Aşınan yatakların sönümleme kaybının pervane şaftı ömrüne etkisi
Effect of damping loss in worn bearings on propeller shaft fatigue life
- Tez No: 957471
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TURGUT İNCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gemi Mühendisliği, Marine Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gemi pervane şaft sistemlerinde kullanılan yataklar, şaftın dönme hareketini destekleyerek titreşimleri sönümleyen ve sistemin güvenli ve verimli çalışmasını sağlayan kritik bileşenlerdir. Yatakların zamanla aşınması, özellikle sönümleme ve rijitlik davranışlarında değişimlere yol açarak şaft sisteminin titreşim yanıtını ve ömrünü etkileyebilmektedir. Ancak literatürde bu davranışlar çoğunlukla sabit kabul edilmekte, zamanla değişimleri ise ihmal edilmektedir. Bu çalışmada, gemi pervane şaft sisteminde kullanılan yatakların zamanla değişen dinamik özelliklerinin, özellikle sönümleme davranışındaki azalma, şaft ömrüne etkileri araştırılmıştır. Şaft-yatak sistemi, Ansys yazılımı kullanılarak modellenmiş; pervane ve ana makine gibi elemanların karakteristik çalışma frekansları literatürden elde edilmiştir. Yatak sönümleme ve rijitlik katsayıları için, farklı aşınma seviyelerini temsil eden değerler kullanılarak çeşitli senaryolar oluşturulmuştur. Her bir senaryo için yapılan harmonik analiz sonucunda belirlenen frekanslarda oluşan gerilmeler hesaplanarak, Miner's hasar birikim kuralı çerçevesinde şaft ömrü tahmin edilmiştir. Sonuçlar, yatak özelliklerindeki zamana bağlı değişimin şaft ömrü üzerindeki etkileriyle birlikte sabit yatak parametreleri varsayılan klasik yöntemle kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlarda klasik yönteme göre, şaft ömrünün yatak özelliklerinin değişimi ve dolayısıyla şaft sönüm ve rijitlik katsayılarının aşınma derinliğine bağlı olarak değişimi ile daha az ömre sahip olacağı hesaplanmıştır. Elde edilen hesaplamalar Türk Loydu kuralları da göz önünde bulundurularak beş yıl olarak alınmıştır. Ömür farkının yüzdesel olarak küçük olmasına karşın farklı uygulama ve problemlerde önemli olabilir ve dolayısıyla kontrol edilmesi gerekebileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Bearings used in ship propeller shaft systems are critical components that support the rotational motion of the shaft, damping vibrations and ensuring safe and efficient operation of the system. The wear of bearings over time can affect the vibration response and lifespan of the shaft system, especially by causing changes in damping and stiffness behaviors. However, in the literature, these behaviours are mostly assumed to be constant and their variations with time are neglected. In this study, the effects of time-varying dynamic properties of bearings used in ship propeller shaft systems, especially the decrease in damping behaviors, on shaft fatigue life are investigated. The shaft-bearing system is modelled using Ansys software and the characteristic operating frequencies of elements such as the propeller and main engine are obtained from the literature. Various scenarios were created for the bearing damping and stiffness coefficients using values representing different wear levels. As a result of the harmonic analysis for each scenario, the stresses at the frequencies determined were calculated and the shaft fatigue life was estimated using Miner's damage accumulation rule. The results are compared with the classical method assuming constant bearing parameters, together with the effects of time-dependent variation in bearing properties on shaft fatigue life. The results indicate that, compared to conventional methods, durability may decrease due to changes in bearing capacity, damping and stiffness coefficients, depending on the wear depth. The developed model is based on a five-year period, in accordance with Türk Loydu regulations. Although the difference in lifespan appears small in percentage terms, it can be significant depending on the specific application or problem, and therefore requires further evaluation.
Benzer Tezler
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Konfeksiyon işletmelerinde performans ölçümleri ve işgücü planlanmasına katkıları
Başlık çevirisi yok
SEVİN BRAV
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN