Yapay zeka tabanlı yatırım öneri araçlarının bireysel yatırım kararları üzerindeki etkisi
The impact of artificial intelligence-based investment recommendation tools on individual investment decisions
- Tez No: 966091
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ERHAN ZALLUHOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Maliye, Yönetim Bilişim Sistemleri, Business Administration, Finance, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal hizmetlerin dijitalleşmesiyle bol seçenekli, karmaşık ve volatil finans dünyasında, bireysel yatırım süreçlerinde karar almak her geçen gün zorlaşmaktadır. Bu süreçte hızla evrilen teknoloji, özellikle de yapay zekâ uygulamaları, bireysel yatırımcılar için vazgeçilmez bir destek aracı olarak öne çıkmaktadır. Yapay zekâ tabanlı yatırım araçlarının (robo-danışmanlar, algoritmik platformlar vb.) yaygınlaşması, bireysel yatırımcıların karar alma süreçlerinde bu araçlara yönelik tutumlarını, nasıl etkilendikleri ve kullanma eğilim düzeyleri sorularını gündeme getirmektedir. Bu araştırma, söz konusu etkileşimi derinlemesine inceleyerek, bireysel yatırımcıların karar almada yapay zekâyı kabul ve kullanım eğilimlerine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışma, teknoloji kabulünü temel alan UTAUT 2 (Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım II) modeliyle kurgulanmış; mevcut modelde finansal okuryazarlık, yapay zekâ okuryazarlığı ve risk alma eğilimi gibi değişkenlerin etkisi de test edilmiştir. Türkiye'de 18-65 yaş aralığında, bireysel yatırımcı kategorisindeki tüm bireyler araştırma evreninin içinde yer almaktadır. Dijital kanallar kullanılarak anket tekniği ile veri toplama süreci yürütülmüş, analizler SPSS ve SmartPLS programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, bireysel yatırımcıların yapay zekâ destekli yatırım araçlarını veri temelli karar alma sürecinde kullanma eğiliminde oldukları ortaya koymuştur. Bununla beraber yapay zekâ ile bireysel yatırım kullanım kararında alışkanlıkların, performans beklentisi, deneyimin pozitif ve risk alma eğiliminin negatif etkisi olduğu görülmektedir. Finansal okuryazarlık ve yapay zekâ okuryazarlığının ise yapay zekâ destekli yatırım araçlarını kullanma üzerinde herhangi bir etkisi tespit edilememiştir. Tez çalışması sonucunda yatırımcıların yapay zekâ destekli yatırım araçlarını kullanım becerilerinin geliştirilmesi ve pozitif yönde tutumların şekillenebilmesi amacıyla öneriler sunulmuştur. Ek olarak finans literatüründe UTAUT 2 modeline finans ve yapay zeka okuryazarlık algısı boyutlarını uyarlayan ilk çalışmalardan biri olması itibariyle bu konuda çalışacak araştırmacılara yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
In the complex and volatile financial world, where financial services are abundant with options and increasingly digital, making decisions about individual investments is becoming increasingly difficult. In this process, rapidly evolving technology, particularly artificial intelligence apps, stands out as an indispensable support tool for individual investors. The proliferation of artificial intelligence -based investment tools (robo-advisors, algorithmic platforms, etc.) raises questions about individual investors' attitudes toward these tools in their decision-making processes, how they are influenced, and their propensity to use them. This research aims to shed light on individual investors' acceptance and use of artificial intelligence in decision-making by examining this interaction in depth. The study, conducted using quantitative research methods, was designed based on the UTAUT 2 (Unified Technology Acceptance and Use II) model, which focuses on technology acceptance. the model also tested the impact of variables such as financial literacy, artificial intelligence literacy, and risk-taking propensity. The research population included all individuals in the individual investor category between the ages of 18 and 65 in Turkey. Data collection was conducted using survey techniques using digital channels, and analyses were conducted using SPSS and SmartPLS programs. The research findings revealed that individual investors tend to use artificial intelligence -supported investment tools in data-based decision-making. However, habits, performance expectations, and experience appear to have positive effects, while risk propensity has a negative effect on individual investment with artificial intelligence using. However, financial literacy and AI literacy were not found to have any impact on the use of artificial intelligence -supported investment tools. At the conclusion of the thesis , recommendations were made with the aim of improving investors' ability to use AI-supported investment tools and shaping positive attitudes. Additionally, as one of the first studies to adapt the UTAUT 2 model to the dimensions of finance and AI literacy perception in the finance literature, it is a guide for researchers working on this subject.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NAZMİ ERCAN
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- Computer aided design of lumped and distributed broadband matching and filtering networks
Başlık çevirisi yok
ADNAN KÖKSAL
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT YILDIRIM