Metabolik sendrom risk faktörlerine sahip bireylerde akdeniz diyetine uyum düzeyi, beslenme alışkanlıkları ve diyet antioksidan kapasitesinin değerlendirilmesi
Assessment of mediterranean diet adherence, dietary habits, and dietary antioxidant capacity in individuals with metabolic syndrome risk factors
- Tez No: 961435
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz Diyeti, Diyet Antioksidan Kapasitesi, MEDAS, Metabolik Sendrom, Mediterranean Diet, Dietary Antioxidant Capacity, MEDAS, Metabolic Syndrome
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, metabolik sendrom risk faktörlerine sahip bireylerde Akdeniz diyetine uyum düzeyi, beslenme alışkanlıkları ve diyetle alınan antioksidan kapasitenin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, İstanbul'da özel bir hastanede beslenme ve diyet polikliniğine başvuran, yaşları 18–65 arasında değişen toplam 102 katılımcı (73 kadın, 29 erkek) ile 01.11.2024–31.12.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler; sosyodemografik özellikler, antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler, 3 günlük besin tüketim kaydı, Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği ve MEDAS-14 ölçeği aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Günlük enerji ve besin ögesi alımları BEBİS programı ile analiz edilmiş ve TÜBER-2022 referans değerlerine göre değerlendirilmiştir. Diyetle alınan antioksidan kapasiteyi değerlendirmek amacıyla, katılımcıların 3 günlük besin tüketim kayıtlarındaki veriler ile BEBİS programı üzerinden ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) değerleri hesaplanmıştır. Katılımcıların Beden Kütle İndeksi (BKİ) sınıflamasına göre dağılımında en sık rastlanan grup, %40,2 ile Obezite Sınıf I (30,0–34,99 kg/m²) olmuştur. Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) puan ortalaması 3,63 ± 2,16, Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği puan ortalaması ise 71,77 ± 8,32 olarak saptanmıştır. MEDAS puan düzeyleri ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p = 0,927). Spearman korelasyon analizine göre; MEDAS puanı ile bel çevresi (ρ = –0.258, p = 0.009), bel/kalça oranı (ρ = –0.298, p = 0.002) ve trigliserid düzeyi (ρ = –0.255, p =0.010) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif korelasyon bulunmuştur. Bu bulgular, Akdeniz diyetine uyum arttıkça abdominal obezite göstergelerinde ve trigliserid düzeylerinde azalma eğilimi olduğunu ortaya koymaktadır. Beslenme bilgi düzeyi; yaş grubu (p= 0,033) ve öğrenim durumu (p=0,039) değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermektedir. Cinsiyetler arası karşılaştırmada, kadınların erkeklere göre enerji (p<0,001), protein (p<0,001), toplam yağ (p<0,001) ve karbonhidrat (p<0,001) alımlarında TÜBER-2022 referans değerlerini karşılama oranlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek protein, yağ ve karbonhidrat alımlarının; BKİ, bel çevresi, bel/kalça oranı ve vücut yağ oranı ile pozitif ve anlamlı korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,001). Son olarak, MEDAS puanı ile Beslenme Bilgi Ölçeği puanı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (ρ= 0.250, p= 0.012). Bu sonuçlar, Akdeniz diyetine uyumun artırılmasının ve bireylerin beslenme bilgi düzeylerinin yükseltilmesinin, metabolik sendrom risk faktörleri üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the level of adherence to the Mediterranean diet, dietary habits, and dietary antioxidant capacity in individuals with metabolic syndrome risk factors. The research was carried out between 01.11.2024 and 31.12.2024 with a total of 102 participants (73 women, 29 men), aged between 18 and 65 years, who applied to the nutrition and diet outpatient clinic of a private hospital in Istanbul. Data were collected through face-to-face interviews using tools such as sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, biochemical parameters, 3-day dietary intake records, the Nutrition Knowledge Level Scale, and the MEDAS-14 scale. Daily energy and nutrient intakes were analyzed using the BEBIS program and evaluated according to the TUBER-2022 reference values. In order to assess the dietary antioxidant capacity, ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) values were calculated through the BEBIS program using the data from participants' 3-day dietary intake records. The most frequently observed group in the distribution of participants according to Body Mass Index (BMI) classification was Obesity Class I (30.0–34.99 kg/m²) with a rate of 40.2%. The mean score of the Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) was 3.63 ± 2.16, and the mean score of the Nutrition Knowledge Level Scale was 71.77 ± 8.32. No significant difference was found between MEDAS score levels and gender (p = 0.927). According to Spearman correlation analysis, there was a statistically significant and negative correlation between the MEDAS score and waist circumference (ρ = –0.258, p = 0.009), waist/hip ratio (ρ = –0.298, p = 0.002), and triglyceride level (ρ = –0.255, p = 0.010). These findings indicate that as adherence to the Mediterranean diet increases, there is a tendency for a decrease in abdominal obesity indicators and triglyceride levels. Nutrition knowledge level showed a significant difference according to age group (p = 0.033) and education level (p = 0.039). In the comparison between genders, it was determined that women had a higher rate of meeting the TUBER-2022 reference values for energy (p<0.001), protein (p = 0.000), total fat (p<0.001), and carbohydrate (p<0.001) intake compared to men. Furthermore, high intake of protein, fat, and carbohydrates was found to be positively and significantly correlated with BMI, waist circumference, waist/hip ratio, and body fat percentage (p<0.001). Lastly, a positive and significant relationship was found between the MEDAS score and the Nutrition Knowledge Scale score (ρ = 0.250, p = 0.012). These results suggest that increasing adherence to the Mediterranean diet and improving individuals' nutrition knowledge levels may create positive effects on metabolic syndrome risk factors.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Plazma arkı eldesi ve yüzey bölgesi modifikasyonunda kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
ÖZKAN ÖZİPEKLİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Metalik B.C.C. yapıdaki arayer atomları ile dislokasyonların elastik etkileşmelerinden doğan enerji değerlerinin hesaplanması
Başlık çevirisi yok
M. EYÜPHAN YAKINCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA DİKİCİ
- Çoklu amaçların çözümlemesinde amaç programlaması ile genelleştirilmiş ters yaklaşımı ve yem sanayiinde bir uygulama
Goal programming and generalieed inverse approaches in the multi-objective analysis and application in feed industry
HASAN BAL
- Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA ERDAL