Yutma değerlendirmesi yapılmış olan trakeostomili çocuk hastalarda yutma ve beslenme durumlarının incelenmesi
Swallowing and feeding status in children with tracheostomies who underwent a swallowing assessment
- Tez No: 961662
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GANİME AYAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Trakeostomi, çocuk, yutma bozukluğu, aspirasyon, beslenme, dekanülasyon, Tracheostomy, pediatric, dysphagia, aspiration, nutrition, decannulation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, trakeostomili çocuk hastalarda yutma fonksiyonu ve beslenme durumunun değerlendirilmesi, yutma bozukluğu ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi ve bu bulguların hastalık grupları ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu çalışmaya, 2020–2024 yılları arasında bir üçüncü basamak çocuk hastanesinde trakeostomi açılmış ve yutma değerlendirmesi yapılmış olan 117 çocuk hasta dâhil edildi. Demografik veriler, trakeostomi ile ilgili bilgiler, yutma değerlendirmeleri, beslenme yöntemleri ve eşlik eden klinik bulgular dosya kayıtlarından elde edildi. Yutma fonksiyonu, aspirasyon varlığına göre sınıflandırıldı ve klinik değişkenlerle ilişkisi istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Hastaların yaşlarının medyanı 64 ay, trakeostomi açılma yaşı medyan değeri 24 ay, %51,3'ü erkekti. En sık kullanılan yutma değerlendirme yöntemi %65,8 oranla klinik yutma değerlendirmeydi ve hastaların %73,5'inde çeşitli fazlarda yutma bozukluğu saptandı. Yutma bozukluğu; hastanın bilinç durumu, tonusu, postürü, oral motor yapı ve anatomisi, uzun süreli trakeostomi ile yaşama ve solunum şekli ile anlamlı şekilde ilişkili bulundu (p<0,05). Solunumsal nedenlerde ve nörolojik hastalıklarda yutma bozukluğu oranları diğer gruplara göre daha yüksekti. Yutma değerlendirmesi tekrarlanan hastaların %52,6'sında klinik iyileşme izlendi. Değerlendirme sonuçlarına göre beslenme şekli değiştirilen hastalarda tekrar aspirasyon pnömonisi gelişme oranı anlamlı şekilde daha düşük bulundu (p<0.001) Dekanülize edilen çocukların büyük kısmında yutma fonksiyonunun düzeldiği ve oral alımın yeniden sağlandığı gözlendi. Sonuç: Trakeostomili çocuklarda yutma bozukluğu sık görülmekte olup özellikle nörolojik hastalığı olan, uzamış entübasyon öyküsü olan, farkındalık ve oryantasyonu olmayan, postürünü koruyamayan ve mekanik ventilatör ile solunum desteği alan hastalar risk altındadır. Yutma fonksiyonu zamanla toparlayabilmekte olup, klinik takip ve tekrar değerlendirme bu hastalarda kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate swallowing function and nutritional status in pediatric patients with tracheostomy, to identify factors associated with dysphagia, and to investigate the relationship of these findings with underlying disease groups. Materials and Methods: This retrospective study included 117 pediatric patients who underwent tracheostomy and swallowing evaluation between 2020 and 2024 in a tertiary pediatric hospital. Demographic data, tracheostomy-related information, swallowing assessments, feeding methods, and accompanying clinical findings were obtained from medical records. Swallowing function was classified based on the presence of aspiration and statistically analyzed in relation to clinical variables. Results: The median age of the patients was 64 months, and the median age at tracheostomy was 24 months; 51.3% were male. The most frequently used swallowing assessment method was clinical bedside evaluation (65.8%). Swallowing dysfunction was detected in 73.5% of patients across different swallowing phases. Swallowing impairment was significantly associated with the patient's level of consciousness, muscle tone, posture, oral motor structure and anatomy, prolonged tracheostomy duration, and type of respiratory support (p<0.05). The rates of dysphagia were notably higher in patients with respiratory conditions and neurological disorders. Among patients who underwent repeated swallowing assessments, 52.6% showed clinical improvement. In patients whose feeding method was modified based on assessment results, the recurrence rate of aspiration pneumonia was significantly lower (p<0.001). Most de-cannulated patients showed improvement in swallowing function and were able to resume oral intake. Conclusion: Swallowing dysfunction is common among pediatric tracheostomized patients, particularly in those with neurological disorders, prolonged intubation history, impaired awareness and orientation, poor postural control, and mechanical ventilation dependence. Swallowing function may improve over time, and clinical follow-up with re-evaluation plays a critical role in guiding safe feeding strategies in this vulnerable population.
Benzer Tezler
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Kliniği Prof. Dr. Nimetullah Esmer Ses Ünitesine 2013-2025 yılları arasında başvuran vokal kord paralizili hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients with vocal cord paralysis admitted to the Prof. Dr. Nimetullah Esmer Voice Unit of Ankara University Faculty of Medicine between 2013 and 2025
SELEN ÇOBAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kulak Burun ve BoğazAnkara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAZAN BAŞAK
- Süt dişlenme dönemindeki serebral palsili olan ve olmayan çocuklarda yutma bozukluğunun diş ve çene yapılarına etkisinin incelenmesi
The evaluation of the swallowing disorders' effects on maksillofacial structures in children on primary dentition with or without cerebral palsy
İREM MERGEN GÜLTEKİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH SEVAL ÖLMEZ
- Disfajili pediatrik hastalarda videofloroskopik yutma değerlendirme çalışması ve fiberoptik-endoskopik yutma değerlendirme çalışmasının bulgularının karşılaştırılması
Comparison of videofluoroscopic swallowing study and fiberoptic-endoscopic evaluation of swallowing findings in pediatric patients
VOLKAN GÜNGÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. UMUT AKYOL
- Diyabetik hastalarda yutma ve ses fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of swallowing and voice functions in diabetic patients
HAKAN GÖLAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN YILMAZ
- Akut inmeli hastalarda modifiye MANN yutma değerlendirme testi'nin Türkçe'ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish translation and cultural adaptation of modified MANN swallowing ability test in patients with acute stroke: Validity and reliability study
HİLAL BERBER ÇİFTCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİME SEYHUN TOPBAŞ