Birikimli travmatik olayların travma sonrası stresbozukluğu belirtileri ve psikolojik esneklik ile ilişkisi
An examination of the relationship between cumulative traumati̇c events, post-traumati̇c stress di̇sorder symptoms, and psychological flexibility
- Tez No: 964447
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, birikimli travmatik olayların travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ve psikolojik esneklik ile ilişkisini incelenmek ve bu değişkenlerin demografik özellikler temelinde farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmektir. Travmatik yaşantıların bireylerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri literatürde sıklıkla vurgulanmaktadır. Ancak, bireylerin travmalara karşı dayanıklılığını etkileyen psikolojik faktörlerin belirlenmesi, önleyici ve müdahaleci psikolojik destek uygulamaları açısından büyük önem taşımaktadır. Araştırma nicel bir çalışma olarak tasarlanmış olup ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Veriler, çevrim içi anket yöntemiyle toplanmış olup, analizler IBM SPSS Statistics 27 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir Çalışma grubunu, çevrim içi anket yöntemiyle ulaşılan 18-60 yaş aralığında yer alan 275'i kadın ve 146'sı erkek olmak üzere toplam 421 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Birikimli Travma Ölçeği Kısa Formu, DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Sosyodemografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız örneklem t-tesi, ANOVA, Kruskal- Wallis H testi, çoklu doğrusal regresyon ve Pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Demografik değişkenlere göre yapılan analizler sonucunda, kadınların ve çalışmayan bireylerin TSSB düzeylerinin daha yüksek, psikolojik esneklik düzeylerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca, psikiyatrik tanıya sahip bireylerde TSSB düzeyi ve travma geçmişi daha yoğun iken psikolojik esneklik düzeyi belirgin biçimde daha düşük olduğu bulunmuştur. Analiz bulgularına göre birikimli travma değişkeni, TSSB belirtileriyle pozitif yönde anlamlı ilişki gösterirken psikolojik esneklik ile negatif yönde anlamlı ilişki gösterdiği bulunmuştur. Psikolojik esneklik ile TSSB'nin tüm alt boyutları arasında negatif ilişkili bulunmuştur. Psikolojik esneklik değişkeni travma sonrası stres bozukluğu düzeyini negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordamaktadır. Araştırmanın bulguları, psikolojik esnekliğin travma sonrası stres belirtilerini azaltmada önemli bir koruyucu faktör olduğunu göstermektedir. Birikimli travma düzeyinin TSSB'yi artırıcı etkisi doğrulanırken, psikolojik esnekliğin bu olumsuz etkiyi hafiflettiği görülmüştür. Psikolojik esnekliği yüksek bireyler, aynı düzeyde travmatik yaşantıya rağmen daha az TSSB belirtisi göstermektedir. Bu durum, esnekliğin bir tampon görevi gördüğünü desteklemektedir. Bu sonuçlar, özellikle risk altındaki gruplara (kadınlar, işsizler, psikiyatrik geçmişe sahip bireyler) yönelik psikolojik sağlamlık artırıcı müdahalelerin önemine işaret etmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda psikolojik esnekliğe odaklanan önleyici programların geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between cumulative traumatic events, post-traumatic stress disorder (PTSD) symptoms, and psychological flexibility, as well as to assess whether these variables differ based on demographic characteristics. The negative impact of traumatic experiences on individuals' mental health is frequently emphasized in the literature. However, identifying psychological factors that influence individuals' resilience to trauma is of great importance in terms of preventive and interventional psychological support practices. This research was designed as a quantitative study and conducted using a correlational survey model. Data were collected through an online questionnaire and analyzed using IBM SPSS Statistics 27. The study group consisted of 421 participants (275 women and 146 men) between the ages of 18 and 60, reached via online survey. The data collection tools included the Brief Cumulative Trauma Scale, the PTSD Checklist for DSM-5, the Psychological Flexibility Scale, and a sociodemographic information form. The data were analyzed using independent samples t-test, ANOVA, Kruskal-Wallis H test, multiple linear regression, and Pearson correlation analysis. According to analyses based on demographic variables, women and unemployed individuals showed higher levels of PTSD symptoms and lower levels of psychological flexibility. Additionally, individuals with a psychiatric diagnosis exhibited significantly higher levels of PTSD symptoms and trauma history, and markedly lower psychological flexibility. Findings indicated that the cumulative trauma variable was positively and significantly correlated with PTSD symptoms, while it was negatively and significantly correlated with psychological flexibility. Psychological flexibility was negatively associated with all subdimensions of PTSD. Moreover, psychological flexibility significantly and negatively predicted PTSD levels. These findings demonstrate that psychological flexibility is an important protective factor in reducing post-traumatic stress symptoms. While cumulative trauma was confirmed to increase PTSD symptoms, psychological flexibility was found to buffer this adverse effect. Individuals with high psychological flexibility exhibited fewer PTSD symptoms despite experiencing the same level of trauma, supporting the role of flexibility as a buffer. These results highlight the importance of resilience-enhancing interventions for at-risk groups (e.g., women, unemployed individuals, those with a psychiatric history). Future research is recommended to develop preventive programs focusing on psychological flexibility.
Benzer Tezler
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Hazır giyim üreten bir işletmede organizasyon ve yönetim sorunları
Başlık çevirisi yok
GÜLCAN GÖNENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİH DEMİRCİ
- Gölmarmara ve Gölcük gölleri kerevitlerindeki (Actacus leptodactylus salinus Nordman, 1842) ağır metal birikimleri
A Accumilation levels of heavy metals in Gölmarmara's and Gölcük's lakes crayfish (Actacus leptodactylus salinus Nordman, 1842)
TUNCAY KINACIGİL