Restoranlarda aydınlatma tasarımının mekân atmosferine ve kullanıcı deneyimine etkisi
The effect of lighting design on the spatial atmosphere and user experience in restaurants
- Tez No: 958553
- Danışmanlar: PROF. DR. İPEK FİTOZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Aydınlatma Tasarımı, Restoran Aydınlatması, Kullanıcı Deneyimi, Restoran Atmosferi, Lighting Design, Restaurant Lighting, User Experience, Restaurant Atmosphere
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mimari iç mekânlarda aydınlatma tasarımı, fiziksel işlevselliğin ötesine geçerek mekânın atmosferini ve kullanıcı deneyimini derinden etkiler. Özellikle restoran gibi deneyim odaklı kamusal mekânlarda aydınlatmanın nicelik ve niteliği, kullanıcıların mekânı algılama biçimini şekillendirmesinde kritik bir rol oynar. Bu yüksek lisans çalışmasında, lüks restoranlarda aydınlatma tasarımının mekânsal atmosfer üzerindeki etkilerini ve kullanıcı deneyimiyle ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul'un Suadiye semtinde bulunan üç seçkin restoranın (Restoran A, Restoran B ve Restoran C) aydınlatma düzenleri, aydınlığın nicelik ve niteliği açısından incelenmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı bu çalışmada, her bir restoranın farklı işlevsel bölümlerinin (yemek alanı, özel alanlar, içecek servis alanı, sirkülasyon alanı, ıslak hacim alanı) aydınlatma tasarımları nicelik ve niteliği açısından detaylı olarak analiz edilmiştir. Aydınlatmanın nicelik (aydınlık düzeyi) ve nitelik özellikleri (ışığın renksel özellikleri, doğrultusal yapısı, aydınlıkta oluşan gölgeler, aydınlık düzeyinin dağılımı) görsel mekân analizi (Görünürlük, Mekânsallık, Atmosfer) bağlamında kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Ayrıca, uygulanan anket çalışmasıyla kullanıcıların aydınlatmaya dair algı ve memnuniyet düzeyleri nicel olarak ölçülmüş ve mekânsal tasarım unsurlarıyla ilişkilendirilmiştir. Elde edilen bulgular, aydınlatma tasarımının restoran atmosferine çok yönlü bir katkı sağladığını göstermektedir. Doğru kurgulanan aydınlatma tasarımı sayesinde mekânlar hem estetik açıdan çekici ve konsepte uyumlu bulunmuş, hem de işlevsel olarak kullanıcıların rahatça görme ve odaklanma ihtiyaçlarını karşılamıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğu, kaliteli ve özenli aydınlatmanın mekâna dair“lüks”,“davetkâr”ve“sıcak”bir atmosfer yarattığını belirtmiştir. Aynı zamanda uygun aydınlık düzeyinin ve ışığın renksel özelliklerinin, restoranın farklı bölümleri için aydınlığın nicelik ve niteliği açısından gerekliliklere uygun aydınlatma tasarımlarının yapılması ile kullanıcıların kendilerini rahat, güvende ve mekâna ait hissetmelerini pekiştirdiği saptanmıştır. Sonuç olarak, aydınlatma tasarımının yalnız teknik bir uygulama değil, restoranların marka imajını ve kullanıcı memnuniyetini şekillendiren kritik bir tasarım aracı olduğu bu çalışmayla ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Lighting design in architectural interiors goes beyond physical functionality and deeply affects the atmosphere and user experience of the space. Especially in experience-oriented public spaces such as restaurants, the quantity and quality of lighting plays a critical role in shaping the way users perceive the space. In this master's study, it is aimed to evaluate the effects of lighting design on the spatial atmosphere in luxury restaurants and its relationship with the user experience. Within the scope of the research, the lighting schemes of three exclusive restaurants (Restaurant A, Restaurant B and Restaurant C) in Suadiye district of Istanbul were examined in terms of the quantity and quality of illumination. In this study, in which quantitative and qualitative methods were used together, the lighting designs of different functional sections of each restaurant (dining area, private areas, beverage service area, circulation area, wet area) were analyzed in detail in terms of quantity and quality. The quantitative (illuminance level) and qualitative characteristics of the lighting (color characteristics of light, directional structure, shadows created in illumination, distribution of illuminance level) were comprehensively evaluated in the context of visual space analysis (Visibility, Spatiality, Atmosphere). In addition, users' perceptions and satisfaction levels regarding lighting were quantitatively measured through a questionnaire survey and associated with spatial design elements. The findings show that lighting design makes a multifaceted contribution to the restaurant atmosphere. Properly designed lighting design not only made the spaces aesthetically appealing and conceptually harmonious, but also functionally fulfilled the users' needs to see and focus comfortably. The majority of the participants stated that quality and careful lighting created a“luxurious”, 'inviting' and“warm”atmosphere. At the same time, it was found that the appropriate level of illumination and the color characteristics of the light reinforced the users' feeling of comfort, safety and belonging to the space by designing lighting designs that meet the requirements in terms of quantity and quality of illumination for different parts of the restaurant. As a result, this study reveals that lighting design is not only a technical application but also a critical design tool that shapes the brand image of restaurants and user satisfaction.
Benzer Tezler
- Kızartma sayısı ve süresine göre yağlarda meydana gelen değişiklikler üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
FEYZA GÜRTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Gıda MühendisliğiAnkara ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİF KAYMAZ
- Tüketicilerin kredi kartı kabul kararı üzerine etki eden faktörler ve bir pilot araştırma
Başlık çevirisi yok
AHMET K. ŞEKERKAYA
- Ankara piyasasında satılan polistirenden mamul gıda ambalaj malzemelerindeki kalıntı monomer düzeylerinin araştırılması
Survey of residual monomer levels in polystyrene food packaging materials sold in Ankara markets
NİLGÜN AKKOYUNLU
- İzmir bölgesinde kabuklu ve yumuşakça işleyen işletmelerin işleme teknikleri
Başlık çevirisi yok
YILDIZ (DEMİREL) YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Su ÜrünleriEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN TATAR
