Bir maske olarak dil kullanımının yazın çevirisine yansımaları: Bir çift dilli yazar/çevirmen incelemesi
Reflections of language use as a mask in literary translation: An analysis of a bilingual author/translator
- Tez No: 962217
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ARABOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Çeviri bilim, Öz çeviri, Science of translation, Self translation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, dünyayı algılama biçimimizi etkileyen, anlam yaratma gücü olan, toplumların ve kişilerin kimlik inşasında önemli yer tutan, aynı zamanda bir amaç taşıma işlevi de gören dilin, bir yazar/çevirmen tarafından nasıl arkasına sığınılan bir maske olarak kullanılabileceği bir“öz-çeviri”örneği üzerinden ele alınacaktır. Bu bağlamda yazar/çevirmenin dilin ardına sığınma eğiliminin altında yatan olası sebepler ve bu sebeplerin kültürel, sosyal ve psikolojik etkileri yazar/çevirmen ve çevirmenin kendilerini ifade etme biçimlerini nasıl etkilediği çeviribilim çerçevesinde ele alınacak, dilin her iki çeviri sürecinde uğradığı değişimler ve bu değişimlerin olası nedenleri tespit edilecektir. Çalışmada Hans J. Vermeer'in her çeviri eyleminin bir amacı olduğunu ve her çevirinin amacının kendi gerekliliklerine özgü olduğu vurgusunu yaptığı Skopos kuramı üzerinden yazar/çevirmenin değişen yazma amacıyla beraber kendini çevirmesi bağlamında“öz-çeviri”kavramı temel alınarak çeviribilim odaklı bir inceleme yapılacak, bir ''öz-çeviri“ olan Elif Batuman'ın kaleme aldığı The Idiot (2018) adlı kaynak metin ve metnin Hande Dönmez tarafından Türkçeye kazandırılan Budala (2023) adlı çevirisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek her iki çeviride uygulanan çevirmen kararları sonucunda kullanılan çeviri stratejileri tespit edilecek, bu doğrultuda dilin maske olarak nasıl kullanıldığı, çift dilli ve çift kültürlü olmanın yazar/çevirmene sağladığı imkânlar, dil-kültür ilişkisi ve bu ilişkinin çeviri metinlere yansımaları, çift dilli bir yazar/çevirmen olarak yazarın ”öz-çeviri" yoluyla farklı bir kültürde kendine nasıl yeni bir benlik inşa edip var oluş kazandırdığı ve çeviri amaçları doğrultusunda kaynak ve erek metinde uygulanan çevirmen kararları örnekler üzerinden incelenerek çözümlenmeye çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis will examine how language, which influences the way we perceive the world, has the power to create meaning, occupies an important place in the construction of identities of societies and individuals, and also serves the function of conveying meaning, can be used as a mask behind which an author/translator can hide, through an example of“self-translation.”In this regard, possible reasons underlying the author/translator's tendency to hide behind the language, and the cultural, social, and psychological effects of this tendency on how the author/translator and translator express themselves will be discussed within the framework of translation studies. Furthermore, the changes that the language undergoes in both translation processes and the possible reasons for these changes will be identified. Based on Hans J. Vermeer's Skopos theory, which emphasizes that every act of translation has a purpose and that the purpose of each translation is unique to its own requirements, this thesis will conduct a translation studies-focused analysis based on the concept of“self-translation”in terms of the author/translator translating themselves in line with their changing writing purposes. The source text, The Idiot (2018), written by Elif Batuman as a“self-translation,”and its Turkish translation, Budala (2023), translated by Hande Dönmez, will be compared and evaluated to identify the translation strategies employed as a result of the translator's decisions in both translations. In this context, the ways in which language is used as a mask, the benefits of being bilingual and bicultural for the author/ translator, the relationship between language and culture and its reflections to the translation texts, how the author -as a bilingual author/translator- builds a new identity for themselves in a foreign culture through“self-translation”in order to create an existence, and the translator's decisions applied in the source and target texts in line with the translation purposes will be examined and interpreted through examples.
Benzer Tezler
- Le nouveau roman: claude simon et william faulkner
Yeni roman: claude simon ve william faulkner
REMZİYE NUR ŞENYÜZ
Yüksek Lisans
Fransızca
2014
Fransız Dili ve EdebiyatıGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA SEZA YILANCIOĞLU
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER