Tıbbi yardım aramaya yönelik tutum ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve geçerlik-güvenirlik çalışması
Adaptation of the attitudes toward seeking medical help scale to Turkish: A validity and reliability study
- Tez No: 959337
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP ATASEVEN BULUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Tıbbi yardım arama tutumu, tıbbi yardım arama davranışı, ölçek uyarlama, geçerlilik, güvenilirlik, Medical help-seeking attitude, medical help-seeking behavior, scale adaptation, validity, reliability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 114
Özet
Bu çalışma, Tıbbi Yardım Aramaya Yönelik Tutum Ölçeğinin Türkçe formunu geliştirerek, geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini gerçekleştirmeyi amaçlamıştır. Metodolojik araştırma deseni benimsenmiş ve veriler Ocak-Mart 2025 tarihleri arasında sosyal medya (Facebook, Twitter, Instagram, Threads) ve Whatsapp kullanan bireylerden çevrimiçi olarak toplanmıştır. Örneklem, internet kullanıcıları arasından ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 272 katılımcıdan oluşmuştur. Veriler, ''Tıbbi Yardım Aramaya Yönelik Tutum Ölçeği'' ve araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Ölçek, geri-çeviri yöntemiyle Türkçeye çevrilmiştir. Geçerlilik analizlerinde, kapsam, yüzey ve yapı geçerliliği (AFA, DFA); güvenirlik analizlerinde ise, madde analizi ve Cronbach Alfa katsayıları kullanılmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,84; Bartlett küresellik testi değeri χ²(66) = 788,855; p < 0,001 hesaplanmıştır. Model uyum analizinde CMIN/df (χ²/sd) = 1,99 olup, bu değer mükemmel uyumu göstermektedir. GFI = 0,94, AGFI = 0,91 değerleriyle güçlü bir model; CFI = 0,93, TLI = 0,91 ve IFI = 0,93 ile yüksek uyum gösterdiği saptanmıştır. NFI = 0,87 kabul edilebilir uyum aralığında, RMSEA = 0,06, SRMR = 0,05, olup, modelin makul düzeyde hata içerdiği ve genel olarak kabul edilen eşik değerleri karşıladığı görülmüştür. Maddelere ait madde-toplam korelasyon katsayıları 0,30 ile 0,59 aralığında bulunmuş ve her maddenin ölçekle tutarlı bir biçimde davrandığını göstermiştir. Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach's Alpha) 0,78 bulunmuştur. Sonuç olarak; Tıbbi Yardım Aramaya Yönelik Tutum Ölçeğinin Türk dili ve kültürüne uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to develop the Turkish version of the Attitudes Toward Seeking Medical Help Scale and to conduct its validity and reliability analyses. Adopting a methodological research design, data were collected online between January and March 2025 via individuals using social media (Facebook, Twitter, Instagram, Threads) and WhatsApp. The study sample consisted of individuals from internet users, selected via the purposive sampling method. The sample included 272 participants who met the inclusion criteria. The data were collected using the“Attitudes Toward Seeking Medical Help Scale”and a sociodemographic information form, which was prepared by the researchers. The scale was translated using the back-translation method. For the validity analyses, content, face, and construct validity were ensured; reliability was evaluated using item-total correlations and Cronbach's alpha coefficient. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value was 0.84, and Bartlett's Test of Sphericity was χ²(66) = 788.855, p < 0.001. In model fit analysis, the CMIN/df value (χ²/df) was 1.99, indicating excellent model fit. The fit indices were as follows: GFI = 0.94, AGFI = 0.91, CFI = 0.93, TLI = 0.91 and IFI = 0.93, all showing high model fit. NFI = 0.87 indicated acceptable fit; RMSEA = 0.06 and SRMR = 0.05, suggesting that the model contained acceptable levels of error and met overall fit thresholds. Item-total correlation coefficients ranged between 0.30 and 0.59, showing that the items were consistent with the scale. The internal consistency coefficient (Cronbach's Alpha) was found to be 0.78. As a result, the Turkish version of the Attitudes Toward Seeking Medical Help Scale was determined to be a valid and reliable instrument suitable for Turkish language and culture.
Benzer Tezler
- Onkojenik Hpv genotiplerinin Pcr-elisa yöntemi ile saptanması
Detection of oncogenic hpv genotypes by Pcr-Elisa assay
ALPER KANDİŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2007
MikrobiyolojiAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL GÜLTEKİN
- Amlodipin ve valsartan'ın hipertansif hastalarda perilipin, irisin ve adropin seviyelerine etkisi
The effect of amlodipine and valsartan on the level of perilipin, irisin and adropin to hypertensve patients
NERMİN AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
BiyokimyaTurgut Özal ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSAMETTİN ERDAMAR
- Fuzûlî'nin Sıhhat u Maraz'ı ile Derviş Siyahî'nin Mecma'-ı Tıbb'ında Ahlât-ı Erbaanın İşlenişi
Discussing of Ahlat-ı Erbaa at Fuzuli's Sıhhat u Maraz an Derviş Siyahi's Mecma-ı Tıbb
ÖMER GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Deontoloji ve Tıp TarihiKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Böbrek naklinde soğuk iskemi süresinin erken dönem greft işlevi ve akut retteki rolü
The effect of cold ischemia time on the delayed graft function and acute rejection in kidney transplantation
İSMAİL SERT
- Tıbbi, sosyal ve sağlık çalışanları açısından organ nakli
Medical, social and workers in terms of organ transplantantion
MURAT ZAMBAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HastanelerBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN