Multipl skleroz hastalığında serebellum hacim değişikliklerinin üç boyutlu MR ile incelenmesi
Investigation of cerebellum volume changes in multiple sclerosis disease with 3D MRI
- Tez No: 964429
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Anatomi, Anatomy
- Anahtar Kelimeler: Yapısal MR görüntüleme, Structural MRI imaging
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Anatomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Multipl Skleroz (MS), genç erişkinlerde görülen kronik bir nöroinflamatuvar hastalık olup merkezi sinir sisteminde demiyelinizasyon ve aksonal hasarla seyreder. Serebellum, MS'nin erken dönemlerinden itibaren etkilenen bölgelerden biridir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, serebellar volüm değişikliklerinin hem motor hem de bilişsel işlev bozukluklarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, otomatik segmentasyon yöntemiyle MS'nin serebellum üzerindeki volümetrik ve morfometrik etkilerini detaylı bir şekilde değerlendirmeyi ve bu bulguların yaş, cinsiyet, kullanılan ilaçlar ve EDSS skoru gibi faktörlerle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 50 MS tanılı birey ve 50 sağlıklı kontrol bireyi dâhil edilmiştir. Grupların 3DT1 ağırlıklı MRG verileri, volBrain platformunun CERES modülü kullanılarak analiz edilmiştir. Lobül bazlı mutlak ve bağıl hacimler, kortikal kalınlıklar ve gri madde (GM) mutlak ile bağıl hacim ölçümleri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS ve Jamovi yazılımlarıyla istatistiksel olarak analiz edilmiştir. MS grubunda; mutlak hacimlerde Lobül III ve sağ Lobül V'te azalma (p<0,05), Lobül V (total, sol)'te ise yüksek düzeyde azalma (p<0,001) izlenmiştir. Crus I, Lobül VIIIA (total, sağ), VIIIB (total, sol), sol Lobül IX ve Lobül X (total, sağ) hacimlerinde ise anlamlı artış (p<0,05); sol Lobül VIIIA'da ise yüksek düzeyde artış gözlenmiştir (p<0,001). Bağıl hacimlerde Lobül III (total, sağ) ve Lobül V'te azalma (p<0,05), sol serebellum, Crus I-II, sağ Lobül VIIIA, VIIIB (total, sağ), IX, sol X'te artış (p<0,05) ve Lobül VIIIA (total, sol), sol VIIIB ve sağ X'te yüksek düzey artışlar (p<0,001) gözlenmiştir. Kortikal kalınlık ölçümlerinde serebellum total, normalize serebellum ve sol Lobül I-II'de azalma (p<0,05), Lobül I-II, IV, V, VI, IX ve X gibi bölgelerde ise yüksek düzeyde azalma (p<0,001) saptanmıştır. GM mutlak hacim analizlerinde Lobül III ve Lobül V (total, sol)'te yüksek düzeyde azalma (p<0,001), Crus I-II, sağ Lobül X'te anlamlı artış (p<0,05), sol Lobül VIIIA'da ise yüksek düzeyde artış (p<0,001) bulunmuştur. Bağıl hacimlerde Lobül III ve sol Lobül V (sol)'te yüksek düzeyde azalma (p<0,001), serebellum, Crus I-II, sol lobül IX, lobül X'te anlamlı artış (p<0,05), Lobül VIIIA (total, sol) ve sol Lobül VIIIB'de yüksek derecede artış (p<0,001) gözlenmiştir. EDSS skoru ve kullanılan ilaçlar ile serebellar hacimler arasında klinik olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. MS hastalarında serebellum'da meydana gelen volümetrik ve morfometrik değişiklikler, hastalığın motor ve bilişsel etkileriyle ilişkilidir. Bu değişiklikler, serebellar yapılar üzerinden izlenebilir biyobelirteçlerin geliştirilmesine ve kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlayabilir. Çalışmamız; otomatik CERES segmentasyonuna dayalı serebellar volümetrik analiz ile EDSS skorları ve tedavi rejimlerini aynı popülasyon içinde birlikte değerlendiren literatürdeki ilk çalışmalardan biri olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Multipl Sclerosis (MS) is a chronic neuroinflammatory disease commonly affecting young adults and is characterized by demyelination and axonal damage within the central nervous system. The cerebellum is among the brain regions affected from the early stages of MS. Recent studies have demonstrated that cerebellar volumetric alterations are closely associated with both motor and cognitive dysfunction. This study aimed to comprehensively evaluate the volumetric and morphometric effects of MS on the cerebellum using an automated segmentation approach, and to investigate their associations with demographic and clinical variables such as age, sex, type of treatment, and EDSS scores. The study included 50 individuals diagnosed with MS and 50 age- and sex-matched healthy controls. 3DT1-weighted MRI datasets were analyzed using the CERES module of the volBrain platform. Absolute and relative lobule-based volumes, cortical thickness, and both absolute and relative gray matter volumes were assessed. The data were statistically analyzed using SPSS and Jamovi software. In the MS group, absolute volume reductions were observed in Lobule III and right Lobule V (p<0.05), with more prominent reductions in total and left Lobule V (p<0.001). Significant increases were found in Crus I, Lobules VIIIA (total, right), VIIIB (total, left), left Lobule IX, and Lobule X (total, right) (p<0.05), while a marked increase was detected in left Lobule VIIIA (p<0.001). Relative volume analyses revealed decreases in Lobules III and V (p<0.05), while increases were found in the left cerebellum, Crus I-II, right Lobules VIIIA, VIIIB (total, right), IX, and left Lobule X (p<0.05). Notably, total and left Lobule VIIIA, left VIIIB, and right Lobule X showed significant relative volume increases (p<0.001). Cortical thickness was reduced in total cerebellum, normalized cerebellum, and left Lobule I-II (p<0.05), with more prominent reductions in Lobules I-II, IV, V, VI, IX, and X (p<0.001). Gray matter absolute volume analysis revealed reductions in Lobule III and total/left Lobule V (p<0.001), while significant increases were found in Crus I-II and right Lobule X (p<0.05), with a marked IV increase in left Lobule VIIIA (p<0.001). Relative gray matter volume was decreased in Lobule III and left Lobule V (p<0.001), and increased in total cerebellum, Crus I-II, left Lobule IX, and Lobule X (p<0.05), with marked increases in total/left Lobule VIIIA and left Lobule VIIIB (p<0.001). Clinically significant associations were found between cerebellar volumes and EDSS scores and types of treatment. Volumetric and morphometric alterations in the cerebellum of MS patients are associated with both motor and cognitive impairment. These findings may contribute to the development of cerebellum-based imaging biomarkers and personalized treatment strategies. Notably, our study is among the first in the literature to jointly evaluate cerebellar volumetric parameters, EDSS scores, and treatment regimens within the same population using the automated CERES segmentation framework.
Benzer Tezler
- Multiple skleroz hastalarında beyin volümünün radyolojik değerlendirilmesi
Radiological evaluation of brain volume in multiple sclerosis patients
TUNAHAN REFİK DUMLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HEDİYE PINAR GÜNBEY
- Multiple skleroz hastalarında kortikal ve subkortikal yapıların incelenmesi
Investigation of cortical and subcortical structures in multiple sclerosis patients
SİNEM EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
AnatomiKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KAMAŞAK ARPAÇAY
- Multipl sklerozda lezyon sayı ve volümlerinin lokalizasyonlarına göre değerlendirilmesinin tedavi etkinliğindeki yeri
The Role of qualitative and quantitative evaluation of the MS lesion according to their locations in the efficacy of treatment
HACI ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Radyoloji ve Nükleer TıpGazi ÜniversitesiRadyodiagnostik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. TURGUT TALI
- İzole klinik sendromlu hastalarda“Double ınversıon recovery”(DIR) yöntemi ile kortikal lezyon yükünün saptanması ve bilişsel bozukluk ile ilişkisinin belirlenmesi
Association of cognitive impairment with cortical lesion load detected by double inversion recevery (DIR) in clinically isolated syndromes
SEVDA DİKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
NörolojiHacettepe ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. RANA KARABUDAK
- Multiple skleroz hastalarında thalamus, hıppocampus ve cerebellum hacimlerinin değerlendirilmesi ve üç boyutlu görselleştirilmesi
Evaluation of thalamus, hippocampus ve cerebellum volumes and three-dimensional visualization in multiple sclerosis patients
DERYA ŞAHİN ÖZTÜRKCAN