Şema terapi perspektifinden sporcuların zihinsel dayanıklılıkları üzerinde çocukluk yaşantılarının rolü
The role of childhood experiences on the mental toughness of athletes from the perspective of schema therapy
- Tez No: 966600
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Sporcu, zihinsel dayanıklılık, anne-baba tutumları, şema terapi, spor, Ana-baba tutumu, Bireysel sporlar, Erken dönem uyum bozucu şemalar, Athlete, mental toughness, parental attitudes, schema therapy, sports, Parents attitude, Individual sports, Early maladaptive schemas
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Egzersiz ve Spor Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma“sporcularda zihinsel dayanıklılık”ve olumlu ve olumsuz birtakım çocukluk deneyimlerinin ve bu deneyimlere bağlı olarak bireyde gelişen ve zaman içerisinde güçlenen erken dönem uyumsuz şemaların ilişkisini Şema Terapi bakış açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmaya 18-30 yaş aralığında, 153'ü kadın 172'si erkek, en az 2 yıl lisanslı spor geçmişi bulunan, bireysel ve takım sporu yapan toplam 325 sporcu katılmıştır. Katılımcılara sırasıyla demografik bilgi formu, Çocukluk Çağı Olumlu Yaşantılar Ölçeği, Young Şema Ölçeği - Kısa Form 3, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği – Çocuk Formu, Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri uygulanmıştır. Bu çalışmada aracı değişkenlerin bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki ilişki üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığını araştırmak amacıyla PROCESS uygulaması kullanılarak aracılık analizleri yapılmıştır. Bulgular: Aracılık analizi sonuçlarına göre, başarısızlık ve dayanıksızlık şemaları algılanan anne-baba reddi ile zihinsel dayanıklılık arasında kısmi aracılık etkisi gösterirken (sırasıyla R2 = .25, p<.001; R2 = .109, p<.001), çocukluk çağı olumlu yaşantıları bu iki değişken arasında anlamlı bir aracılık etkisi göstermemiştir. Benzer şekilde, Sobel testi sonuçlarına göre, algılanan anne-baba aşırı korumacılığıyla zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkide dayanıksızlık şemasının tam aracılık ettiği görülmüştür (z=-3.52, p<.001). Sobel testi sonuçlarına göre, algılanan anne-baba duygusal yakınlığı ile zihinsel dayanıklılık arasında da başarısızlık şemasının kısmi aracılık ettiği bulgulanmıştır (z=3.84, p<.001). Sonuç: Sporcuların algılanan anne-baba tutumlarının, başarısızlık, dayanıksızlık şemaları ve YSO Total aracılığıyla zihinsel dayanıklılıkları üzerinde etkili olduğu belirtilebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to examine the relationship between 'mental toughness in athletes' and 'some positive and adverse childhood experiences' and 'early maladaptive schemas' that develop and strengthen depending on these experiences from the perspective of Schema Therapy. Materials and Methods: A total of 325 athletes, 153 female and 172 male, between the ages of 18 and 30, with at least 2 years of licensed sports history, and who play individual and team sports participated in this study. The demographic information form, Benevolent Childhood Experiences Scale, Young Schema Questionnaire-Short Form 3, Abbreviated Perceived Parenting Attitudes Questionnaire-Child Form, and The Sport Mental Toughness Questionnaire respectively were applied to the participants. In this study, mediation analyses were performed using the PROCESS application in order to investigate whether the mediator variables have any effect on the relationship between the independent variable and the dependent variable. Results: According to the results of the mediation analysis, while failure and vulnerability to harm/illness schemas showed a partial mediation effect on the relationship between perceived parental rejection and mental toughness (respectively R2 = .25, p<.001; R2 = .109, p<.001), positive childhood experiences did not show a significant mediation effect on the relationship between these two variables. Similarly, according to the Sobel test results, it was understood that vulnerability to harm/illness schema fully mediated the relationship between perceived parental overprotection and mental toughness (z=-3.52, p<.001). According to the Sobel test results, it was found that failure schema partially mediated the relationship between perceived parental emotional warmth and mental toughness (z=3.84, p<.001). Conclusion: It can be stated that athletes' perceived parental attitudes have an impact on their mental thoughness through failure and vulnerability to harm/illness schemas and YSO Total.
Benzer Tezler
- Postpartum depresyon belirtilerinin şema terapi perspektifinden incelenmesi
Investigation of postpartum depression symptoms from the schema therapy perspective
SEDA AKDAN AKGÜN
- Evli bireylerde erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveynlik stilleri, şema sürdürücü başa çıkma davranışları ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiler: Şema terapi modeli çerçevesinde bir inceleme
The relationship among early maladaptive schemas, schema-related coping behavior, perceived parental attitudes, and marital adjustment: An examination through the schema therapy model
TUĞÇE TUNÇEL
- The effect of parenting style and emotional needs on partner preference: Examination from the Schema Therapy model
Duygusal ihtiyaçlar ve ebeveynlik biçimlerinin partner seçimi üzerine etkisi: Şema Terapi modeli çerçevesinden bir inceleme
RÜMEYSA BİÇER
- Romantik ilişkisi olan kadınlarda erken dönem uyumsuz şemalar ve cinsel doyum arasındaki ilişkide şema modlarının aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of schema modes in the relationship between early maladaptive schemas and sexual satisfaction among women in romantic relationships
ABDULLAH KAHRAMAN
- Fibromiyalji hastalarında çevrimiçi grup şema terapisinin yaşam kalitesi, duygu düzenleme, anksiyete, depresyon ve şema modları üzerindeki etkisi
The effect of online group schema therapy on quality of life, emotion regulation, anxiety, depression and schema modes in patients with fibromyalgia
REYHAN NURAY DUMAN
