Ergonomik risklerin bütünsel değerlendirilmesi için yeni bir metodoloji: Gıda sektörü örneği
A new methodology for the holistic assessment of ergonomic risks: The food sector example
- Tez No: 966874
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGÜN ERASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Industrial and Industrial Engineering, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada gıda sektöründe helva üretim ve paketleme süreçlerinde çalışanların fiziksel, zihinsel ve psikososyal iş yüklerini bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmada, fiziksel iş yükü Rapid Entire Body Assessment (REBA), zihinsel iş yükü The National Aeronautics and Space Administration-Task Load Index (NASA-TLX) ve psikososyal iş yükü Kopenhag Psikososyal Risk Değerlendirme (KOPSOR-TR) ölçekleri ile ölçülmüş, ardından Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak ana ve alt kriterlerin ağırlıkları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, her iki departmanda da çalışanların farklı düzeylerde ergonomik risklere maruz kaldığını ortaya koymuştur. Üretim departmanında ağırlıklı skor ortalamalarına göre fiziksel iş yüküne ait bilekte zorlanma alt kriteri en yüksek değere sahipken, paketleme departmanında ise fiziksel iş yüküne ait aktivite skoru en yüksek değere sahiptir. AHP yöntemiyle yapılan ağırlıklandırmalar sonucunda her iki departmanda fiziksel iş yükünün önem ağırlığının yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum toplam iş yükü hesaplamalarında, fiziksel iş yükünün daha etkili olduğunu; zihinsel ve psikososyal iş yükleri daha az etkili olsa da hesaplamalara dahil edilmesi gerektiği sonucunu göstermiştir. Çalışmanın sınırlılıkları arasında tek bir işletmede ve sınırlı sayıda çalışanla yürütülmesi yer almaktadır. Ayrıca, kullanılan bazı ölçme araçlarının öz bildirim esasına dayalı olması nedeniyle, bireysel algı farklılıklarının sonuçlara yansıma olasılığı bulunmaktadır. Gelecek çalışmalarda, farklı işletmelerde daha büyük ve çeşitli örneklemlerle veya bulanık mantık gibi alternatif yöntemler kullanılarak benzer araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate the physical, mental, and psychosocial workloads of employees in the production and packaging processes of halva in the food industry from a holistic perspective. In the study, physical workload was measured using the Rapid Entire Body Assessment (REBA), mental workload with the NASA Task Load Index (NASA-TLX), and psychosocial workload with the Copenhagen Psychosocial Risk Assessment (KOPSOR-TR) scales. Subsequently, the weights of the main and sub-criteria were determined using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method. The findings obtained from the research revealed that employees in both departments are exposed to ergonomic risks at varying levels. According to the weighted average scores in the production department, the wrist strain subcriterion of physical workload had the highest value, whereas in the packaging department, the activity score of physical workload had the highest value. As a result of the weightings made using the AHP method, it was observed that the importance weight of the physical workload was high in both departments. In total workload calculations, physical workload was shown to be more influential; although mental and psychosocial workloads were less effective, they should still be included in the calculations. Among the limitations of the study is that it was carried out in a single enterprise with a limited number of employees. Furthermore, since some of the assessment tools are based on self-reporting, there is a possibility that individual perception differences may be reflected in the results. For future studies, it is recommended to conduct similar research in different enterprises with larger and more diverse samples or by using alternative methods, such as fuzzy logic.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL