İşsizlik psikolojisinin nüfus hareketlerine etkisi: Teori inşasına yönelik nitel bir araştırma
The impact of unemployment psychology on population movements: A qualitative study for theory development
- Tez No: 963589
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDAT MURAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: İşsizlik, İşsizlik Psikolojisi, Nüfus Hareketleri, Domino Eşik Teorisi, Unemployment, Unemployment Psychology, Population Movements, Domino Threshold Theory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan ruhu, üretmekten ve anlamlı ilişkiler kurmaktan haz alan bir yapıya sahiptir. Çalışmak ise insana özgü olan, hem temel ihtiyaçlarını hem de varoluşsal anlam üretmesine olanak sağlayan en temel insan faaliyetlerinden biridir. Bu üretkenlikten mahrum kalınması, başta ekonomik olmak üzere psikolojik, sosyal ve varoluşsal düzlemde yoksunluğa neden olmaktadır. Dolayısıyla bir işe sahip olmak sadece hayatını ekonomik anlamda idame ettirmek için değil, aynı zamanda kendini değerli hissetme, yaşam rutini oluşturma, toplumda saygı ve statü kazanma, sağlıklı sosyal ve yakın ilişkiler kurma, geleceğe umutla bakma gibi değerleri kapsar. Son yıllarda özellikle intihar vakalarıyla dikkat çeken işsizlik, dünyanın hemen hemen her yerinde kronikleşmiş bir gündem maddesi olarak varlığını sürdürmekte ve bireyleri psikososyal dönüşüm sürecine sürüklemektedir. Bu dönüşümü merkeze alan bu tez çalışmasının amacı, işsiz bireylerin psikososyal deneyimlerini ve buna bağlı olarak aile kurma, çocuk sahibi olma, ilişkilerini koparma veya kendine zarar verecek düşüncelere yönelme gibi temel nüfus kararları üzerindeki yansımalarını bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Bu bağlamda, bireysel psikolojik süreçlerin toplumsal dinamiklerle nasıl etkileşime girdiğine dair derinlemesine analizlerin literatürde sınırlı olması, çalışmanın özgünlüğünü ve önemini arttırmaktadır. Bu araştırmada, işsizlik psikolojinin nüfus hareketleri üzerindeki etkisi, nitel araştırma yöntemleri kapsamında gömülü teori yaklaşımı kullanılarak incelenmiştir. Araştırma bulgularında, işsiz bireylerin psikolojik kırılma ve sosyal izolasyon yaşadığı ancak bununla sınırla kalmayıp yakın ilişkilerinde gerilime, aile kurma ve çocuk sahibi olma kararlarında belirsizliğe, kimi zaman ilişkilerinde kopuşlara veya kendine zarar verecek düşüncelere yöneldiği tespit edilmiştir. Bu süreci, kadınlar daha fazla içselleştirirken, erkek katılımcılar daha farklı bir psikolojik yüklenme yaşamaktadır. Ayrıca işsizlik süreci uzadıkça bu etkilerin derinleştiği görülmektedir. Araştırma bulguları ışığında, işsizlik sürecinin bireysel, ilişkisel ve toplumsal düzeyde yarattığı kırılma zinciri domino eşik teorisi ile kavramsallaştırılmaktadır.
Özet (Çeviri)
The human psyche is inherently oriented toward creation and the formation of meaningful relationships. Work is one of the most fundamental human activities, not only enables the fulfillment of basic needs but also allows for the production of existential meaning. Deprivation of this productivity results in deficits across economic, psychological, social, and existential dimensions. Thus, having employment is not only essential for maintaining one's economic life but also encompasses values such as self-worth, establishing daily routines, gaining respect and status within society, maintaining healthy social and close relationships, and fostering hope for the future. In recent years, unemployment particularly highlighted by rising suicide cases has persisted as a chronic global issue, driving individuals into psychosocial transformation processes. This thesis focuses on this transformation, aiming to comprehensively examine unemployed individuals' psychosocial experiences and their implications for fundamental population decisions, including marriage, childbearing, relationship dissolution, and tendencies toward self-harm. The limited presence of in-depth analyses on the interaction between individual psychological processes and societal dynamics in the literature further underscores the originality and significance of this study. In this research, the impact of unemployment psychology on population movements was investigated using a grounded theory approach within the scope of qualitative research methods. The findings reveal that unemployed individuals experience not only psychological breakdown and social isolation but also tension in close relationships, uncertainty regarding marriage and childbearing decisions, and, in some cases, relationship breakdowns or self-harming thoughts. Women tend to internalize this process more intensely, whereas men experience a different psychological burden. Furthermore, these effects deepen as the duration of unemployment increases. In light of the findings, the chain of disruptions caused by unemployment at individual, relational, and societal levels is conceptualized through the lens of domino threshold theory.
Benzer Tezler
- Halk eğitimi yönünden işsizlikle mücadele ve beceri kazandırma kursları
Başlık çevirisi yok
ERKAN TOPRAK
- Gelişmekte olan ülkelerde enformel sektörün nitelikleri ve önemi: İstihdam, gelir ve çevresel koşullar
Başlık çevirisi yok
M.TAHİR BAŞTAYMAZ
Doktora
Türkçe
1986
EkonomiUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKİN NUSRET
- Kayseri yöresinde halıcılık ve yöre ekonomisine katkısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KASIM KARAHAN