Geri Dön

Evde sağlık hizmeti alan serebral palsili çocukların annelerine yönelik uygulanan akıllı telefon destekli hemşirelik danışmanlığının annelerin bakım yükü, stresle başa çıkma ve yaşam kalitesine etkisi

The effect of smartphone-supported nursing counseling on the care burden, coping with stress, and quality of life of mothers of children with cerebral palsy receiving home health care services

PDF İndir

  1. Tez No: 959663
  2. Yazar: ÖKKEŞ KISA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYNUR UYSAL TORAMAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Bedensel engelli çocuklar, Ev hemşireliği, Evde bakım hizmetleri, Evde sağlık hizmetleri, Mobil uygulama, Serebral palsi, Physically handicapped children, Home nursing, Home care services, Home health service, Mobile application, Cerebral palsy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Serebral Palsi çocukluk çağının en yaygın nöromotor bozukluklarından biridir. Serebral Palsi'li çocuğu olan annelerin bakım yükünün yüksek olduğu, stresle başa çıkmada zorluklar yaşadıkları ve yaşam kalitelerinin düştüğü birçok çalışmada belirtilmektedir. Bu araştırmanın amacı, evde sağlık hizmeti alan serebral palsili çocukların annelerine yönelik uygulanan akıllı telefon destekli hemşirelik danışmanlığının annelerin bakım yükü, stresle başa çıkma ve yaşam kalitesine etkisini incelemektir. Araştırma, randomize kontrollü tasarımda yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İzmir ili Konak ilçesinde yer alan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetlerine kayıtlı 0-18 yaş arası serebral palsi tanılı çocuğu olan girişim grubunda 21, kontrol grubunda 18 anne oluşturmuştur. Veriler, Mayıs-Kasım 2024 tarihleri arasında“Anne ve Çocuk Sosyodemografik Bilgi Formu”,“Zarit Bakım Yükü Ölçeği (ZBYÖ)”,“Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği”(DASS-21),“Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu”kullanılarak toplanmıştır. Girişim grubu annelere, standart evde sağlık hizmetleri ve Serebral Palsi Anne Portalı olarak isimlendirilen akıllı telefon uygulaması destekli hemşirelik danışmanlığı verilmiş, kontrol grubu ise standart evde sağlık hizmetlerini almaya devam etmiştir. Girişim ve Kontrol grubu annelerden veriler ön test, girişim sonrası 1.ay(izlem), 3.ay(izlem), 6.ay(izlem) şeklinde toplanmıştır. Araştırmanın yürütülmesi için öncelikle Ege Üniversitesi Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS Windows 25.0 programı kullanılmıştır. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, parametrik testlerden bağımsız gruplarda t testi, Friedman testi, fark olan grubu tespit etmek için Bonferroni testi kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Annelerin yaş ortalaması girişim grubunda 40,76±5,15 , kontrol grubunda 40,33±5,67 yıldır. Çocukların yaş ortalaması girişim grubunda 13,38±3,67, kontrol grubunda 12,00±3,91 yıldır. Çocukların cinsiyeti girişim grubunun %61,9'u ve kontrol grubunun ise %50'sinin kız olduğu belirlenmiştir. Annelerin gruplarına göre Zarit Bakım Yükü Ölçeği (ZBYÖ) izlem4 puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (t=-3,817; p<0,05). Girişim grubu Zarit Bakım Yükü Ölçeği izlem puanlarının kontrol grubu katılımcılarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (F=3,930; p<0,05). Annelerin gruplarına göre DASS-21 ölçeğinin depresyon alt boyutunda izlem4 puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (z=-3,021; p<0,05). Girişim grubu Depresyon-Anksiyete-Stres ölçeğinin depresyon alt boyutunda izlem puanlarının kontrol grubu katılımcılarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (F=5,627; p<0,05). Annelerin gruplarına göre DASS-21 ölçeğinin anksiyete alt boyutunda izlem4 puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (z=-2,567; p<0,05). Girişim grubu Depresyon-Anksiyete-Stres ölçeğinin anksiyete alt boyutunda izlem puanlarının kontrol grubu katılımcılarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (F=3,678; p<0,05). Annelerin gruplarına göre DASS-21 ölçeğinin stres alt boyutunda izlem4 puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (z=-2,036; p<0,05). Girişim grubu DASS-21 ölçeğinin stres alt boyutunda izlem puanlarının kontrol grubu katılımcılarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (F=5,891; p<0,05). Annelerin gruplarına göre Yaşam Kalitesi ölçeğinin genel yaşam kalitesi alt boyutunda izlem4 puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (z=3,327; p<0,05). Girişim grubu genel yaşam kalitesinin izlem puanları arasında ise anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (F=5,571; p<0,05). Annelerin gruplarına göre Yaşam Kalitesi ölçeğinin genel sağlık algısının alt boyutunda izlem4 puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (z=3,813; p<0,05). Girişim grubu genel sağlık algısının izlem puanlarının kontrol grubu katılımcılarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (F=7,820; p<0,05). Annelerin gruplarına göre Yaşam Kalitesi ölçeğinin bedensel alan alt boyutunda ön test1 (z=2,587), izlem2 (z=4,773), izlem3 (z=3,006) ve izlem4 (z=5,633) puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Girişim grubu Yaşam Kalitesi Ölçeğinin bedensel alan alt boyutlarında izlem puanlarının kontrol grubu katılımcılarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (F=8,426; p<0,05). Annelerin gruplarına göre Yaşam Kalitesi Ölçeğinin ruhsal alan alt boyutunda ön test1 (z=2,573), izlem2 (z=4,611), izlem3 (z=5,267) ve izlem4 (z=7,667) puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Annelerin gruplarına göre Yaşam Kalitesi Ölçeğinin sosyal alan alt boyutunda ön test1 (z=3,447), izlem2 (z=3,500), izlem3 (z=3,906) ve izlem4 (z=8,204) puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Annelerin gruplarına göre Yaşam Kalitesi Ölçeğinin çevre alan alt boyutunda izlem2 (z=4,149), izlem3 (z=5,238) ve izlem4 (z=8,221) puanları arasında ise anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; akıllı telefon destekli hemşirelik danışmanlığı uygulasımanın evde sağlık hizmeti alan serebral palsi'li çocuğu olan annelerin bakım yükü ve stresini azaltığı ve yaşam kalitesini artırdığı belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

