Ebeveyn kabul ve reddi algısı ile genel aidiyet duygusu arasındaki ilişkide sevgi ve ait olma ihtiyacının aracı rolü
The mediating role of love and belonging needs in the relationship between perceptions of parental acceptance and rejection and general sense of belonging
- Tez No: 964248
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEMRE ERTEN TATLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Ebeveyn kabul veya reddi, Genç yetişkinler, Gerçeklik terapisi, Perceived parenting styles, Parantel acceptance-rejection, Young adult, Reality therapy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, genç yetişkinlerde algılanan ebeveyn kabul-red düzeylerinin genel aidiyet duygusu üzerindeki etkisinde sevgi ve ait olma ihtiyacının aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 18-40 yaş aralığında yer alan 286 (199 kadın, 87 erkek) genç yetişkin oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Kısa Formu (Anne ve Baba), Seçim Teorisine Dayalı Temel İhtiyaçlar Ölçeği – Sevgi ve Ait Olma Alt Boyutu, Genel Aidiyet Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, gruplar arası karşılaştırmalar için bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmış; anlamlı fark görülen durumlarda Bonferroni düzeltmeli post-hoc testleri tercih edilmiştir. Etki büyüklüğü için Cohen'in d ve eta kare (η²) katsayıları hesaplanmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı ile analiz edilmiş; nedensel ilişkileri test etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kapsamında yol analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, algılanan ebeveyn kabul-red düzeyleri ile genel aidiyet arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Mplus ile gerçekleştirilen aracılık (mediation) analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre, hem anne hem de baba kabul–red algısının sevme–ait olma ihtiyacı üzerinden aidiyet algısının iki boyutuna anlamlı ve dolaylı etkilerde bulunduğu görülmüştür. Model, kabul edilme–içerilme değişkeninin varyansının %47'sini, reddedilme–dışlanma değişkeninin varyansının %41'ini ve sevme–ait olma ihtiyacının %36'sını açıklamaktadır. Bu bulgular, özellikle annenin kabul–red tutumunun bireyin temel psikolojik ihtiyaçları ve aidiyet deneyimleri üzerinde daha güçlü ve bütünsel bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca sevgi ve ait olma ihtiyacının, algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ile genel aidiyet arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlendiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, bireylerin aidiyet duygusunun gelişiminde erken dönem ebeveyn tutumlarının ve sevgi-ait olma ihtiyacının belirleyici bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve alana yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the mediating role of the need for love and belonging in the effect of perceived parental acceptance-rejection levels on the general sense of belonging in young adults. The study group consisted of 286 young adults (199 female, 87 male) between the ages of 18-40. Adult Parental Acceptance-Rejection Scale Short Form (Mother and Father), Basic Needs Scale Based on Choice Theory - Love and Belonging Subscale, General Belonging Scale and demographic information form prepared by the researcher were used to collect data. In the analysis of the data, independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied for comparisons between groups; Bonferroni corrected post-hoc tests were preferred in cases where there was a significant difference. Cohen's d and eta squared (η²) coefficients were calculated for effect size. The relationships between variables were analyzed with Pearson's correlation coefficient and path analysis was applied within the scope of structural equation modeling to test causal relationships. According to the research findings, significant relationships were found between perceived parental acceptance-rejection levels and general belongingness. According to the findings obtained as a result of the mediation analysis conducted with Mplus, it was observed that both maternal and paternal acceptance-rejection perception had significant and indirect effects on the two dimensions of the perception of belonging through the need to love and belong. The model explains 47% of the variance of the acceptance-inclusion variable, 41% of the variance of the rejection-exclusion variable and 36% of the need to love and belong. These findings show that especially the mother's acceptance-rejection attitude has a stronger and holistic effect on the basic psychological needs and belonging experiences of the individual. In addition, the need for love and belonging was found to play a significant mediating role in the relationship between perceived level of parental acceptance-rejection and general belongingness. The findings reveal that early parental attitudes and the need for love and belonging have a determining effect on the development of individuals' sense of belonging. The results of the research were discussed within the framework of the literature and recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Bazı limon çeşitleri ve bunların melezlerinin morfolojik karakterleri ile uçkurutan (phoma tracheiphila kanc. ve ghik) hastalığına dayanıklılık arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
GÜLİZ GÖRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER TUZCU
- Arpada diallel melez analizleri ile bazı tarımsal özelliklerin kalıtımı üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KAYIHAN Z. KORKUT
Doktora
Türkçe
1981
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Ebeveynlerin 5-6 yaş çocuklarını ödüllendirme ve cezalandırma yöntemleri (Ankara il sınırları içinde yapılan bir araştırma)
Başlık çevirisi yok
SERAP BUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURPER SAVAŞ ÜLKÜER
- Beyaz yumurtacı yerli otoseks hibritlerin elde edilmesinde ikili ve dörtlü melezleme yöntemlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MUSA SARICA