Mercimek (lens culinaris) germplazmının moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of lentil (lens culinaris) germplasm
- Tez No: 964763
- Danışmanlar: PROF. DR. KAĞAN KÖKTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mercimek (Lens culinaris), yüksek protein içeriği ve marjinal ortamlara uyum sağlama özelliği ile dünya çapında önemli bir baklagil bitkisidir. Ancak, modern ıslah ve evcilleştirme nedeniyle genetik tabanı önemli ölçüde daralmıştır. Bu tez, iPBS ve SCoT moleküler belirteçleri kullanılarak çeşitli coğrafi bölgelerden toplanan 96 mercimek genotipinin genetik çeşitliliğini ve popülasyon yapısını incelemektedir. Her sistemden toplam 15 polimorfik primer kullanılmış ve iPBS için %95,25, SCoT için %93,38 gibi yüksek polimorfizm düzeyleri ortaya çıkmıştır. Sonuçlar, germplazm içinde önemli genetik varyasyon olduğunu göstermiş ve popülasyon yapısı analizleri, genetik benzerlik ve coğrafi köken temelinde erişimleri farklı kümelere ayırmıştır. Özellikle, Pakistan'dan gelen genotipler tüm istatistiksel endekslerde en yüksek çeşitliliği göstermiştir. AMOVA, genetik varyasyonun ağırlıklı olarak popülasyonlar içinde olduğunu doğrulayarak, popülasyon içi çeşitliliğin zenginliğini vurgulamıştır. Retrotranspozon tabanlı ve gen hedefli belirteçlerin birlikte kullanılması, kodlamayan ve kodlayan genom bölgelerinden elde edilen bilgileri birleştirerek sağlam bir analiz sağlamıştır. Bulgular, yüksek düzeyde farklılaşmış genotiplerin ıslah programlarında ebeveyn olarak kullanılma potansiyelini desteklemekte ve sürdürülebilir tarım için genetik açıdan zengin germplazmanın korunmasının önemini vurgulamaktadır. Çalışma, mercimek ıslahı çabalarında marker destekli seleksiyonu hızlandırmak için iPBS ve SCoT verilerinin diğer yüksek verimli genomik araçlar ve fenotipik değerlendirmelerle entegrasyonunu önererek son bulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Lentil is a vital legume crop with nutritional, agricultural, and economic importance, especially in arid and semi-arid regions. However, the narrowing genetic base due to domestication bottlenecks necessitates comprehensive molecular characterization. This study aimed to assess the genetic diversity and population structure of 96 lentil (Lens culinaris) genotypes using two molecular marker systems: Inter-Primer Binding Site (iPBS) and Start Codon Targeted (SCoT) markers A total of 15 polymorphic primers from each marker system were selected based on their high amplification clarity and polymorphism. The iPBS markers produced 346 bands with 95.25% polymorphism, while SCoT markers yielded 440 bands with 93.38% polymorphism, indicating a high level of genetic variation among the genotypes. Population structure analyses using STRUCTURE, Neighbor-Joining clustering, and Principal Coordinate Analysis (PCoA) revealed well-defined genetic groupings, partially corresponding to geographic origins. Analysis of Molecular Variance (AMOVA) showed that the majority of the genetic variation resided within populations rather than between them. Genotypes from Pakistan exhibited the highest genetic diversity in both marker systems. These findings confirm the effectiveness of iPBS and SCoT markers in dissecting lentil genetic diversity and offer valuable insights for breeding programs, germplasm conservation, and future genomic studies targeting stress tolerance and yield improvement.
Benzer Tezler
- Mercimek (Lens culinaris Medic.)'te farklı ekim zamanları ve farklı mücadele uygulamalarının yabancı ot kontrolündeki etkisi
The effects of different sowing date and several weed control methoods in lentil (Lens culinaris Medic.)
CELAL BAYRAK
- Mercimek (Lens culinaris Medik.)' de farklı çeşitler arasında genetik polimorfizmin DNA markır teknolojisi ile tanımlanması
Determination of the genetic polymorphism using DNA marker technology between distinct accessions in lentil (Lens culinaris Medik.)
SAMİ AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
BiyolojiGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TÜLAY HEKİMBAŞI
- Mercimek (Lens culinaris Medik)'te doku kültürü çalışmaları ve Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla gen aktarımı
Tissue culture and gene transfer by Agrobacterium tumefaciens in lentil (Lens culinaris Medik)
KHALİD MAHMOOD KHAWAR BHATTİ
- Farklı çinko ve fosfor dozlarının mercimek (Lens culinaris Medic. )'de verim ve verim ögelerine etkisi
The effect of different zinc and phosphorus levels on the yield and yield components in lentil (Lens culinaris Medic. )
YEŞİM TOĞAY
Doktora
Türkçe
2002
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. EMİN ANLARSAL
DOÇ. DR. VAHDETTİN ÇİFTÇİ
- Bazı mercimek (Lens culinaris Medik.) hatlarında verim ve verim öğelerinin incelenmesi
Investigation of yield and yield components in some lentil (Lens culinaris Medik.) lines
GAMZE ENCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
ZiraatAnkara ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMALETTİN ÇİFTÇİ