Kentsel yağmur suyu denetimi kapsamında mavi-yeşil altyapı sistemlerinin Ankara-Hatip Çayı örneğinde incelenmesi
Examination of blue-green infrastructure systems within the scope of urban stormwater monitoring: The case of Ankara-Hatip River
- Tez No: 958031
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim değişikliği ve hızlı kentleşme, şehirlerde doğal su döngüsünü bozmakta, taşkın risklerini artırmakta ve mevcut altyapı sistemlerini yetersiz kılmaktadır. Bu bağlamda, suyu kentle entegre şekilde yöneten mavi-yeşil altyapı (MYA) sistemleri, sürdürülebilir ve çok işlevli çözümler sunarak giderek önem kazanmaktadır. Bu tez, kentsel yağmur suyu denetimi kapsamında MYA sistemlerinin uygulanabilirliğini Ankara-Hatip Çayı'nın kentsel kesimi üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle, MYA kavramı ve ilgili iyi uygulama örnekleri literatür taramasıyla değerlendirilmiştir. HEC-RAS yazılımı ile oluşturulan yağmur suyu akış modeli üzerinden taşkın analizi gerçekleştirilmiş, riskli alanlar belirlenmiştir. Ardından, Hatip Çayı'nın belirlenen kentsel kesiminde mevcut durum analizi yapılmış; saha gözlemleri ve fotoğraf destekli analizlerle alanın fiziksel, ekolojik ve sosyal yapısı ortaya konmuştur. Tüm bulgular doğrultusunda MYA temelli tasarım önerileri geliştirilmiştir. Sonuçlar, alanda betonlaşma, geçirimsiz yüzeyler ve doğal dere yapısının bozulması gibi sorunların taşkın riskini artırdığını ve ekolojik sürekliliği kestiğini göstermektedir. Geliştirilen önerilerle; taşkın riski azaltılabilir, su kalitesi iyileştirilebilir, biyolojik çeşitlilik desteklenebilir ve nitelikli kamusal alanlar oluşturulabilir. Bu çalışma, Hatip Çayı özelinde MYA sistemlerinin uygulanabilirliğini ortaya koymakta ve Ankara gibi yoğun kent dokularında doğa tabanlı çözümlerle kentin altyapısal dönüşümüne katkı sunarak suyla yeniden bağ kurmanın mümkün olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Rapid urbanization and global climate change disrupt the natural water cycle in cities, increasing flood risks and rendering conventional infrastructure systems insufficient. In this context, blue-green infrastructure (BGI) systems, which manage water in an integrated manner with urban landscapes, are gaining importance by offering sustainable and multifunctional solutions. This thesis aims to examine the applicability of BGI systems within the scope of urban stormwater monitoring, using the urban section of Hatip Stream in Ankara as a case study. The study first evaluates the concept of BGI and related best practice examples through an extensive literature review. A flood analysis was conducted based on a stormwater flow model created using HEC-RAS software, identifying areas at risk. Subsequently, a current situation analysis was carried out on the selected urban section of Hatip Stream; the physical, ecological, and social characteristics of the area were documented through field observations, and photo-supported analyses. Based on all findings, BGI-based design proposals were developed. The results indicate that issues such as extensive concretization, impervious surfaces, and the degradation of the natural stream structure have increased flood risks and interrupted ecological continuity. The proposed interventions aim to reduce flood risks, improve water quality, support biodiversity, and create high-quality public spaces. This study demonstrates the applicability of BGI systems through the Hatip Stream case and shows that, in dense urban environments like Ankara, it is possible to reconnect cities with water through nature-based solutions that support infrastructural transformation.
Benzer Tezler
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İmara ilişkin bağışlamaların gelişimi ve değerlendirilmesi
Evoution et evaluation des amnisties concernant le constructions et le development du territoire
AHMET LÜTFİ UZEL
Doktora
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Anıtkabir çevresi yapılaşma düzeni ve çevre ilişkilerinin görsel değerlendirilmesi üzerinde uygulamalı bir araştırma
Structural developments around Anıtkabir and a research on visual evaluation of environmental relations
IŞIK UÇMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Şehircilik ve Bölge PlanlamaAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN MEMLUK
- Tokat kentinin açık ve yeşil alan ilişkileri ve peyzaj mimarlığı açısından alınması gereken önlemler
Relations between open and green areas in Tokat and measures to be taken from the standpoint of landscape archtitecture
M.EMİN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