An AI chatbot–supported hybrid neural network for solving financial problems
Fınans problemlerının çözümü için önerilen AI chatbot ile desteklenmiş hibrit neural network
- Tez No: 965166
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Maliye, Computer Engineering and Computer Science and Control, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, altın fiyatları, Bitcoin piyasa davranışı ve USD/TRY döviz kuru dalgalanmaları gibi karmaşık finansal zaman serisi tahmin problemlerine çözüm getirmeyi amaçlayan yenilikçi bir hibrit tahminleme çerçevesi sunulmaktadır. Önerilen sistem, iki farklı modelleme yaklaşımını bir araya getirmektedir: doğrudan ve orantılı eğilimleri vektörleştirilmiş girdiler üzerinden tespit etmeye yönelik klasik bir doğrusal modelleme bileşeni ile, yapılandırılmış ardışık verilerden doğrusal olmayan zamansal desenleri öğrenme yetisine sahip yoğun katmanlarla desteklenmiş Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM) tabanlı bir derin öğrenme bileşeni.Modelin çıktılarının yorumlanabilirliğini artırmak ve güvenilirliğini pekiştirmek amacıyla, her bir girdi değişkeninin tahmin üzerindeki katkısını niceliksel olarak ortaya koyan oyun teorisi temelli bir yöntem olan SHAP (Shapley Additive Explanations) entegre edilmiştir. Ayrıca sistem, kullanıcıların tahmin sonuçlarına gerçek zamanlı olarak erişmesini ve bu sonuçlara ilişkin doğal dilde açıklamalar almasını sağlayan etkileşimli bir yapay zeka destekli sohbet asistanı ile donatılmıştır. Deneysel sonuçlar, bütünleşik mimarinin bağımsız modellere kıyasla daha yüksek tahmin doğruluğu sağladığını ortaya koymakta ve yaklaşık %5,2 ortalama mutlak yüzde hata (MAPE) oranı ile önemli bir performans iyileşmesi göstermektedir. Model karmaşıklığını yorumlanabilirlik ve kullanıcı etkileşimiyle dengeleyen bu yaklaşım, finansal tahminleme sistemlerindeki temel zorluklara etkili bir çözüm sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma finansal analiz ve karar destek ortamlarında uygulanabilir, açıklanabilir ve kullanıcı odaklı bütüncül bir çözüm önermektedir.
Özet (Çeviri)
In this research, a novel hybrid forecasting framework is introduced, aiming to tackle the intricacies of financial time series prediction, particularly in the context of gold prices, Bitcoin market behavior, and USD/TRY currency fluctuations. The proposed system combines two distinct modeling approaches: a classical linear modeling component, utilized to uncover direct and proportional trends through vectorized inputs, and a deep learning-based component, specifically a Long Short-Term Memory (LSTM) network augmented by dense layers, which is adept at learning nonlinear temporal patterns from structured sequence data. To improve interpretability and facilitate trust in model outcomes, the framework incorporates Shapley Additive Explanations (SHAP), a game-theoretic technique that quantifies each input feature's contribution to the model's predictions. Furthermore, the system is equipped with a conversational AI assistant capable of providing users with real-time insights and textual explanations of forecast results. This interactive feature bridges the gap between complex model outputs and end-user comprehension, making the system both technically rigorous and practically accessible. Empirical evaluations demonstrate that the integrated architecture delivers superior forecasting accuracy compared to standalone models, yielding a mean absolute percentage error (MAPE) of approximately 5.2%. By aligning model complexity with interpretability and user interaction, this approach addresses key challenges in financial prediction systems. Overall, the study offers a comprehensive, explainable, and user-centric solution that can be effectively deployed in financial analytics and decision-support environments.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Eksternal etmoidektomiler
Başlık çevirisi yok
ERCÜMENT AKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY