Tat duyusu değişikliğinin hastanede yatan onkoloji hastalarında besin seçimlerine ve malnütrisyon göstergelerine etkisi
The effect of taste alteration on food choices and malnutrition indicators in hospitalized oncology patients
- Tez No: 961444
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA PARLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Kemoterapi, Protein enerji malnütrisyonu, Tam açlık, Protein-energy malnutrition, Starvation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı kemoterapi (KT) tedavisi alan kanser hastalarında 4 temel tat duyusundaki (acı, tatlı, tuzlu ve ekşi) değişikliklerin proteinli besin seçimlerine, malnütrisyon, hedonik açlık sinyalleri ve iştah üzerine etkilerini incelemektir. Çalışmaya Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Servisi'nde yatmakta olan 18 yaş üstü yeni tanı kanser hastası olan 48 birey (31 erkek, 17 kadın) katılmıştır. Hastalar subjektif yöntem olan anket yöntemiyle tat bozukluğu olan (n=24) ve olmayan (n=24) şeklinde basit rastgele örnekleme yöntemi ile 2 gruba ayrılmıştır. Tat bozukluğu olan hastalara objektif yöntem olan tat şeritleri testi uygulanmıştır. Hastaların sosyo demografik bilgileri, 3 günlük besin tüketim kayıtları, antropometrik ve biyofizik ölçümleri, Hasta Odaklı Subjektif Global Değerlendirmeleri (PG-SGA), besin gücü ölçeği, iştah, besinden alınan zevk ve açlık durumları, beslenme durumunu gösteren biyokimyasal verileri KT öncesi, 1. ve 2. KT sonrası olmak üzere 3 kez yüz yüze görüşme tekniği ile araştırmacı klinik diyetisyen tarafından toplanmıştır. Çalışmada tat şeridi testi sonrasında tat bozukluğu olan kanserli hastaların %16.7'si tatlı tadı, %50.0'si tuzlu tadı, %8.3'ü acı ve ekşi tadı algılayamamıştır. Başlangıca göre yemekten alınan zevkin tat bozukluğu olan grupta azaldığı gözlenmiştir (p=0.007). Tat bozukluğu durumu yumurta tüketme isteğinde zamanla meydana gelen değişimi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilemiştir (p=0.04). PG-SGA puanının kanserli hastalarda zamanla arttığı ve hedonik açlık durumunun zamanla azaldığı görülmüştür (sırasıyla p=0.02 ve <0.001); ancak tat bozukluğu durumunun bu değişimleri anlamlı şekilde etkilemediği görülmüştür (p>0.05). Sonuç olarak; KT tedavisi sırasında gelişen tat değişimleri kanser hastalarında besin tüketiminin, iştahın ve yemekten alınan keyfin azalmasına ve beslenme durumlarının bozulmasına yol açabilmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, KT sürecinde ortaya çıkan tat değişimlerinin beslenme durumu üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilmek için, farklı kanser türlerini ve KT rejimlerini kapsayan daha geniş örneklemli ve uzun süreli daha fazla randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Bu çalışmanın amacı kemoterapi (KT) tedavisi alan kanser hastalarında 4 temel tat duyusundaki (acı, tatlı, tuzlu ve ekşi) değişikliklerin proteinli besin seçimlerine, malnütrisyon, hedonik açlık sinyalleri ve iştah üzerine etkilerini incelemektir. Çalışmaya Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Servisi'nde yatmakta olan 18 yaş üstü yeni tanı kanser hastası olan 48 birey (31 erkek, 17 kadın) katılmıştır. Hastalar subjektif yöntem olan anket yöntemiyle tat bozukluğu olan (n=24) ve olmayan (n=24) şeklinde basit rastgele örnekleme yöntemi ile 2 gruba ayrılmıştır. Tat bozukluğu olan hastalara objektif yöntem olan tat şeritleri testi uygulanmıştır. Hastaların sosyo demografik bilgileri, 3 günlük besin tüketim kayıtları, antropometrik ve biyofizik ölçümleri, Hasta Odaklı Subjektif Global Değerlendirmeleri (PG-SGA), besin gücü ölçeği, iştah, besinden alınan zevk ve açlık durumları, beslenme durumunu gösteren biyokimyasal verileri KT öncesi, 1. ve 2. KT sonrası olmak üzere 3 kez yüz yüze görüşme tekniği ile araştırmacı klinik diyetisyen tarafından toplanmıştır. Çalışmada tat şeridi testi sonrasında tat bozukluğu olan kanserli hastaların %16.7'si tatlı tadı, %50.0'si tuzlu tadı, %8.3'ü acı ve ekşi tadı algılayamamıştır. Başlangıca göre yemekten alınan zevkin tat bozukluğu olan grupta azaldığı gözlenmiştir (p=0.007). Tat bozukluğu durumu yumurta tüketme isteğinde zamanla meydana gelen değişimi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilemiştir (p=0.04). PG-SGA puanının kanserli hastalarda zamanla arttığı ve hedonik açlık durumunun zamanla azaldığı görülmüştür (sırasıyla p=0.02 ve <0.001); ancak tat bozukluğu durumunun bu değişimleri anlamlı şekilde etkilemediği görülmüştür (p>0.05). Sonuç olarak; KT tedavisi sırasında gelişen tat değişimleri kanser hastalarında besin tüketiminin, iştahın ve yemekten alınan keyfin azalmasına ve beslenme durumlarının bozulmasına yol açabilmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, KT sürecinde ortaya çıkan tat değişimlerinin beslenme durumu üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilmek için, farklı kanser türlerini ve KT rejimlerini kapsayan daha geniş örneklemli ve uzun süreli daha fazla randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.
Benzer Tezler
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Gebelik ve doğum olgularında prolaktin düzeylerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of prolactin values during pregnancy labour and in deliveries
TÜLİN AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MÜLAZIM YILDIRIM