Çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün gençyetişkinlerin madde kullanımına etkileri
The effects of childhood traumas and emotion regulation difficulties on substance use in young adults
- Tez No: 964448
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLHAN SEZGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 116
Özet
Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı travmalarının madde kullanımı eğilimi üzerindeki etkisini ve bu ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün düzenleyici rolünü incelemektir. Travma ve duygu düzenleme gibi bireyin psikolojik işleyişini derinden etkileyen değişkenlerin, madde kullanımına zemin hazırlayıcı etkisi alanyazında sıklıkla vurgulanmaktadır. Araştırma, Türkiye genelinde 18–35 yaş aralığında yer alan klinik dışı 205 genç yetişkin bireyden elde edilen verilerle yürütülmüştür. Katılımcılara Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-33), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-16) ve Bağımlılık Profil İndeksi – Kısa Form (BAPİ-Kısa) uygulanmıştır. Veriler genelleştirilmiş doğrusal model (GLM), Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çocukluk çağı travmaları ile madde kullanımı eğilimi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Aynı şekilde, duygu düzenleme güçlüğü de madde kullanımı eğilimini anlamlı biçimde yordamakta; duygu düzenleme becerileri zayıf olan bireylerin madde kullanımına daha yatkın olabileceğini göstermektedir. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, duygu düzenleme güçlüğünün bu iki değişken arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol oynadığıdır. Özellikle duygu düzenleme güçlüğü düzeyi yüksek bireylerde, çocukluk travmalarının madde kullanımı eğilimini daha güçlü bir biçimde yordadığı; bu güçlüğün düşük olduğu bireylerde ise söz konusu ilişkinin zayıfladığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, bireylerin erken dönem travmatik yaşantılarının madde kullanım eğilimi üzerindeki etkisinin sabit değil, bireyin duygularını düzenleme kapasitesine bağlı olarak değişkenlik gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, önleyici ruh sağlığı müdahalelerinde duygu düzenleme becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulamaların desteklenmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The present study aimed to examine the moderating role of difficulties in emotion regulation in the relationship between childhood trauma and substance use tendency among young adults. The study was conducted on a non-clinical sample of 205 participants aged between 18 and 35. Participants completed the Childhood Trauma Questionnaire (Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği), the Difficulties in Emotion Regulation Scale (Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği), and the Addiction Profile Index Short Form (Bağımlılık Profil İndeksi Kısa Formu). Data were analyzed using the Generalized Linear Model (GLM), Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests via the Jamovi software. The results indicated that childhood trauma significantly predicted substance use tendency and that difficulties in emotion regulation served as a significant moderator of this relationship. Specifically, the predictive power of childhood trauma on substance use tendency was stronger among individuals with higher levels of emotion regulation difficulties, whereas the relationship was weaker among those with lower levels of difficulty. These findings suggest that early traumatic experiences may lead to increased vulnerability to substance use, especially in individuals with limited emotional regulation capacity. The study highlights the importance of strengthening emotion regulation skills in preventive interventions and offers practical implications for clinical work with at-risk young adults.
Benzer Tezler
- Yeme tutumları ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkide öz şefkat ve duygu düzenlemenin aracı rolü
Eating attitudes and childhood traumatic experiences: Mediator role of self compassion and emotion regulation
MERVE KARAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ERZİ
- Çocukluk çağı travması ile mizofoni arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolünün incelenmesi
Examination of the mediating role of emotion regulation difficulties on the relationship between childhood trauma and misophonia
MERT İLGAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiBiruni ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DENİZ ÖZDEMİR
- Çocukluk çağı travmaları ve flört şiddeti arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin aracı rolü
The mediating roles of emotion dysregulation and ambivalent sexism in the relationship between childhood trauma and dating violence
YAĞMUR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. AYŞE REYYAN BİLGE YILDIRIM
- Yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü ile aleksitimi ve obsesif inanışlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Nvestigation of the relationship between childhood traumas and emotion regulation difficulty with alexithymia and obssesive beliefs in adults
SELMA KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiDicle ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü
The intermedi̇ary role of emotion regulatory difficulty in the relationship between childhood trauma and somatization in university students
EZGİ GÜNDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK