Şeyhülislâm Mevlânâ Muhammed Mekkî'nin Tevessül isimli Kasîde-i Bürde Şerhi [İnceleme-Metin-Şerh Sözlüğü]
Şeyhülislâm Mevlânâ Muhammed Mekkî's Named Tevessül commentary on Kasîde-i Bürde [Review-Text-Annotation Dictionary]
- Tez No: 963279
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİT OKUMUŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik Türk edebiyatında şerhler, metinlerin anlaşılmasında önemli roller üstlenmiştir. Şârihlerin kültürel, dinî, sosyal ve ilmî birikimlerinin zenginliği de eserlerin oluşma sürecinde etkili olmuştur. Arap edebiyatının önemli eserlerinden Kasîde-i Bürde, bu anlamda edebî muhteviyâtı zengin olan ve şerh edilmeye en münasip eserlerdendir. Üzerinde çalışılan“Tevessül”adlı eser, Şeyhülislâm Muhammed Mekkî'nin önemli eserlerinden olmakla birlikte Kasîde-i Bürde'nin anlaşılmasında ve şerh geleneğinin edebî açıdan ortaya konmasında dikkate değer eserlerdendir. Çalışmanın ana gayesi, eserin tenkitli metninin ortaya konularak klasik Türk edebiyatında anlaşılır bir durumda yerini almasını sağlamaktır. Hz. Peygamber'i övmek amacıyla yazılan ve XIII. yüzyılda yaşadığı bilinen Arap şâir Bûsîrî'nin el-Kevâkibü'd-Dürriyye fî Medhi Hayri'l-Beriyye adlı kasîdesi, şerhe konu olan eserdir. Bu çalışma, Bûsîrî'nin eserine yapılan Tevessül adlı şerhin tenkitli metni ve incelenmesinden oluşmaktadır. Ayrıca çalışmaya şerh sözlüğü, gramer terimleri dizini, özel adlar dizini bölümleri de eklenmiştir. Şeyhülislâm Muhammed Mekkî, Bûsîrî'nin Kasîde-i Bürde adlı eserinin şerhi olan Tevessül'e önceden yazdığı“Tahmîs”i de eklemiştir. Şeyhülislâm Muhammed Mekkî'nin Tevessül'deki nesir anlayışı ve klasik Türk edebiyatındaki yeri gözler önüne serilmiştir. Şeyhülislâm Muhammed Mekkî, eserini hazırlarken Arap şârihlerden çokça alıntı yapmıştır. Alıntıların çevirisine dipnotta yer verilmiştir. Bu çeviriler; Arap belağatının ve Tevessül'ün anlaşılmasına ve klasik Türk edebiyatı çalışmalarına ayrı bir katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Commentaries have played significant roles in understanding texts in Classical Turkish Literature. The richness of the cultural, religious, social, and scholarly accumulation of the commentators has also been effective in the formation process of the works. Ode of the Mantle, one of the important works of Arabic literature, is in this sense one of the most suitable works to be commented on with its rich literary content. The work named“Tawassul”which is the subject of this study, is one of the notable works of Sheikh al-Islam Muhammad Makki and contributes significantly to the understanding of Ode of the Mantle and the literary exposition of the commentary tradition. The main purpose of the study is to ensure that the critical text of the work is revealed and takes its place in Classical Turkish Literature in an understandable state. Mekkî's prose style in Tevessül and its place in Classical Turkish literature are revealed. The poem The Shining Stars in Praise of the Best of Creation by the Arab poet Bûsîrî, who is known to have lived in the 13th century and wrote to praise the Prophet Muhammad, is the work subject to commentary. This study consists of the critical text and examination of the commentary named Tawassul made on Bûsîrî's work. In addition, a grammar terms index, a proper names index, and commentary dictionary sections have been added to the study. Sheikh al-Islam Muhammad Makki also added the“Takhmis”he had previously written to Tawassul, which is a commentary on Bûsîrî's poem, the Qaṣīda al-Burda. Sheikh al-Islam Muhammad Makki frequently quoted from Arab commentators while preparing his work. The translation of the quotations is given in the footnotes. These translations will provide a separate contribution to the understanding of Arabic rhetoric and Tawassul, and to Classical Turkish Literature studies.
Benzer Tezler
- Şefîk-Nâme, Şefîk-Nâme Şerhi ve Edhem ü Hümâ Mecmuası (İnceleme - tenkitli metin - sözlük - tıpkı basım)
Mecmua of Şefik-name, Şeik-Name şerhi and Edhem ü Hüma
TURGUT KOÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATABEY KILIÇ
- مجالس أم سنان) للشيخ حسن بن أحمد الرومي المشهور بأُمِّي سنان زاده الإستنبولي (1088هــ) من المجلس الحادي والثلاثون إلى المجلس الستون (دراسة وتحقيقاً)
Hasan bin Um Sinan'ın Um Sinan'ın Divanları, Osmanlı İstanbullusu, Sufi mistik Kalluti, Um Sinan olarak bilinen şair (çalışma ve soruşturma)
AMAR ALI MOHAMMED SABAAWI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ Kutaiba FARHAT
- Su'ûdu'l-Mevlevî, hayatı, eserleri ve dîvânı (Zâdegân)
Su?ûdu?l-Mevlevî, his life, works and his dîvân (Zâdegân)
NECATİ İŞLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKKUŞ
- Şeyhülislam Molla Arab'ın fetva mecmuası (v. 1b-33b) çerçevesinde XV. asır Osmanlı hukuku üzerine gözlemler (Tahlil ve Metin)
Observations on XV. century Ottoman law around Sheikh al-İslam Molla Arab's fatwa collection (f. 1b-33b) (Analysis and Text)
ALİ ÖNCEL