Cerebral palsy is one of the most common neuromotor disorders of childhood. Numerous studies have reported that mothers of children with cerebral palsy experience a high caregiving burden, face difficulties in coping with stress, and have a reduced quality of life. The aim of this study is to examine the effect of smartphone-supported nursing counseling on the caregiving burden, stress coping, and quality of life of mothers of children with cerebral palsy who receive home healthcare services. This research conducted using a randomized controlled trial design. The sample consisted of mothers of children aged 0–18 diagnosed with cerebral palsy and registered in the home healthcare services of the University of Health Sciences Dr. Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Training and Research Hospital, located in the Konak district of Izmir. The intervention group included 21 mothers, while the control group consisted of 18 mothers. Data collected between May and November 2024 using the“Mother and Child Sociodemographic Information Form”,“Zarit Caregiver Burden Scale (ZCBS)”,“Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21)”, and the“World Health Organization Quality of Life Scale - Short Form (WHOQOL-BREF)”. Mothers in the intervention group received standard home healthcare services in addition to nursing counseling supported by a smartphone application called the 'Cerebral Palsy Mother Portal'. The control group continued to receive only standard home healthcare services. Data from mothers in both the intervention and control groups were collected at baseline (pre-test), and then at the 1st month (follow-up), 3rd month (follow-up), and 6th month (follow-up) after the intervention. Prior to conducting the study, ethical approval obtained from the Ege University Medical Research Ethics Committee. Data analysis performed using SPSS Windows 25.0. Descriptive statistical methods, independent samples t-test for parametric data, Friedman test, and Bonferroni test to identify significant group differences used. For non-normally distributed data, the Mann-Whitney U test employed to compare differences between two independent groups. The mean age of the mothers was 40.76±5.15 years in the intervention group and 40.33±5.67 years in the control group. The mean age of the children was 13.38±3.67 years in the intervention group and 12.00±3.91 years in the control group. It was found that 61.9% of the children in the intervention group and 50% in the control group were female. A significant difference was observed in the Zarit Caregiver Burden Scale follow-up scores between the groups (F=0.056; p<0.05). The follow-up scores of the intervention group were significantly higher than the control group (F=3.930; p<0.05). A statistically significant difference was found in the follow-up 4 scores on the depression subscale of the DASS-21 based on mothers' group assignment (z=-3.021; p<0.05). The follow-up scores of the intervention group on the depression subscale were significantly higher than those of the control group (F=5.627; p<0.05). Similarly, a significant difference was observed in the follow-up 4 scores on the anxiety subscale of the DASS-21 between the groups (z=-2.567; p<0.05). Participants in the intervention group reported higher anxiety scores in comparison to the control group (F=3.678; p<0.05). A significant difference was also identified in the follow-up 4 scores of the stress subscale of the DASS-21 according to group (z=-2.036; p<0.05). Follow-up scores in the intervention group were significantly higher than those in the control group (F=5.891; p<0.05). With respect to the Quality of Life Scale, a significant difference was found in the follow-up 4 scores on the general quality of life subscale across groups (z=3.327; p < 0.05). A significant difference was also observed within the intervention group's follow-up scores in this domain (F=5.571; p<0.05). Furthermore, there was a statistically significant difference between the groups in the follow-up 4 scores on the general health perception subscale of the Quality of Life Scale (z=3.813; p<0.05), with higher scores observed in the intervention group (F=7.820; p < 0.05). Significant differences were found in the bodily domain subscale of the Quality of Life Scale at pretest (z=2.587), follow-up 2 (z=4.773), follow-up 3 (z=3.006), and follow-up 4 (z=5.633) (p < 0.05). Participants in the intervention group scored significantly higher in the bodily domain at each measurement point compared to the control group (F=8.426; p<0.05). Regarding the mental health domain, significant differences were found between the groups at pretest (z = 2.573), follow-up 2 (z = 4.611), follow-up 3 (z=5.267), and follow-up 4 (z=7.667) (p<0.05). In the social domain of the Quality of Life Scale, significant differences were detected at pretest (z=3.447), follow-up 2 (z=3.500), follow-up 3 (z=3.906), and follow-up 4 (z=8.204) (p<0.05). In the environmental domain, significant differences were found at follow-up 2 (z=4.149), follow-up 3 (z=5.238), and follow-up 4 (z=8.221) (p<0.05). Conclusion: It was determined that the smartphone-supported nursing consultancy application reduced the caregiving burden and stress of mothers with children diagnosed with cerebral palsy receiving home healthcare services, and enhanced their quality of life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    797055

