Geri Dön

20-69 yaş arası kadınların meme kanseri farkındalığı, sağlıklı yaşam davranışları ve tarama programlarına katılımlarının analizi: Bir aile sağlığı merkezi örneği

Analysis of breast cancer awareness, healthy lifestyle behaviors, and participation in screening programs among women aged 20–69: An example from a family health center

PDF İndir

  1. Tez No: 967170
  2. Yazar: NURGÜL YENİCE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ACLAN ÖZDER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırma, kadınlarda meme kanseri farkındalığı, tarama programlarına katılım düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının sosyodemografik özelliklerle ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel nitelikte tasarlanan araştırma, İstanbul Bağcılar Demirkapı Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 20-69 yaş aralığındaki 410 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme tekniğiyle demografik bilgi formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 25.0 programı kullanılmış, normallik değerlendirmesi Shapiro-Wilk testi ile yapılmış, gruplar arası karşılaştırmalarda Ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41,39±11,20 yıl olup %82'si evlidir. Eğitim düzeyi yükseldikçe SYBD puanlarının anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir; üniversite mezunlarının medyan puanı 132, okur-yazar olmayanların ise 116'dır (p<0,001). Yaş ilerledikçe SYBD puanlarında belirgin azalma gözlenmiş, 20-29 yaş grubunda medyan puan 136 iken 50 yaş üzerinde 114'e gerilemiştir (p<0,001). Bekar kadınların SYBD puanları evlilerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (136'ya karşı 124, p<0,001). Vücut kitle indeksi artışıyla SYBD puanlarında düşüş saptanmış, normal kilolularda medyan puan 131 iken obez bireylerde 124'tür (p<0,001). Çocuk sayısındaki artış SYBD puanlarını olumsuz etkilemiş, çocuksuz kadınlarda medyan puan 136 iken dört ve üzeri çocuğu olanlarda 116'ya düşmüştür (p<0,001). Komorbidite varlığında SYBD puanları belirgin olarak azalmıştır (126'ya karşı 116, p<0,001). Elli yaş üzerindeki kadınlarda özgeçmişte meme kanseri öyküsü %50 oranıyla en yüksek düzeydedir (p=0,017). Meme kanseri öyküsü bulunan kadınların tamamının ultrason ve mamografi taraması yaptırdığı tespit edilmiştir (p<0,001). Sonuç: Eğitim düzeyi, yaş, medeni durum, parite ve komorbidite durumu kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirleyen temel faktörlerdir. Özellikle ileri yaş, düşük eğitim düzeyi ve yüksek parite grubundaki kadınlar risk altında olup, bu gruplara yönelik hedeflenmiş sağlığı geliştirme müdahalelerine ihtiyaç bulunmaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to evaluate breast cancer awareness, participation in screening programs, and the relationship between healthy lifestyle behaviors and sociodemographic characteristics among women. Materials and Methods: This prospective observational study was conducted with 410 women aged 20-69 years who presented to Istanbul Bagcilar Demirkapi Family Health Center. Data were collected through face-to-face interviews using a demographic information form and the Health-Promoting Lifestyle Profile II Scale. Statistical analyses were performed using SPSS 25.0 software, normality assessment was conducted with the Shapiro-Wilk test, and intergroup comparisons were made using Chi-square, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests. Results: The mean age of participants was 41.39±11.20 years, with 82% being married. Health-promoting lifestyle behavior scores increased significantly with education level; university graduates had a median score of 132 compared to 116 for those who were illiterate (p<0.001). A marked decrease in HPLP scores was observed with advancing age, with the median score declining from 136 in the 20-29 age group to 114 in those over 50 years (p<0.001). Single women had significantly higher HPLP scores than married women (136 versus 124, p<0.001). Body mass index increase was associated with lower HPLP scores, with normal-weight individuals having a median score of 131 compared to 124 in obese individuals (p<0.001). Increasing number of children negatively affected HPLP scores, decreasing from a median of 136 in childless women to 116 in those with four or more children (p<0.001). The presence of comorbidity significantly reduced HPLP scores (126 versus 116, p<0.001). Women over 50 years had the highest rate of breast cancer history at 50% (p=0.017). All women with a history of breast cancer had undergone ultrasound and mammography screening (p<0.001). Conclusion: Education level, age, marital status, parity, and comorbidity status are fundamental determinants of women's healthy lifestyle behaviors. Women with advanced age, low education levels, and high parity are particularly at risk, highlighting the need for targeted health promotion interventions for these groups.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1020603

    Edirne merkezinde 20-49 yaş arası kadınlarda jinekolojik kanser farkındalığı ve etkileyen faktörler

    Awareness of gynecological cancers and related factors among women aged 20–49 in the city center of Edirne

    MERVE KARAMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiTrakya Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖNDER SEZER

  2. Tez No

    670072

    İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bornova 27 no'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda periyodik sağlık muayenesi bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    The evaluation of level of knowledge, attitude and behavior of periodic health examination in patients who applicant to İzmir Tepecik Education and Research Hospital Bornova No 27 Education Family Health Center

    ŞEYMA CUNİER BABÜRŞAH

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALUK MERGEN

  3. Tez No

    797004

    Giresun ilindeki 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    Investigating information, attitudes and behaviors about breast cancer screening methods of women aged 20-69 in giresun

    BUSEGÜL ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER

    DOÇ. DR. TUĞRUL KESİCİOĞLU

  4. Tez No

    1008169

    Zeynep Yahya Kılıçaslan Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışları

    Knowledge, attitudes, and practices regarding breast cancer screenings among women aged 20–69 attending Zeynep Yahya Kılıçaslan Family Health Center

    ŞEYMA ATICI GÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELÇUK MISTIK

  5. Tez No

    712548

    Diyabet tanılı veya obez bireylerin artmış kanser riskleri hakkında farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of awareness and attitudes about increased cancer risk of individuals with diabetes or obesity

    ELİF SOYBELLİ KONTAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET SARGIN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAÇ VURAL KESKİNLER

Geri Dön