission (21.8%), antiviral treatment (33.9%), intravenous immunoglobulin (IVIG) use (7.3%), multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C) development (4.8%) compared to the post-Omicron COVID-19 group. Oxygen therapy, high-flow nasal cannula (HFNC), steroid treatment, and inhaler therapy were administered significantly more frequently in the HCoV group compared to the COVID-19 groups. No mortality occurred during follow-up among the included patients. Conclusion: This study indicates that, pediatric patients hospitalized with SARS-CoV-2 infection exhibit distinct clinical, radiological, and hematological characteristics compared to those hospitalized with seasonal human coronavirus infections. Additionally, it reveals that the clinical and laboratory features of patients diagnosed with SARS-CoV-2 infection significantly vary between the pre-Omicron and Omicron periods. The pre-Omicron COVID-19 group demonstrated the highest rates of ICU admission, antiviral treatment, IVIG use, MIS-C development compared to the Omicron era COVID-19 group. These findings support the hypothesis that SARS-CoV-2 variants circulating during the early phases of the pandemic induced a more pronounced systemic inflammatory response, resulting in more severe clinical manifestations. In contrast, COVID-19 cases during the Omicron era exhibited a generally milder clinical course, with lower rates of ICU admission, MIS-C development, and IVIG administration. The more limited systemic involvement of the Omicron variant in pediatric patients is noteworthy and highlights the clinical heterogeneity among different viral variants. Seasonal coronavirus infections were associated with more prominent pulmonary involvement, as evidenced by significantly higher rates of respiratory distress, respiratory failure, and the need for supplemental oxygen therapy, compared to COVID-19. Although these findings align with the existing literature, it is conceivable that the observed differences may be partially attributable to variations in hospitalization criteria and testing practices, potentially leading to an overestimation of clinical severity in the seasonal coronavirus group. When compared with the existing literature, our ICU admission rates, MIS-C incidence, and complication rates in our study are largely consistent with the findings of global scientific World. In this context, our study contributes to both the characterization of local epidemiological patterns of SARS-CoV-2 and seasonal coronaviruses, as well as their integration into the global scientific literature.
Benzer Tezler
- Çocuk nörolojisi pratiğinde baş ağrılarının sıklık, etyoloji, tedavi yaklaşımları ve izlemleri açısından değerlendirilmeleri
The assesment of headaches for frequency, etiology, management and follow-up in pediatric neurology practice
BURCU ÖZTÜRK HİŞMİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLHİS DEDA
- Sürekli renal replasman tedavisi uygulanan kritik çocuk hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of critical pediatric patients treated with CRRT
GÜL HATİCE ERKOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESİHA EKİM
- Konjuge pnömokok aşısı sonrası invaziv pnömokok hastalığı sıklığı, serotip dağılımı ve antibiyotik direnci
Antibiotic resistance, serotype distribution and prevalence of invasive pneumococcal disease after introduction of pneumococcal conjugate vaccine
CANER YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL İNCE
- Üriner sistem taş hastalığı olan çocuklarda demografik ve klinik özellikler, etiyoloji ve tedavi yaklaşımları
Demographic and clinical features, ethiologies and treatment approaches in children with urinary stone disease
FERHAN DEMİRTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ÇAKAR
- İmmün trombositopeni tanısı ile izlenen çocuklarda hastalığın klinik seyri ve prognostik faktörlerin değerlendirilmesi (Tek merkez deneyimi)
Başlık çevirisi yok
ZHALA ABDULLAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLBER TALİA İLERİ
- 3 ay-18 yaş arası çocuklarda toplum kökenli pnömoni tanısı alan hastaların incelenmesi ve klinisyen yaklaşımlarının uluslararası kılavuzlara uygunluğunun değerlendirilmesi
Investigation of patients diagnosed with community acquired pneumonia in children between 3 months-18 years and evaluation of clinicians' adherence with the guidelines
ÖZLEM CEYDA DOĞANÇAY KARAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET ARSAN