Şanlıurfa yöresinde son on yılda kolon kanserinin demografik değişimi
Demographic change of colon cancer in the last ten years in Şanlıurfa region
- Tez No: 960507
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DURSUN BARUT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kolorektal kanserler, dünya genelinde kansere bağlı ölümler arasında ön sıralarda yer almakta ve önemli bir halk sağlığı problemi oluşturmaktadır. Kolon polipleri ise kolorektal kanserin gelişiminde öncül lezyonlar olarak kabul edilmekte olup, bu lezyonların erken dönemde tanınması büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda yapılan epidemiyolojik çalışmalar, kolon kanserlerinin lokalizasyonunda sağ kolon ve sigmoid kolonda belirgin bir artış eğilimi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular hem tarama programlarının planlanmasında hem de endoskopik takip algoritmalarının düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada amaç; son 10 yılda gerçekleştirilen kolonoskopi verilerinin retrospektif olarak incelenmesiyle, kolon polipleri ve kolorektal kanserlerin lokalizasyon, boyut ve histopatolojik tiplerine göre dağılımını ortaya koymak; bu özelliklerin zamanla değişim gösterip göstermediğini değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirleyerek elde edilen bulguları güncel literatürle karşılaştırmaktır. Gereç-Yöntem: Çalışmaya 1 Ocak 2015-31 Aralık 2024 tarihleri arasında Şanlıurfa Harran Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğinde kolonoskopi yapılan 5361 hasta dahil edilmiş, hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalık, aile öyküsü, sigara içme durumları, kolonoskopi raporları ve alınan biyopsi sonuçları incelenmiştir. Hastalar yıllık ve beşer yıllık gruplar halinde incelenmiştir. Veriler SPSS ile analiz edilerek; kategorik değişkenler için ki-kare testi, sürekli değişkenler için uygun parametrik ya da non-parametrik testler kullanılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların %20,7'sinde polip, %3,7 sinde kitle saptanmıştır. Poliplerin en sık transvers kolon ve rektumda, kitlelerin ise rektum ve çıkan kolonda lokalize olduğu görülmüştür. En sık saptanan patolojik tanı adenokarsinom olup, bu bulgu mevcut literatürle uyumludur. Yaş ve cinsiyete göre değerlendirildiğinde hem kitle hem de polipler erkeklerde ve 41-65 yaş aralığında daha sık görülmektedir. Özellikle 2022 ve 2024 yıllarında erkek hastalarda polip saptanma oranı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,008). Yıl aralıklarına göre değerlendirildiğinde, polip boyutu, lokalizasyonu ve patoloji alt tiplerinde bazı değişiklikler gözlenmiş; 2020–2024 yılları arasında tübüler adenom, hiperplastik polip oranlarında artış saptanmıştır. Ancak kitlelerin boyutu ve patolojik özellikleri açısından yıl aralıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç: Bu çalışma, kolorektal polip ve kitlelerin demografik ve patolojik özelliklerini uzun yıllara yayılan verilerle değerlendirmektedir. En sık görülen malign patoloji adenokarsinom olup, bu bulgu literatürle uyumludur. Kitlelerin boyut ve patolojilerinde yıllar içinde anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Buna karşın, poliplerin yaş ve cinsiyete göre dağılımındaki farklılıklar, risk temelli tarama stratejilerinin gözden geçirilmesi gerektiğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Colorectal cancers rank among the leading causes of cancer-related mortality worldwide and constitute a significant public health concern. Colon polyps are recognized as precursor lesions in colorectal cancer development, making their early detection crucial. Recent epidemiological studies have indicated a notable increase in colorectal cancer localization, particularly in the right colon and sigmoid colon. These findings play an important role in planning screening programs and adjusting endoscopic surveillance protocols. Materials and Methods: This retrospective study analyzed colonoscopy data from 5,361 patients who underwent the procedure at Şanlıurfa Harran University Hospital Gastroenterology Clinic between January 1, 2015, and December 31, 2024. Patient demographics, comorbidities, family history, smoking status, colonoscopy reports, and biopsy results were reviewed. Patients were grouped annually and in five-year intervals. Statistical analyses were performed using SPSS; chi-square tests were used for categorical variables and appropriate parametric or non-parametric tests for continuous variables. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: Polyps were detected in 20.7% and masses in 3.7% of patients. Polyps were most commonly located in the transverse colon and rectum, while masses were predominantly found in the rectum and ascending colon. Adenocarcinoma was the most frequently observed pathological diagnosis, consistent with existing literature. Both polyps and masses were more common in males and in the 41-65 age group. Notably, polyp detection rates in males were significantly higher in 2022 and 2024 compared to earlier years (p=0.008). Some variations were observed in polyp size, localization, and pathological subtypes between 2020 and 2024, including increases in tubular adenoma and hyperplastic polyp rates. However, no statistically significant changes were found in the size or pathological features of masses across different time periods (p>0.05). Conclusion: This study provides a comprehensive evaluation of the demographic and pathological characteristics of colorectal polyps and masses over an extended period. Adenocarcinoma remains the most prevalent malignant pathology, aligning with the literature. The size and pathology of masses did not significantly change over time. However, differences in the age and gender distribution of polyps suggest the need to reconsider risk-based screening strategies.
Benzer Tezler
- Şanlıurfa yöresinde yaygın olarak kullanılan folklor materyallerindeki etnopedagojik düşüncelerin incelenmesi
Studying ethnopedagogic ideas in folklore materials widely used in Şanlıurfa region
RIDVAN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Niğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT POLAT
- Şanlıurfa ili Birecik yöresinde yapılan Antep işine ilişkin öğretim programının hazırlanması ve etkililiğinin saptanması
Determining of the efficiency of the antep style teaching programme to be used for the hand embroidery programmes in the folk education centers
SAMİYE ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
El SanatlarıGazi ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Bölümü
DOÇ. DR. GÜZİN SUBAŞI
YRD. DOÇ. DR. NURSEL BAYKASOĞLU
- Şanlıurfa yöresindeki anofel larvalarınının morfolojik ve moleküler yöntemlerle tanımlanması ve üreme alanlarının fiziksel ve ekolojik özellikleri
Identification of anopheles larvae by morphological and molecular methods and physical and ecological features of their breeding places in Şanliurfa territory
SEHER TOPLUOĞLU
Doktora
Türkçe
2016
ParazitolojiAnkara ÜniversitesiParazitoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİ ZAFER KARAER
- Urfa ve yöresinde yaygın din eğitimi (imamların mesleki imkanları ve problemleri ile ilgili alan araştırması)
Religious education for adults in Şanlıurfa and its surroindings (an emprical concerning the professional and problems of imams)
ŞÜKRÜ KEYİFLİ