Ebeveynlerin çocukluk çağı aşıları hakkında görüşleri ve aşı karşıtlığı nedenlerinin değerlendirilmesi
Parents' opinions on childhood vaccinations and an evaluation of the reasons for vaccine hesitancy
- Tez No: 957325
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN MERT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Aşılama, Aşı kararsızlığı, Aşı reddi, Koruyucu hekimlik, Family medicine, Vaccination Hesitancy, Vaccination Refusal, Vaccination, Preventive Medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, Afyonkarahisar'daki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 0-4 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik düşüncelerini ve aşı kararsızlığına neden olan temel etkenleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Temmuz-Ekim 2024'te, farklı sosyodemografik yapıya sahip 9 ASM'de 351 ebeveynle yürütülen tanımlayıcı ve kesitsel tipteki çalışmada, anket formu ve Aşı Karşıtlığı Ölçeği yüz yüze uygulanmıştır. Veriler SPSS 26 ile analiz edilmiştir (p<0,05). Bulgular: Katılımcıların %81,2'si annelerden oluşmakta, ortalama çocuk sayısı 2,02±1,02'dir. Ebeveynlerin %36,8'i aşılar hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu belirtirken, %50,1'i sınırlı, %13,1'i ise hiç bilgi sahibi olmadığını ifade etmiştir. En sık bilgi kaynağı sağlık kuruluşları olurken (%76,9), sosyal medya da önemli bir yer tutmuştur (%34,2). Bilgi düzeyi arttıkça aşı karşıtlığı puanlarının azaldığı, sağlık çalışanı ebeveynlerin tutumlarının daha olumlu olduğu görülmüştür (p<0,001). Eğitim seviyesi arttıkça“aşı tereddüdünün meşrulaştırılması”azalmakta, ancak yüksek eğitimli annelerde aşı güvenliğine dair şüphelerin arttığı gözlenmektedir (p=0,03). Şehir merkezinde yaşayan ebeveynlerin aşıya daha olumlu yaklaştığı belirlenmiştir (p<0,05). Aşı yaptırma oranı %94,6 gibi yüksek bir düzeyde olup, aşı yaptırmayan (%4,3) veya eksik yaptıran (%1,1) ebeveynlerin en yaygın gerekçeleri aşıların gereksiz olduğunu düşünmeleri ve yan etki kaygısıdır. Ücretli aşı yaptırma oranı %19,1 olup, bu grupta en sık tercih edilen rotavirüs aşısıdır (%89,6). Sonuç: Ebeveynlerin çoğu çocukluk çağı aşılarının yararına inanmaktadır. Aşı karşıtlığı düşüktür; alternatif yöntemlere yönelim sınırlıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the opinions of parents with children aged 0–4 years who applied to Family Health Centers in Afyonkarahisar regarding childhood vaccinations, and to identify the main factors contributing to vaccine hesitancy. Materials and Methods: A descriptive, cross-sectional study was conducted between July and October 2024 with 351 parents from nine centers of varied sociodemographic background. A questionnaire and the Vaccine Opposition Scale were administered face-to-face. Data were analyzed using SPSS 26 (p<0.05). Results: Of the participants, 81.2% were mothers, with an average of 2.02±1.02 children. While 36.8% had sufficient vaccine knowledge, 50.1% reported limited, and 13.1% no knowledge. Health institutions (76.9%) and social media (34.2%) were key information sources. Higher knowledge levels were linked to lower vaccine opposition scores (p<0.001). Health workers had more positive attitudes (p<0.001). As education increased, justification of vaccine hesitancy decreased, though highly educated mothers showed more safety concerns (p=0.03). Urban residents held more positive views (p<0.05). Vaccination rates were high (94.6%), while non-vaccination reasons included perceived lack of need and side effect concerns. Paid vaccines were chosen by 19.1%, with rotavirus being the most common (89.6%). Conclusion: The majority of parents believe in the benefits of childhood vaccinations. Vaccine opposition is low, and the tendency to seek alternative methods remains limited.
Benzer Tezler
- Erişkin bireylerde aşı reddinin, çocukluk ve erişkin aşılarıyla ilgili bilgi düzeyinin, tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of vaccine refusal, knowledge level, attitudes and behaviors about childhood and adult vaccines in adult individuals
TUĞBA KOŞMAZ KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Arpada diallel melez analizleri ile bazı tarımsal özelliklerin kalıtımı üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KAYIHAN Z. KORKUT
Doktora
Türkçe
1981
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Yurt dışından kesin dönüş yapan işçi çocukları ile Türkiye'de doğup büyümüş çocukların frustrasyona karşı geliştirdikleri agresyonun yönü ve türünün rosenzwerg pıcturefrustratron testi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NERMİN ÇELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TANELİ
- 6-7,5 zeka yaşındaki normal zekalı, organik ve organik olmayan hafif derecede zihinsel özürlü çocukların bilişsel yapılarının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
NİLHAN SEZGİN
Doktora
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK SAVAŞIR
- Sosyo-ekonomik faktörlerin Erzurum merkez ilçesi ilkokul çocuklarında diş gelişimine etkisi
Başlık çevirisi yok
ZUHAL KIRZIOĞLU