Alkol kullanım bozukluğu hastalarında bilişsel fonksiyonlarıN mikroRNA-200, Toll-like reseptör-4 ve sirtuin-1 düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between cognitive functions and microRNA-200, Toll-like receptor-4 and sirtuin-1 levels in patients with alcohol use disorder
- Tez No: 962132
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAŞAK ÜNÜBOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alkol Kullanım Bozukluğu (AKB), küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olarak, bireylerde bilişsel işlev kayıplarına ve çeşitli nörobiyolojik değişimlere yol açmaktadır. Bu çalışma, AKB tanılı bireylerde erken remisyon döneminde bilişsel işlevlerdeki değişimi ve bu değişimin miR-200, Toll-like reseptör-4 (TLR-4) ve sirtuin-1 (SIRT-1) düzeyleriyle olası ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM) biriminde yürütülmüş ve 48 gönüllü katılımcıdan (44 erkek, 4 kadın) veri toplanmıştır. Katılımcılara arındırma sonrası ve 3. ay erken remisyon döneminde bilişsel değerlendirme testleri (MMT, MoCA, İz Sürme Testi, BAPİ) uygulanmış; aynı zamanda periferik kan örneklerinden miR-200, TLR-4 ve SIRT-1 düzeyleri ölçülmüştür. Bulgulara bakıldığında, arındırma sonrası ile erken remisyon dönemi arasında MMT skorları anlamlı düzeyde artmıştır (MMT-1: 26.23; MMT-2: 28.44; t(47) = -10.940, p < 0.001). MoCA skorları da benzer şekilde artış göstermiştir (24.90 ± 2.99 → 27.96 ± 1.70; t = -9.493, p < 0.001). İz Sürme Testi (TMT) sonuçlarında da anlamlı iyileşmeler kaydedilmiştir. BAPİ skorlarında, özellikle tanı, yaşam etkisi, motivasyon ve toplam puan alt ölçeklerinde anlamlı düşüşler görülmüştür (p < 0.001). Biyobelirteç analizlerinde, SIRT-1 düzeyleri arındırma sonrası 3.40 ± 4.14 iken erken remisyon döneminde 5.86 ± 5.28'e yükselmiş ve bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (t = -2.532, p = 0.015; Wilcoxon p = 0.006). TLR-4 düzeyleri ise 3.12 ± 3.10'dan 1.49 ± 1.57'ye düşerek anlamlı azalma göstermiştir (t = 3.344, p = 0.002; Wilcoxon p = 0.002). Öte yandan, miR-200 düzeylerinde anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (0.597 ± 0.537 → 0.448 ± 0.464; t = 1.793, p = 0.079). Karma etkili model analizleri, erken remisyonun tüm bilişsel ölçümler üzerinde anlamlı ve olumlu etkiler sağladığını göstermiştir (p < 0.001). MMT skorları üzerinde erken remisyonun etkisi β = 2.18 (p < 0.001), MoCA skorları üzerinde ise β = 3.55 (p < 0.001) olarak bulunmuştur. BAPİ toplam puanı ile bilişsel skorlar arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmış (MMT: β = -0.052; MoCA: β = -0.615; p < 0.001), ancak bu etki, remisyon değişkeni modele eklendiğinde azalmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma AKB'de erken remisyonun bilişsel işlevler üzerindeki iyileştirici etkisini vurgularken, SIRT-1 ve TLR-4 düzeylerinde remisyonla birlikte gözlenen değişimlerin destekleyici olabileceğini göstermektedir. Ancak, miR-200 düzeyleri ile bilişsel performans arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bulgular, erken remisyonun bilişsel toparlanma sürecinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymakta ve biyobelirteçlerin bağımlılıkla ilişkili bilişsel süreçlerdeki rolünü anlamaya yönelik daha geniş örneklemli, uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Alcohol Use Disorder (AUD) has emerged as a significant global public health concern, leading to cognitive impairments and a range of neurobiological alterations. This study aimed to evaluate changes in cognitive functions during the early remission phase in individuals diagnosed with AUD, as well as to examine potential associations with selected biomarkers including microRNA-200 (miR-200), Toll-like receptor-4 (TLR-4), and sirtuin-1 (SIRT-1). Conducted at the University of Health Sciences Erenköy Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital's AMATEM unit, this prospective cross-sectional study included 48 voluntary participants (44 men, 4 women). Cognitive