Farklı CO2 dozlarının halyomorpha halys (stål, 1855) (hemiptera: pentatomidae) (kahverengi kokarca)' in gelişme ve üreme parametrelerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of elevated CO2 doses on development and reproduction parameters of halyomorpha halys (stål, 1855) (hemiptera: pentatomidae) (brown marmorated stink bug)
- Tez No: 961780
- Danışmanlar: PROF. DR. İNANÇ ÖZGEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyomühendislik, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, tarımsal üretim açısından önemli bir tehdit oluşturan istilacı zararlı Halyomorpha halys (Stål, 1855) türünün gelişme ve üreme parametreleri üzerine farklı karbondioksit (CO₂) dozlarının etkisi araştırılmıştır. Küresel iklim değişikliği bağlamında atmosferdeki CO₂ oranının artması, biyotik canlıların fizyolojik süreçlerini ve davranışsal özelliklerini etkileyebilmektedir. Bu kapsamda yürütülen çalışmada, üç farklı CO₂ düzeyi (kontrol: 450 ppm, orta düzey: 600 ppm ve yüksek düzey: 670 ppm) kullanılarak zararlının yaşam döngüsüne olan etkileri değerlendirilmiştir. Denemeler, kontrollü laboratuvar koşullarında (30 ± 1 °C sıcaklık, %65 ± 10 bağıl nem, 16:8 ışık-karanlık periyodu) gerçekleştirilmiş ve bireylerin gelişim evreleri boyunca yumurtlama davranışları, nimf evrelerinin süresi, yaşam uzunluğu ve yumurta açılım oranları gibi parametreler izlenmiştir. Çalışmada, besin kaynağı olarak soya (Glycine max), havuç (Daucus carota) ve kayısı (Prunus armeniaca) kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, 600 ppm CO₂ uygulaması zararlının gelişme sürelerini daha dengeleyici ve yumurta verimliliği açısından daha elverişli bir ortam sunmuştur. Buna karşılık, 670 ppm düzeyindeki yüksek CO₂ uygulaması yumurta açılım süresini kısaltmakla birlikte bireylerin yaşam süresini azaltmış ve ölüm oranını artırmıştır. İstatistiksel analizler, hem CO₂ düzeylerinin hem de besin kaynağının, zararlının biyolojik gelişimi üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermiştir (p<0.05). Sonuç olarak, iklim değişikliği koşullarında H. halys'in biyolojisinin nasıl değişebileceğine dair önemli bulgular sunmakta, zararlının gelecekteki potansiyel yayılımı ve mücadele stratejilerinin planlanması açısından da bilimsel bir zemin oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the impact of varying carbon dioxide (CO₂) concentrations on the developmental and reproductive parameters of Halyomorpha halys (Stål, 1855), an invasive pest posing a significant threat to agricultural production. In the context of global climate change, the increasing atmospheric CO₂ levels can influence the physiological processes and behavioral traits of biotic organisms. Within this scope, the study evaluated the effects of three distinct CO₂ levels (control: 450 ppm, moderate: 600 ppm, and high: 670 ppm) on the pest's life cycle. Experiments were conducted under controlled laboratory conditions (30 ± 1 °C, 65 ± 10% relative humidity, 16:8 light:dark photoperiod), and parameters such as oviposition behavior, nymphal stage duration, longevity, and egg hatching rates were monitored throughout the developmental stages of the individuals. Soybean (Glycine max), carrot (Daucus carota), and apricot (Prunus armeniaca) were utilized as food sources in the study. Analysis of the results indicates that the 600 ppm CO₂ application provided a more stabilizing environment for the pest's developmental periods and was more favorable for egg productivity. Conversely, the high CO₂ application at 670 ppm shortened the egg hatching period while simultaneously reducing individual longevity and increasing mortality rates. Statistical analyses revealed that both CO₂ levels and food sources had significant effects on the biological development of the pest (p < 0.05). In conclusion, this study provides crucial findings regarding how the biology of H. halys may change under climate change conditions, also establishing a scientific basis for planning future potential spread of the pest and developing effective control strategies.
Benzer Tezler
- Portakal yetiştiriciliğinde kullanılan glyphosate-amin tuzunun farklı dozlarının toprak karbon mineralizasyonuna etkisi
The effect on soil carbon mineralization of different doses of glyphosate-amin salt used in orange cultivation
GÜLDEN KUYLUK GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BotanikOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNİYE SAĞLIKER
- Tuz stresinde tolerant ve duyarlı domates genotiplerinde farklı jasmonik asit dozlarının bitki büyümesi ve bazı fizyolojik parametreler üzerine etkisi
The effect of different jasmonic acid doses on plant growth and some physiological parameters in tolerant and sensitive tomato genotypes in salt
ZEYNEP MELİKE AKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatMalatya Turgut Özal ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ALTUNTAŞ
- Farklı magnezyum beslenme koşullarında karbondioksit uygulamasının mısır bitkisinde (Zea mays L.) bitki gelişimi ve bazı antioksidatif enzim aktiviteleri üzerine etkisi
The effects of carbondioxide application on plant growth and some antioxidative enzyme activities in maize (Zea mays L.) in diferent magnesium nutrition levels
GÜNSU BARIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
ZiraatUludağ ÜniversitesiZiraat Bölümü
PROF. DR. ALİ VAHAP KATKAT
PROF. DR. İSMAİL ÇAKMAK
- Farklı uygulamaların bazı lale türlerinde (Tulipa gesneriana L., tulipa sintenisii baker.) bitki gelişimi ile soğan ve çiçek muhafazası üzerine etkileri
The effects of different treatments on plant growth, storage of bulbs and flowers in some tulip (Tulipa gesneriana L., tulipa sintenisii baker.) species
EVRAN DOĞAN
Doktora
Türkçe
2017
ZiraatAnkara ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN SÖYLEMEZOĞLU
- Farklı büyüklükteki sığır oositlerinin maturasyon ve fertilizasyonu üzerine insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) ve epidermal büyüme faktörünün (EGF) etkilerinin araştırılması
Investigation on the effects of insulin-like growth factor-1 (IGF-1) and epidermal growth factor (EGF) on maturation and fertilization of different sized bovine oocytes
DUYGU BURCU TOPUZOĞLU
Doktora
Türkçe
2011
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. HAKKI İZGÜR