Demanslı yaşlı bireylerde uğraşı aktiviteleri ve parmak egzersizi programının el kavrama gücü ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi; randomize kontrollü çalışma
The effect of occupational activities and finger exercise program on hand grip strength and activities of daily living in elderly individuals with dementia; randomized controlled trial
- Tez No: 959681
- Danışmanlar: PROF. DR. YETER KİTİŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, demanslı yaşlı bireylerde uğraşı aktiviteleri ve parmak egzersizi programının el kavrama gücü ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla paralel grup, randomize kontrollü tasarımda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada α=0,05 ve teorik güç 0,80, etki büyüklüğü 0,81 belirlenmiştir. Toplam 50 yaşlı birey (girişim grubu 25, kontrol grubu 25 olmak üzere) ile çalışma yürütülmüştür. Girişim grubuna 8 hafta boyunca, haftada 3 gün uğraşı aktiviteleri ve parmak egzersizi programı uygulanmış; kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırma öncesinde etik kurul onayı, kurum izni ve katılımcılardan yazılı onam alınmıştır. Veri dağılımının normalliğini test etmek için Shapiro-Wilk testi kullanılmıştır. Bağımsız grupların analizinde gruplar arası karşılaştırmada Mann Whitney U testi, grup içi karşılaştırmada Wilcoxon işaret testi kullanılmıştır. Araştırma Nonfarmakolojik Tedavilerin Randomize Denemeleri için geliştirilen CONSORT 2017 rehberine göre raporlaştırılmıştır. Girişim ve kontrol grubu öğrenim durumu, medeni durum, yaşam tarzı (hareketli ya da oturgan), düzenli egzersiz yapma, kronik hastalık, ilaç kullanma, sakatlık/engellilik açısından karşılaştırılmış, gruplar arasında bu özellikler açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p<0,05). Çalışma sonunda girişim grubunun sağ ve sol el kavrama gücünde ön teste göre anlamlı düzeyde artmış olduğu saptanmıştır (Z=-4,2, p<0,05, d=-0,839). Gruplar arasında el kavrama gücü açısından ise her iki el de de anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Sağ ve sol el parmak gücünde girişim grubunda ön teste göre son testte anlamlı artış saptanmış (sağ el parmakları için Z=-4,2; p<0,05, d=-0,838; sol el parmakları için Z=-3,54, p<0,05, d=-0,708)' tır. Gruplar arası karşılaştırmada girişim grubu lehine sağ ve sol elde parmak gücünde kontrol grubuna göre anlamlı artış saptanmıştır (sağl el parmakları için U=176, p<0,05, d=-0,37; sol el parmakları için U= 208, p<0,05, d=-0,29) Gruplar arasındaki farkın etki büyüklükleri düşük düzeydedir. Günlük yaşam aktivitelerinde girişim grubunda ön teste göre son testte anlamlı yükselme (Z=-4,04, p<0,05, d=-0,808), gruplar arasında ise girişim grubu lehine anlamlı bir fark saptanmıştır (U= 136, p<0,05, d=-0,49). Girişim grubunun GYA puanı farkı orta etki büyüklüğündedir. Sonuç olarak, haftada 3 gün olmak üzere 8 hafta süreyle uygulanan uğraşı aktiviteleri ve parmak egzersizi programının, demanslı yaşlı bireylerde el kavrama gücünü anlamlı düzeyde artırmadığını, ancak parmak kavrama gücü ile günlük yaşam aktiviteleri düzeyini anlamlı biçimde artırdığını ortaya koymuştur. Uygulaması kolay olan bu egzersizlerin ve uğraşı aktivitelerin demanslı yaşlı bireylere uygulanması önerilir. Ayrıca parmak egzersiz programının ve parmak egzersizleri ile kombine uğraşı aktivitelerinin etkinliğinin bir arada test edildiği ikiden fazla gruplu randomize kontrollü deneysel çalışmalar planlanması önerilir.
Özet (Çeviri)
The study was conducted with a parallel-group, randomized controlled design to determine the effect of an occupational activity and finger exercise program on handgrip strength and activities of daily living (ADL) in elderly individuals with dementia. A significance level of α=0.05, theoretical power of 0.80, and an effect size of 0.81 were determined. The study was carried out with a total of 50 elderly individuals (25 in the intervention group and 25 in the control group). The intervention group received an occupational activity and finger exercise program three days a week for eight weeks, while no intervention was applied to the control group. Ethical approval, institutional permission, and written informed consent from participants were obtained before the study. The Shapiro-Wilk test was used to test the normality of the data distribution. The Mann-Whitney U test was used for between-group comparisons, and the Wilcoxon signed-rank test was used for within-group comparisons. The study was reported in accordance with the CONSORT 2017 guidelines developed for randomized trials of non-pharmacologic treatments. The intervention and control groups were compared in terms of education level, marital status, lifestyle (active or sedentary), regular exercise habits, chronic diseases, medication use, and disability, and no significant differences were found between the groups for these characteristics (p>0.05). At the end of the study, a significant increase was found in the intervention group's right and left hand grip strength compared to the pretest (Z =–4.2, p<0.05, d= –0.839). However, no significant difference was found between the groups in hand grip strength (p>0.05). A significant increase in finger strength was found in the intervention group in the post-test compared to the pretest (for right-hand fingers: Z=–4.2, p <0.05, d=–0.838; for left-hand fingers: Z=–3.54, p<0.05, d=–0.708). In the between-group comparison, a significant increase in finger strength was found in favor of the intervention group for both hands (right-hand fingers: U=176, p<0.05, d =–0.37; left-hand fingers: U=208, p<0.05, d =–0.29). The effect sizes of the between-group differences in finger strength were small. In activities of daily living (ADL), the intervention group showed a significant improvement from pretest to posttest (Z=–4.04, p<0.05, d=–0.808), and a significant difference was found between the groups in favor of the intervention group (U=136, p<0.05, d=–0.49). The difference in ADL scores in the intervention group represented a moderate effect size. In conclusion, the occupational activity and finger exercise program applied three days a week for eight weeks did not significantly increase handgrip strength in elderly individuals with dementia but significantly improved finger strength and ADL. These exercises and occupational activities, which are easy to implement, are recommended for use in elderly individuals with dementia. Additionally, it is recommended to design randomized controlled experimental studies with more than two groups to test the effectiveness of finger exercises and combined occupational activities and finger exercise programs together.
Benzer Tezler
- Alzheimer tipi demanslı hastalarda BOS kolin düzeyleri
Başlık çevirisi yok
TANSEL HACIMUSTAFAOĞLU ERTÜRK
- Yüksek kortikal fonksiyonların elektrofizyolojik incelenmesi
Electrophysiological evaluation of higher cortical functions
MUSTAFA KAHRIMAN
