Kürtçe tefsirlerde toplumsal meselelere yaklaşım: Nûra Qelban Tefsiri örneği
The approach to social issues in Kurdish tafsirs: The case of the Nûra Qelban Tafsir
- Tez No: 964952
- Danışmanlar: PROF. DR. TUĞRUL TEZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Kürtçe tefsir geleneğinin toplumsal meselelerle ilişkisini Nûra Qelban tefsiri özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Mela Muhammed Şoşikî'nin Nûra Qelban tefsirini merkeze alarak, müellifin Kuran ayetlerini yorumlarken toplumsal adalet, aile yapısı, kadın hakları ve ahlaki değerler gibi konulara nasıl yaklaştığını analiz etmektedir. Araştırmanın ilk bölümünde, Kürtçe tefsir geleneğinin tarihsel seyri ve bölgedeki diğer önemli eserler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise müellifin hayatı, ilmî kişiliği ve tefsirindeki toplumsal vurgular detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma, Nûra Qelban tefsirinin sadece teorik bir metin olmadığını, aynı zamanda pratik bir toplumsal rehber işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Müellif, ayetleri yorumlarken Kürt toplumunun kültürel kodlarını ve güncel sorunlarını dikkate alarak dengeli bir perspektif sunmuştur. Bu tezin temel katkısı, Kürtçe tefsirlerin akademik literatürdeki eksik temsilini gidermek ve bu eserlerin toplumsal dönüşümdeki rolünü vurgulamaktır. Nûra Qelban tefsiri, Kuran'ın evrensel mesajlarını Kürtçenin zengin ifade gücüyle harmanlayarak hem dinî hem de kültürel bir kimlik inşasına hizmet etmektedir. Çalışma, müellifin takva, merhamet ve adalet vurgularını öne çıkararak, bu değerlerin Kürt toplumundaki yansımalarını sistematik bir şekilde analiz etmiştir. Sonuç olarak, bu tez, Kürtçe tefsir geleneğinin İslami ilimlerdeki yerini güçlendirmeyi ve gelecek araştırmalar için bir temel oluşturmayı hedeflemiştir. Nûra Qelban tefsirinin sunduğu toplumsal perspektif, dinî metinlerin yerel bağlamlarla etkileşiminin anlaşılmasına önemli bir katkı sağlamaktadır. Umarız ki bu çalışma, Kürtçe dinî literatürün tanınırlığını artıracak ve ileride yapılacak araştırmalar için zemin hazırlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the Kurdish tafsir tradition's engagement with social issues through Mela Muhammed Şoşikî's Nûra Qelban, analyzing his interpretations of justice, family, women's rights, and morality in Quranic verses. Structured in two parts, the study first traces the historical development of Kurdish tafsir, then explores Şoşikî's life and the social dimensions of his exegesis. Nûra Qelban emerges as both a theological work and a practical guide, blending Islamic principles with Kurdish cultural context. By addressing the academic neglect of Kurdish tafsir, this research highlights its transformative role. Nûra Qelban uniquely connects universal Quranic messages to Kurdish linguistic and cultural identity, emphasizing taqwa (piety), mercy, and justice in local settings. The thesis aims to elevate Kurdish tafsir in Islamic studies, offering insights into religion-society dynamics and encouraging further research on Kurdish religious literature.
Benzer Tezler
- Devrin mes'eleleri içinde yıl sırasına göre: Yahya Kemal
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ KURTÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- İran Urumiye şehri-Gölman hane köyünün kültürel ve sosyal yapısı ile gelenekleri
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN FEKRAZAD
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. CİHAT ÖZÖNDER
- Bazı Türk linyitlerinden kül ve kükürdün birlikte giderilmesinde optimum şartların belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Kimyaİnönü ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADİM CEYLAN
- Kuzey Irak'taki Kürtler ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin aldığı kararlar
Başlık çevirisi yok
GÜZİDE YÜLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESAT ÇAM
- Kamu iktisadi teşebbüslerinin dış denetim sistemi ve etkinliği
Başlık çevirisi yok
KURTÇA MEHMET GÜLBURUN