Ahmet Rasim'in Doğru Usûl Kırâat - Üçüncü Kısım adlı ders kitabının incelenmesi
An analysis of Ahmet Rasim's textbook Doğru Usûl Kirâat - Third Part
- Tez No: 961246
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KIRBIYIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Eğitim ve Öğretim, Turkish Language and Literature, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okuma becerisinin edindirilmesi defalarca tekrar etmeyi gerektiren bir süreçtir. Bu süreçte gerekli materyalleri bulmak ve bu materyallerden doğru şekilde yararlanmak önem kazanmaktadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında eğitimde başlayan kapsamlı seferberlik ile ana dili eğitiminde okuma becerisini geliştirmeye yönelik materyal ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacı gidermek adına Ahmet Râsim 1926 yılında 1-5. sınıf düzeyindeki öğrencilere yönelik Doğru Usûl Kırâat - Üçüncü Kısım adlı okuma kitabını yayımlamıştır. Bu kitapta 51 farklı okuma parçasına ve bu parçalarla ilgili anlama sorularına yer verilmiştir. Bu araştırmada Ahmet Râsim'in Doğru Usûl Kırâat - Üçüncü Kısım adlı ders kitabını incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla yapılan çalışmada veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesinden, veri analizi süreçlerinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Ayrıca araştırmanın güvenilirliğini sağlamak amacıyla veri analizi süreçlerinde başka bir alan uzmanıyla veri karşılaştırması yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada eski harfli yazılmış olan Doğru Usûl Kırâat - Üçüncü Kısım adlı ders kitabı yeni harfli metne çevrilmiştir. Kitabı yeni harfli metne çevirme süreci tamamlandıktan sonra gerekli veri toplama ve veri analizi işlemleri uygulanmıştır. Buna göre, Doğru Usûl Kırâat - Üçüncü Kısım adlı ders kitabındaki 51 metnin öykü (f=20), şiir (f=11), söyleşi (f=7), makale (f=6), anı (f=5) ve fabl (f=2) türlerinden oluştuğu; kitapta en fazla Türk tarihi temalı metinlerin olduğu, bunun dışında çalışkanlık, çocuklara nasihat, doğa, sağlıklı beslenme, yardımlaşma, büyük sözü dinleme, bilim ve teknoloji, temizlik, güneş, demir, eğitim gibi farklı temalarda metinlere yer verildiği belirlenmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında incelenen kitapta adalet, çalışkanlık, dostluk, dürüstlük, estetik, mütevazılık, özgürlük, sabır, sağlıklı yaşam, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, temizlik, vatanseverlik, yardımseverlik gibi farklı değerlerle ilgili ifadelere yer verildiği; bunların dışında kitaptaki metinlerde 71 deyimin, 4 atasözünün ve 9 kalıp sözün yer aldığı tespit edilmiştir. Araştırma sürecindeki deneyimlerden yola çıkılarak konuyla ilgili çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The acquisition of reading skills is a process that requires repeated practice. In this process, it is important to find appropriate materials and make effective use of them. With the comprehensive mobilization that began in the field of education during the early years of the Republic, a need emerged for materials aimed at improving reading skills in native language education. In response to this need, Ahmet Râsim published a reading book titled Doğru Usûl Kırâat – Üçüncü Kısım in 1926, intended for students at the 1st to 5th grade levels. This book includes 51 different reading passages and comprehension questions related to these passages. The purpose of this study is to examine Ahmet Râsim's textbook Doğru Usûl Kırâat – Üçüncü Kısım. For this purpose, document analysis was used as the data collection method, and content analysis was utilized in the data analysis processes. To ensure the reliability of the study, data comparison was conducted with another field expert during the analysis process. The textbook, originally written in the Ottoman script, was transcribed into the modern Turkish alphabet. Following the completion of this transcription process, data collection and analysis procedures were carried out. According to the findings, the 51 texts in the book consist of the following genres: short story (f=20), poem (f=11), dialogue (f=7), article (f=6), memoir (f=5), and fable (f=2). It was determined that the book predominantly includes texts themed around Turkish history. In addition, themes such as diligence, moral advice for children, nature, healthy nutrition, cooperation, obedience, science and technology, cleanliness, the sun, iron, and education were also identified. Furthermore, the book contains expressions related to values such as justice, diligence, friendship, honesty, aesthetics, modesty, freedom, patience, healthy living, respect, love, responsibility, thrift, cleanliness, patriotism, and helpfulness. It was also found that the texts include 71 idioms, 4 proverbs, and 9 formulaic expressions. Based on the experiences gained throughout the research process, several recommendations related to the topic were presented.
Benzer Tezler
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Türkmen şivesinin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HİMMET BİRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Türkmen şivesi: Ersarı Urugu Uludepe ağzı
Başlık çevirisi yok
AYŞE İLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL