Televizyon ve etik: Tele-alışveriş kanallarında“din”öğesinin kullanımı
Television and ethics: The use of the“religion”element in tele-shopping channels
- Tez No: 965379
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET SENA KÖSEDAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: RTÜK, Radio Television Broadcasting Commission
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Reklamlar ve program içerikleri sıklıkla siyasal, toplumsal, ekonomik ya da dinsel temalara odaklanmaktadır. Çalışmada ise söz konusu içerik temaları arasında özellikle dinsel unsurlar ele alınmıştır. Araştırma kapsamında tele-alışveriş kanallarında yayınlanan dini içerikli programlar incelenmiştir. Bu süreçte Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin“r”ve“f”bentleri kapsamında cezai yaptırım uygulanan dini içerikli tele-alışveriş programları incelenmiştir. Yalnızca 2019–2023 yılları arasında bu kapsama giren ve yaptırım uygulanan toplam 20 program tespit edilmiştir. Belirtilen 5 yıllık dönem dışında, RTÜK kayıtlarında dini içerikli yayınlara ilişkin herhangi bir cezai yaptırıma rastlanılmamıştır. Araştırmanın odak noktası, RTÜK tarafından cezai yaptırım uygulanan program ve reklamlarda, dini unsurların ticari çıkarlar doğrultusunda nasıl istismar edildiği ve nasıl yansıtıldığını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, ilgili yayın içerikleri incelenmiş; dinin ticarileştirilme biçimi ile özellikle zor durumdaki bireylerin duygusal yönlerinin nasıl suistimal edildiği etik açıdan değerlendirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir. Bu bağlamda dini temalı yayınlar tablolaştırılmış, elde edilen veriler analitik bir bakış açısıyla yorumlanmıştır. Analiz sonuçları, incelenen program ve reklamlarda negatif dinsel ve diğer olumsuz söylemlerin yoğun olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, izleyicilerin duygu ve inançlarının istismar edilerek satışa yönlendirildiğini ve manipüle edildiğini ortaya koymuş; dini değerlerin ticari amaçlarla araçsallaştırıldığına dair önemli bir sonuca işaret etmiştir.
Özet (Çeviri)
Advertisements and program content often focus on political, social, economic, or religious themes. This study, however, specifically examines the religious elements among these content themes. As part of this research, we analyzed religious-themed programs broadcast on teleshopping channels. We specifically looked at religious teleshopping programs that were sanctioned by the Radio and Television Supreme Council (RTÜK) under articles 8, paragraphs“r”and“f”of Law No. 6112. A total of 20 such programs were identified and sanctioned between 2019 and 2023. No other sanctions related to religious broadcasts were found in RTÜK records outside this 5-year period. The study's primary focus is to reveal how religious elements in the programs and commercials that received sanctions from RTÜK were exploited and portrayed for commercial gain. To this end, the content of these broadcasts was examined. The commercialization of religion and the ethical implications of how the emotional vulnerabilities of individuals, especially those in difficult situations, were exploited were also evaluated. The research was conducted using a qualitative method, and the data obtained were analyzed using content analysis techniques. In this context, the religiousthemed broadcasts were tabulated, and the data were interpreted from an analytical perspective. The results of the analysis showed a high prevalence of negative religious and other negative rhetoric in the examined programs and commercials. These findings reveal that viewers' emotions and beliefs were exploited and manipulated to drive sales. The study concludes that religious values were instrumentalized for commercial purposes.
Benzer Tezler
- Televizyon reklamlarının ses-söz uyumu (Prozodi) yönünden incelenmesi ve dilimizin müziğine etkileri
A study on the television advertisements from the point speech-sound harmany (prosody) and it's influence on the rhythm of our language
C. HAKAN ÇUHADAR
- Renk görüntü teorisi ve televizyona uygulaması
Theories of colour vision and their application to television
MUSTAFA LAMİ TAPLAMACIOĞLU
Doktora
Türkçe
1986
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiGazi ÜniversitesiElektrik-Elektronik Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİLLA ÖZMEN
- Reklamlar ve TV reklamlarının etkinliği ilkokul çocukları üzerinde bir deneme
Başlık çevirisi yok
CENGİZ NURETTİN İŞLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Radyo-TelevizyonYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA KALAYCIOĞLU
- Türkiye'de seslendirme ve sözlendirme sorunu
Başlık çevirisi yok
MİNE ÇALIŞKANER
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NİYAZİ ÖKTEM
- Tarihsel gelişimi bakımından TRT'nin yönetim şekli ve hukuk düzeni
Başlık çevirisi yok
KAMİL ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL CİHAN