Geri Dön

Tarafların sözleşmesel sorumlulukları bazında depreme dayalı hak taleplerinin incelenmesi

Analysis of earthquake-induced claims based on the contractual liabilities of the parties

PDF İndir

  1. Tez No: 961365
  2. Yazar: DOĞUŞ AKBIYIK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HANDE ALADAĞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yapı İşletmesi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Türkiye'nin aktif fay hatları üzerinde yer alması, ülkeyi yüksek deprem riski altında bırakmakta ve bu durum inşaat sektöründe ciddi yapısal, sözleşmesel ve hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Deprem sonrası süreçlerde ortaya çıkan hak talepleri; projelerin süresi, maliyeti, kalite standartları ve tarafların hukuki sorumlulukları açısından çok yönlü etkiler yaratmaktadır. Bu çalışma, inşaat sektöründe depremler nedeniyle gündeme gelen hak taleplerini, tarafların sözleşmesel sorumlulukları çerçevesinde kapsamlı bir yaklaşımla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Temel hedef, yüklenici, işveren ve diğer tarafların, deprem sonrası koşullarda hangi hukuki ve sözleşmesel dayanaklara dayanarak hak iddiasında bulunabileceğini belirlemek, bu taleplerin kapsamını, yasal altyapısını ve çözüm yollarını incelemektir. Çalışmada öncelikle inşaat sözleşmelerinin genel yapısı, tarafların karşılıklı yükümlülükleri, sözleşme yönetimi süreçleri ve mücbir sebep kavramı kapsamında depremin etkileri ele alınmıştır. Devamında, gecikme tazminatı, maliyet artışı, ek bütçe ihtiyacı, yeniden yapım ve onarım, ifa imkânsızlığı, sigorta kaynaklı zararların tazmini, sözleşme değişiklikleri, tasarım ve uygulama kusurları, yapım kalitesi ve sözleşmenin feshi gibi başlıca hak talebi konuları detaylı biçimde analiz edilmiştir. Araştırmada literatür taraması, Yargıtay kararlarının derinlemesine analizi ve inşaat hukuku alanında uzman iki akademisyenle yapılan nitel görüşmeler bir arada değerlendirilmiştir. Bu yöntem sayesinde teori, yargı uygulamaları ve mesleki deneyim ekseninde çok yönlü bir analiz gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, açık hükümler içeren sözleşmelerin hazırlanması, risklerin önceden tanımlanması ve etkin sigorta sistemlerinin kurulması; hukuki öngörülebilirliğin artırılmasına ve olası uyuşmazlıkların önlenmesine önemli katkılar sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

The geological structure of Turkey frequently causes severe earthquakes, creating significant risks at every stage of construction projects—from planning and design to implementation. In the aftermath of such disasters, contract-based claims often arise, leading to complex legal and technical disputes. This study aims to examine earthquake-related claims in the construction sector within the framework of the contractual obligations of the involved parties. The primary objective is to identify the legal and contractual grounds of these claims and offer practical solutions for contractors and employers. The study first examines the general structure of construction contracts, the obligations of the parties, and the importance of contract and risk management. It emphasizes the role of earthquakes as force majeure events and analyzes how this affects risk allocation. Key types of claims—such as delay damages, cost escalation, additional budget requests, repair and reconstruction demands, impossibility of performance, insurance claims, contract modifications, design defects, construction quality issues, and contract termination—are evaluated in terms of legal foundations and their connection to contractual provisions. The research methodology combines literature review, analysis of Turkish Court of Cassation decisions, and expert interviews. Court decisions are analyzed to understand how post-earthquake disputes are resolved and the principles guiding judicial reasoning. Expert interviews further support these findings by addressing ambiguities through practical insight. One key finding is that although earthquakes are typically classified as force majeure events, each case must be evaluated on its own merits. The study highlights that pre-defined risks, clear contract terms, and adequate insurance mechanisms enhance legal predictability and help mitigate disputes. Ultimately, this research contributes a comprehensive framework for understanding and managing earthquake-related claims in construction projects.

Geri Dön