İlaç aşırı duyarlılık reaksiyonu ile başvuran hastalarda depresyon, anksiyete, stres düzeylerinin ilaç provokasyon testi ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of depression, anxiety and stress levels and their association with drug provocation test outcomes in patients presenting with drug hypersensitivity reactions
- Tez No: 965167
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİDA ÖZTOP UZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Allerji ve İmmünoloji, Allergy and Immunology
- Anahtar Kelimeler: İlaç aşırı duyarlılık reaksiyonları, Depresyon, Anksiyete, Stres, DASS-21 Ölçeği, Drug hypersensitivity reactions, Depression, Anxiety, Stress, DASS-21 Scale
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlaç Aşırı Duyarlılık Reaksiyonu ile Başvuran Hastalarda Depresyon, Anksiyete, Stres Düzeylerinin İlaç Provokasyon Testi ile Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Giriş: İlaç alerjileri, ilaca veya ilacın açığa çıkardığı metabolitlere karşı immün sistemin anormal aktivasyonu ile gelişen aşırı duyarlılık reaksiyonlarıdır. Psikolojik etmenler, ilaç kullanımına bağlı gelişen semptomların algısını önemli ölçüde etkileyebilir. Bu çalışmada, ilaç aşırı duyarlılık öyküsü bulunan hastalarda altta yatan depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ölçülmüş, psikolojik parametrelerin ilaç provokasyon testi sonucu ve plasebo kaynaklı reaksiyonlar ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli ve prospektif gözlemsel olarak planlanan çalışmamıza Ocak 2025 – Haziran 2025 tarihleri arasında İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Erişkin Alerji ve İmmünoloji Kliniği'ne ilaç aşırı duyarlılık reaksiyonu öyküsü ile başvuran ve klinik değerlendirme ile ilaç provokasyon testi uygulanması uygun görülen 150 erişkin hasta ve ilaç alerjisi tarifi olmayan 75 kontrol hastası dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik verileri kaydedilmiş olup Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği-21 (DASS-21) uygulanmıştır. Provokasyon testi sonucuna göre hastalar plasebo ile yalancı reaksiyon, gerçek reaksiyon ve reaksiyon göstermeyen grup olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular: Hastaların aşırı duyarlılık reaksiyonu tariflediği en sık ilaçlar, non-steroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ) (%48) ve antibiyotikler (%47,3) olarak görüldü. İlaç provokasyon testi sonucunda hastaların %80'inde reaksiyon görülmezken, %13,3'ünde plasebo ile yalancı reaksiyon, %6,7'sinde gerçek reaksiyon gelişti. Gerçek reaksiyonların %60'ı NSAİİ ajanlarla karşımıza çıkmış olup, bu hastalarda en sık kutanöz semptomlar görüldü. DASS-21 ölçeği ile değerlendirmede hasta grubunun depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri kontrol grubuna göre belirgin şekilde daha yüksekti. (p<0,05). Plasebo ile yalancı reaksiyon gösteren hastaların anksiyete (p<0,001), stres (p<0,001) ve depresyon (p=0,005) düzeyleri, reaksiyon göstermeyen veya gerçek reaksiyon gelişen hastalara göre anlamlı derecede yüksek saptandı. Gerçek reaksiyon grubu ile plasebo grubu karşılaştırıldığında depresyon düzeyleri benzerken (p>0,05), plasebo grubunun anksiyete ve stres düzeyleri önemli ölçüde daha yüksek bulundu (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızın sonucunda ilaç aşırı duyarlılık öyküsü tarifleyen hastalarda psikolojik faktörler belirgin bir rol oynamaktadır. Elde ettiğimiz bulgulara göre özellikle yüksek anksiyete ve stres düzeyleri, plasebo ile ortaya çıkan yalancı reaksiyonlarla ilişkili bulunmuştur. Bu sonuçlar, ilaç alerjisi tanı süreci ve yönetiminde hastanın yalnızca klinik ve laboratuvar parametreleri ile değil, psikolojik faktörler açısından da değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Assessment of Depression, Anxiety and Stress Levels and Their Association with Drug Provocation Test Outcomes in Patients Presenting with Drug Hypersensitivity Reactions Background: Drug allergies are hypersensitivity reactions that occur due to abnormal activation of the immune system against a drug or its metabolites. Psychological factors may significantly influence the perception of drug-related symptoms. In this study, levels of depression, anxiety, and stress were assessed in patients with a history of drug hypersensitivity. Furthermore, the association between these psychological parameters, the outcomes of drug provocation tests, and placebo-induced reactions was evaluated. Methods: This single-center, prospective observational study included 150 adult patients who presented with a history of drug hypersensitivity reactions and were deemed eligible for drug provocation testing, as well as 75 control patients without a history of drug allergy, between January 2025 and June 2025 at the Adult Allergy and Immunology Clinic of İstanbul Başakşehir Çam and Sakura City Hospital. Demographic data were collected from patients' records, and to evaluate the psychogenic comorbidities, the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) was administered. Additionally, according to provocation provocation test outcomes, patients were classified into three groups: placebo-induced false reactions, true reactions, and no reaction. Results: The most frequently reported culprit drugs were nonsteroidal antiinflammatory drugs (NSAIDs) (48%) and antibiotics (47.3%). Drug provocation testing revealed no reaction in 80% of patients, placebo-induced false reactions in 13.3%, and true reactions in 6.7%. Among true reactions, 60% were attributed to NSAIDs, with cutaneous symptoms being the most common presentation. Compared with the control group, patients with drug hypersensitivity history had significantly higher depression, anxiety, and stress levels according to DASS-21 (p<0.05). Patients with placebo-induced false reactions exhibited significantly higher anxiety (p<0.001), stress (p<0.001), and depression (p=0.005) scores than those with no or true reactions. While depression levels were similar between the placebo and true reaction groups (p>0.05), anxiety and stress levels were markedly higher in the placebo group (p<0.001). Conclusion: Our findings suggest that psychological factors play a significant role in patients reporting drug hypersensitivity. Elevated anxiety and stress levels were particularly associated with placebo-induced false reactions. These results highlight the importance of considering psychological as well as clinical and laboratory parameters in the diagnosis and management of drug allergy.
Benzer Tezler
- Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerine başvuran ve servislerinde yatan hastalarda istenmeyen ilaç reaksiyonları ve ilaç allerjisi sıklığının belirlenmesi
To determine the frequency of adverse drug reactions and drug allergy in outpatients and hospitalized patients at Mersin University Faculty of Medicine Pediatric departments
MEVHİBE GÜLEN UYANIKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMersin ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMANUR KUYUCU
- ÇOCUKLUK ÇAĞINDA NON-STEROİD ANTİ-İNFLAMATUAR İLAÇ İLİŞKİLİ AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF NON-STEROID ANTI-INFLAMMATORY DRUG-RELATED HYPERSENSITIVITY REACTIONS IN CHILDHOOD
MUHAMMED MUSTAFA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Allerji ve İmmünolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM CAVKAYTAR
- Çocukluk çağında antibiyotik ilişkili aşırı duyarlılık reaksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of suspected antibiotic-induced hypersensitivity reactions in childhood
MÜGE MERVE AKKİTAP YİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM CAVKAYTAR
- Başağrısının irkilme refleksi üzerine etkisi
Auditory startle response in primary headaches
BUŞRA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Nörolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL KIZILTAN
- Alerjik kontak dermatitli çocuklarda klinik, laboratuvar ve yama testi sonuçlarının incelenmesi ve uygun test panelinin oluşturulması
Evaluation of clinical, laboratory and patch test results in children with allergic contact dermatitis and creation of an appropriate test panel
MERVE ŞENDAL ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ÖZÇEKER