Sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu ve duygusal emek ilişkisinde sağlık kaygısının aracı rolü
The mediating role of health anxiety in the relationship between compassion fatigue and emotional labor in healthcare workers
- Tez No: 964573
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR AKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde sağlık sektörü, sağlık çalışanlarının yalnızca mesleki deneyimleriyle değil, aynı zamanda duygusal katkılarıyla da biçimlenmektedir. Bu bağlamda, araştırma; sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu ile duygusal emek arasındaki ilişkide, sağlık kaygısının aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel bir yaklaşım benimsenerek, ilişkisel tarama modeli temelinde yapılandırılmıştır. Araştırma, İstanbul'da özel bir hastanede görev yapan; çoğunluğu kadın (%58.7), 19-30 yaş aralığında (%37.3), lisans (%41.0) ve lisansüstü (%31.4) eğitim düzeyine sahip, farklı uzmanlık alanlarında çalışan toplam 271 sağlık çalışanı ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama araçları olarak Sosyo-demografik Bilgi Formu, Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği, Duygusal Emek Ölçeği ve Sağlık Anksiyetesi Envanteri-Kısa Formu kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 26 ile analiz edilmiş; gruplar arası farklar için t-testi ve ANOVA, aracılık ilişkisi için Process Macro uygulanmıştır. Bulgular sonucunda merhamet yorgunluğu, sağlık kaygısını ve duygusal emeği anlamlı biçimde yordarken; sağlık kaygısının duygusal emek üzerinde anlamlı etkisi bulunmamış, bu nedenle aracı rol desteklenmemiştir. Sonuçlar, sağlık kaygısının duygusal emek üzerinde belirleyici bir faktör olmadığını, daha farklı psikososyal mekanizmaların var olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca Merhamet Yorgunluğu Ölçeği'nin alt boyutları ile duygusal emek davranışları arasındaki ilişki incelendiğinde; ikincil travma, derinden rol yapma davranışını anlamlı biçimde yordarken; mesleki tükenmişliğin, yüzeysel rol yapma davranışı üzerinde en güçlü yordayıcı etkiye sahip olduğu ve aynı zamanda doğal duygu davranışını anlamlı ve negatif yönde yordadığı görülmektedir. Merhamet yorgunluğunun alt boyutları, sağlık kaygısının yalnızca bedensel belirtilere karşı aşırı duyarlılık ve kaygı alt boyutunu anlamlı ve pozitif yönde yordarken, hastalığın olumsuz sonuçlarına ilişkin kaygıyı yordamada anlamlı bir rol oynamamaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, the healthcare sector is shaped not only by the professional experiences of healthcare workers but also by their emotional contributions. In this context, the present study aims to examine the mediating role of health anxiety in the relationship between compassion fatigue and emotional labor among healthcare professionals. The research was designed based on a quantitative approach and structured within the framework of the relational survey model. The research was conducted with 271 healthcare workers employed at a private hospital in Istanbul. The sample consisted predominantly of women (58.7%), aged between 19–30 (37.3%), with undergraduate (41.0%) and postgraduate (31.4%) degrees, working across various specialties. The data were collected using the Socio-Demographic Information Form, the Short Compassion Fatigue Scale, the Emotional Labor Scale, and the Short Form of the Health Anxiety Inventory. Data analysis was performed using IBM SPSS 26. Independent sample t-tests and ANOVA were used for group comparisons, and the Process Macro was employed to test the mediation model. The results suggest that health anxiety is not a determining factor in emotional labor, indicating that other psychosocial mechanisms may be involved. Additionally, when examining the relationship between the subdimensions of the Compassion Fatigue Scale and emotional labor behaviors, it was found that secondary trauma significantly predicts deep acting, while professional burnout is the strongest predictor of surface acting and also has a significant and negative effect on genuine emotional expression. Moreover, the subdimensions of compassion fatigue significantly and positively predict only the subdimension of health anxiety related to hypersensitivity and anxiety toward bodily symptoms, while they do not play a significant role in predicting concerns about the negative consequences of illness.
Benzer Tezler
- IgM, IgG ve lgA romatoid faktörlerin değişik artritli hasta gruplarında mikro-ELISA test yöntemiyle ölçülmesi
Başlık çevirisi yok
BAHRİYE KEŞ
- Kurbağa gastrik mukozasında K-H ATPaz enziminin kinetik özellikleri ve oluşturulan ülser modelinde enzim aktivitesi
Başlık çevirisi yok
SEYHAN TÜKEL
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN