Tarihi kent merkezlerinde sivil mimari örneğinin belgelenmesi ve korunması
Documentation and conservation of vernacular archi̇tecture in historic urban centers
- Tez No: 964814
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kentsel koruma, Kentsel sit alanları, Sivil mimari, Tarihi yarımada, İstanbul-Balat, Urban conservation, Civilian architecture, Historical peninsula, İstanbul-Balat
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Koruma ve Restorasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
In this study, the examples of civil architectural residences in the Balat District, located within the Historical Peninsula—one of Istanbul's most significant historical settlement areas—are evaluated in terms of conservation policies. The Historical Peninsula, known as Istanbul's oldest settlement area, has been entirely registered as a protected site and holds a special status in terms of cultural heritage preservation. Balat District, both an urban and historical conservation area, features a distinctive settlement fabric highlighted by its unique examples of civil architecture. Throughout history, Balat has hosted various civilizations, preserving traces of a multi-faith society through religious structures such as mosques, churches, and synagogues. As a continuously inhabited area since the Byzantine period, Balat's urban identity became more distinct especially after the 15th century; its multicultural structure, where Jewish, Armenian, Greek, and Muslim communities lived together, shaped the neighborhood's social fabric and architectural character. In the 19th century, Balat emerged as a center of trade and craftsmanship, adding an economic dimension to its urban identity. During the Republican period, modernization policies, migration movements, and various urban transformation projects led to significant changes in Balat's identity. The conservation projects initiated in the 2000s accelerated the process of redefining the district's urban character. Having faced natural disasters such as earthquakes and fires throughout its history, the neighborhood's physical environment has been reshaped over time. With the development of conservation principles that began in the 19th century, several restoration and revitalization projects have been planned for Balat. Within this context, the civil architectural structures of Balat District were examined, and a civil architectural residence located in parcel 24 of block 2293 was designed in line with sustainable conservation principles. This project serves as a concrete example of an approach aimed at preserving and documenting the district's historical and cultural heritage.
Özet (Çeviri)
Bu çalışmada, İstanbul'un önemli tarihi yerleşim alanlarından biri olan Tarihi Yarımada'daki Balat Mahallesi'nin sivil mimari konut örnekleri, koruma politikaları açısından değerlendirilmiştir. İstanbul'un en eski yerleşim alanı olan Tarihi Yarımada, tamamıyla sit alanı olarak tescillenmiş olup kültürel mirasın korunması açısından özel bir statüye sahiptir. Balat Mahallesi ise hem kentsel hem de tarihi sit alanı niteliği taşımakta; özgün sivil mimari örnekleriyle dikkat çeken bir yerleşim dokusuna sahiptir. Balat, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış; cami, kilise ve sinagog gibi dini yapılar aracılığıyla çok inançlı bir toplumun izlerini günümüze taşımıştır. Bizans döneminden itibaren kesintisiz bir yerleşim alanı olan Balat'ın kentsel kimliği, özellikle 15. yüzyıldan itibaren belirginleşmiş; Yahudi, Ermeni, Rum ve Müslüman toplulukların bir arada yaşadığı çok kültürlü yapısı, mahallenin sosyal dokusunu ve mimari karakterini şekillendirmiştir. 19. yüzyılda bölge, ticaret ve zanaat faaliyetlerinin yoğunlaştığı bir merkez haline gelmiş; bu durum Balat'ın kentsel kimliğine ekonomik bir boyut kazandırmıştır. Cumhuriyet döneminde uygulanan modernleşme politikaları, göç hareketleri ve çeşitli değişim ve gelişim projeleri Balat'ın kimliğinde değişimlere yol açmıştır. 2000'li yıllarda başlatılan koruma projeleri, bölgenin kentsel kimliğini yeniden tanımlama sürecine ivme kazandırmıştır. Tarih boyunca deprem ve yangın gibi afetlerle karşılaşan mahallede, fiziksel çevre bu süreçlerde yeniden şekillenmiştir. 19. yüzyılda başlayan koruma anlayışıyla birlikte, zamanla koruma ilkeleri geliştirilmiş; Balat'a yönelik iyileştirme ve canlandırma projeleri planlanmıştır. Bu kapsamda, Balat Mahallesi'ndeki sivil mimari yapılar incelenmiş; 2293 ada, 24 parselde yer alan bir sivil mimari konut örneği, sürdürülebilir koruma ilkeleri doğrultusunda projelendirilmiştir. Bu proje, bölgenin tarihî ve kültürel mirasının korunmasına ve belgelenmesine yönelik bir yaklaşımın somut bir örneğini oluşturmaktadır.
Benzer Tezler
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİS AYHAN