assessments (MMSE, MoCA, Trail Making Test, BAPI) were administered both after detoxification and at the 3- month follow-up. Peripheral blood samples were collected at both time points to measure biomarker levels. Findings indicated a statistically significant improvement in cognitive performance during early remission. MMSE scores increased from 26.23 to 28.44 (t(47) = -10.940, p < 0.001), while MoCA scores improved from 24.90 ± 2.99 to 27.96 ± 1.70 (t = -9.493, p < 0.001). Trail Making Test results also demonstrated meaningful improvements. Significant reductions were observed in BAPI subscales related to diagnosis, life impact, motivation, and total score (p < 0.001). Regarding biomarkers, SIRT-1 levels rose significantly from 3.40 ± 4.14 to 5.86 ± 5.28 (t = -2.532, p = 0.015; Wilcoxon p = 0.006), whereas TLR-4 levels significantly decreased from 3.12 ± 3.10 to 1.49 ± 1.57 (t = 3.344, p = 0.002; Wilcoxon p = 0.002). No significant change was found in miR-200 levels (0.597 ± 0.537 to 0.448 ± 0.464; t = 1.793, p = 0.079). Mixed-effects model analyses revealed that early remission had a significant positive impact on all cognitive measures (p < 0.001). Specifically, early remission predicted higher MMSE (β = 2.18, p < 0.001) and MoCA scores (β = 3.55, p < 0.001). A negative correlation was identified between BAPI total scores and cognitive performance (MMSE: β = -0.052; MoCA: β = -0.615; p < 0.001), though this effect diminished when remission status was included in the model. In conclusion, the findings suggest that early remission is the primary determinant of cognitive improvement in AUD, while SIRT-1 and TLR-4 may serve as supportive but not directly predictive biomarkers. No significant association was found between miR-200 levels and cognitive performance. These results highlight the role of abstinence in cognitive recovery and point to the need for future large-scale, longitudinal studies investigating the biomarker based mechanisms underlying addiction and recovery processes.
Benzer Tezler
- Şizofreni hastaları ve birinci derece akrabalarında minör malformasyonlar ile bilişsel fonksiyonların ilişkisi
minor physical anomalies and cognitive correlates in schizophrenia patients and their first degree relatives
ABİL ALPER KÖPRÜLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BUKET CİNEMRE
- Multipl Skleroz Hastalarında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Mükemmeliyetçilik ve Bilişsel Esnekliğin Algılanan Stres Düzeyi ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi
The relationship between intolerance to uncertainty, perfectionism, and cognitive flexibility with perceived stress levels and quality of life in multiple sclerosis patients
SAFİYE ZEYNEP DAMANCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
PROF. DR. ŞULE AYDIN TÜRKOĞLU
- Obstruktif uyku apne sendromu tanısı alan ve pozitif havayolu basıncı tedavisi endikasyonu konulmuş olan hastalarda tedavinin nörokognitif fonksiyonlar, uyku ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
Başlık çevirisi yok
ALBINA ZOHRABOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
NörolojiMarmara ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÖMERCİKOĞLU ÖZDEN
- Sentetik kannabinoid kullanım bozukluğu olan ergenlerde yürütücü fonksiyonların değerlendirilmesi ve opiyat kullanım bozukluğu olan ergenlerle karşılaştırılması
Assessment of executive functions in adolescents with synthetic cannabinoid use disorder and comparison with adolescents with opiate use disorder
RÜMEYSA ALACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriDicle ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YÜKSEL
DOÇ. DR. GÜL KARAÇETİN
- Şizofreni hastalarında serum TRAIL, CCL20 ve IL-17A düzeylerinin bilişsel işlevlerle ilişkisi
The relationship between serum TRAIL, CCL20 and IL-17A levels and cognitive functions in patients with schizophrenia
MUSTAFA ÇAĞLAR YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL