Geri Dön

Lise öğrencilerinin matematik yetkinlik beklentisi ile matematik kaygısı arasındaki ilişki: Bir karma yöntem araştırması

The relationship between high school students' mathematical competence expectancy and mathematics anxiety: A mixed method study

PDF İndir

  1. Tez No: 963036
  2. Yazar: ESRA NUR ACAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KAMURAN TARIM, PROF. DR. GÜNEY HACIÖMEROĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Matematik, Eğitim ve Öğretim, Mathematics, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışmanın amacı, lise 9., 10. ve 11. sınıf öğrencilerinin matematik yetkinlik beklentileri ile matematik kaygıları arasındaki ilişkiyi incelemek ve yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler yoluyla matematik kaygısına etki eden faktörleri ortaya çıkartmaktır. Bu doğrultuda çalışmada karma araştırma yöntemi benimsenmiş; ardışık açıklayıcı desen (sequential explanatory design) kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Adana ili Pozantı ilçesinde üç farklı lise türünde (imam hatip lisesi, anadolu lisesi ve çok programlı lise) öğrenim görmekte olan kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla belirlenmiş toplam 254 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen nicel bulgular doğrultusunda matematik kaygı düzeyi yüksek tespit edilen dört öğrenciyle amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak iki farklı ölçek kullanılmıştır. Matematik yetkinlik beklentisine ilişkin bilgi kaynaklarını değerlendirmek amacıyla Matematik Yetkinlik Beklentisi Bilgilendirici Kaynaklar Ölçeği, öğrencilerin matematik dersine yönelik kaygı düzeylerini belirlemek için ise Matematik Kaygı Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca, katılımcıların demografik özelliklerine göre verilerin analiz edilebilmesi amacıyla, araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu da veri toplama aracına dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde; T-testi, Pearson Korelasyon Analizleri, ANOVA analizleri ve görüşme verileri içinse içerik analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulguları, matematik yetkinlik beklentisi ile matematik kaygısı arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bu iki değişkenin cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi ile anne ve baba eğitim durumu gibi demografik değişkenler açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediği de analiz edilmiştir. Bulgular arasında, lise 9., 10. ve 11.sınıf öğrencilerin matematik kaygı düzeylerinin ve matematik yetkinlik beklenti seviyelerinin orta düzeyde görülmüştür. Cinsiyet, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenlerinin düzeylerine göre öğrencilerim matematik yetkinlik beklentisi ortalamaları arasında ve matematik kaygısı ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.. Yapılan analizler sonucunda, matematik yetkinlik beklentisinin sınıf düzeyi ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, ancak matematik kaygısı puanları açısından bu değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermediği belirlenmiştir. Bununla birlikte, matematik kaygısının alt boyutlarından“günlük yaşamda matematik”boyutunda hem sınıf düzeyi hem de okul türüne göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Nitel verilerin analizi kapsamında gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgular ise matematik kaygısının oluşumunda beş temel faktörün rol oynadığını ortaya koymuştur: öğretmen kaynaklı, öğrenci kaynaklı, matematiğin yapısından kaynaklı, çevresel faktörler kaynaklı ve sınav/değerlendirme sistemi kaynaklı etmenler. Araştırma sonucunda, öğrencilere yönelik matematik derslerinde duyuşsal temelli yaklaşımların benimsenmesi, öğrencilerin matematiksel özgüvenlerinin desteklenmesi ve özellikle öğretmenlerin sınıf içi tutumlarına yönelik farkındalık çalışmalarının yapılması ve matematik öğretiminde öğrencilerin soyut kavramları anlamlandırmasını kolaylaştıracak somut materyallerin, görsel desteklerin ve günlük yaşamla ilişkilendirilmiş etkinliklerin kullanılması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the relationship between the mathematical competence expectations and mathematical anxiety of 9th, 10th, and 11th grade high school students and to reveal the factors affecting mathematical anxiety through face-to-face interviews. In this regard, a mixed research method was adopted in the study; a sequential explanatory design was used. The sample for the quantitative part of the study consists of a total of 254 students who are enrolled in three different types of high schools (imam hatip high school, Anatolian high school, and multi-programme high school) in the Pozantı district of Adana province during the 2024-2025 academic year, selected through convenient sampling. Based on the quantitative findings obtained in the study, semi-structured interviews were conducted with four students identified as having high levels of mathematics anxiety using a purposive sampling method. Two different scales were used as data collection tools in the study. The Mathematics Competence Expectancy Informative Sources Scale was used to evaluate information sources related to mathematics competence expectations, while the Mathematics Anxiety Scale was used to determine students' anxiety levels towards mathematics lessons. In addition, a Personal Information Form created by the researcher was included in the data collection tool to enable the analysis of data according to the demographic characteristics of the participants. T-tests, Pearson correlation analyses, ANOVA analyses, and content analysis techniques were used to analyse the data obtained in the study. The research findings revealed a negative and moderately significant relationship between mathematics competence expectations and mathematics anxiety. In addition, it was analysed whether these two variables showed significant differences in terms of demographic variables such as gender, school type, grade level, and mother and father's educational status. Among the findings, the mathematics anxiety levels and mathematics competence expectation levels of 9th, 10th, and 11th grade high school students were found to be moderate. No significant difference was found between the mathematics competence expectation averages and mathematics anxiety averages of students according to the levels of gender, mother's educational status, and father's educational status variables. The analyses revealed that mathematics competence expectations differed significantly according to grade level and school type variables, but these variables did not have a statistically significant effect on mathematics anxiety scores. However, significant differences were found in the 'mathematics in daily life' sub-dimension of mathematics anxiety, both according to class level and school type. The findings obtained from the semi-structured interviews conducted as part of the analysis of qualitative data revealed that five main factors play a role in the formation of mathematics anxiety: teacher-induced, student-induced, mathematics structure-induced, environmental factors-induced, and exam/assessment system-induced factors. As a result of the research, it is recommended that affective-based approaches be adopted in mathematics lessons for students, that students' mathematical self-confidence be supported, that awareness studies be conducted on teachers' attitudes in the classroom, and that concrete materials, visual aids, and activities related to daily life be used in mathematics teaching to facilitate students' understanding of abstract concepts.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    145987

    Öğrenmede öz-düzenleme yetkinlik algısına ilişkin bir ölçek geliştirme çalışması

    A scale development study of self-efficacy on self-regulated learning

    HURİYE TÜRKMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MERAL ATICI

  2. Tez No

    187629

    Matematik yetkinlik beklentisi bilgilendirici kaynaklarının yordayıcılarının incelenmesi

    This study was to examine whether of math related self efficacy expectations.

    GÜLESER BARAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. FERİDE BACANLI

  3. Tez No

    578347

    Lise öğrencilerinin matematik öz-yetkinlik kaynaklarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi

    Analysis of mathematics self-efficacy sources of high school students according to various variables

    AYBÜKE ERTONG

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimAdıyaman Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAKKI KONTAŞ

  4. Tez No

    610496

    Günlük yaşam problemleri uygulanarak altıncı sınıf öğrencilerinin matematiksel yetkinliklerinin incelenmesi

    İnvestigation the mathematical competences of sixth grade students by applying daily life problems

    RUKİYE AKKURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHTİYAR BAYRAKTAR

  5. Tez No

    328643

    Sınıf öğretmeni adaylarının matematik öz yeterlikleri ile matematik öğretimi yeterliklerinin incelenmesi

    A research of classroom teacher candidate's mathematic self efficacy with teaching mathematic efficacy

    FİLİZ ŞALLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DİLEK ÇAĞIRGAN GÜLTEN

Geri Dön