    Okul öncesi dönem serebral palsili çocuklarda motor fonksiyonun geliştirilmesine yönelik“telerehabilitasyon temelli yapılandırılmış ev programı uygulamalarının”fonksiyonel durum, aktivite ve katılıma olan etkilerinin incelenmesi

    The effects of“telerehabilitation based structured home program applications”for the improvement of motor function, activity, and participation in pre-schooler children with cerebral palsy

    SİNEM ASENA SEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL

  2. Tez No

    804813

    Diplejik serebral palsili çocuklarda telerehabilitasyon ile uygulanan ince motor beceri eğitiminin yazı yazma ve el becerilerine etkisi

    Effect of fine motor skills training through telerehabilitation on handwriting and manual skills in children with diplegic cerebral palsy

    EKİN AKPINAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    ErgoterapiHacettepe Üniversitesi

    Ergoterapi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GONCA BUMİN

  3. Tez No

    503588

    Evde bakım hizmeti alan serebral palsi'li çocuklara bakım veren ebeveynlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

    Determination of healthy lifestyle behaviours of parents who provide care for children with cerebral palsy and affecting factors

    İBRAHİM HALİL BAYSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    HemşirelikHarran Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ERSİN

  4. Tez No

    911034

    İnme geçirmiş evde sağlık hastalarında antikoagülan kullanımı özellikleri, tedavi gereksinimi ve yanlış kullanım sıklığı

    Başlık çevirisi yok

    BİRSEL ZENGİN OLKUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiMarmara Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ

  5. Tez No

    805061

    Evde sağlık hizmeti alan çocuk hastaların ebeveynlerinde bakım yükü ve sağlık okuryazarlığı

    The burden of care and health li̇teracy in parents of child patients who receiving home health care

    ESMA SÖNMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAtatürk Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU SARIALİOĞLU

Geri Dön