20-69 yaş arası kadınların meme kanseri farkındalığı, sağlıklı yaşam davranışları ve tarama programlarına katılımlarının analizi: Bir aile sağlığı merkezi örneği
Analysis of breast cancer awareness, healthy lifestyle behaviors, and participation in screening programs among women aged 20–69: An example from a family health center
- Tez No: 967170
- Danışmanlar: PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, kadınlarda meme kanseri farkındalığı, tarama programlarına katılım düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının sosyodemografik özelliklerle ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel nitelikte tasarlanan araştırma, İstanbul Bağcılar Demirkapı Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 20-69 yaş aralığındaki 410 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme tekniğiyle demografik bilgi formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 25.0 programı kullanılmış, normallik değerlendirmesi Shapiro-Wilk testi ile yapılmış, gruplar arası karşılaştırmalarda Ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41,39±11,20 yıl olup %82'si evlidir. Eğitim düzeyi yükseldikçe SYBD puanlarının anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir; üniversite mezunlarının medyan puanı 132, okur-yazar olmayanların ise 116'dır (p<0,001). Yaş ilerledikçe SYBD puanlarında belirgin azalma gözlenmiş, 20-29 yaş grubunda medyan puan 136 iken 50 yaş üzerinde 114'e gerilemiştir (p<0,001). Bekar kadınların SYBD puanları evlilerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (136'ya karşı 124, p<0,001). Vücut kitle indeksi artışıyla SYBD puanlarında düşüş saptanmış, normal kilolularda medyan puan 131 iken obez bireylerde 124'tür (p<0,001). Çocuk sayısındaki artış SYBD puanlarını olumsuz etkilemiş, çocuksuz kadınlarda medyan puan 136 iken dört ve üzeri çocuğu olanlarda 116'ya düşmüştür (p<0,001). Komorbidite varlığında SYBD puanları belirgin olarak azalmıştır (126'ya karşı 116, p<0,001). Elli yaş üzerindeki kadınlarda özgeçmişte meme kanseri öyküsü %50 oranıyla en yüksek düzeydedir (p=0,017). Meme kanseri öyküsü bulunan kadınların tamamının ultrason ve mamografi taraması yaptırdığı tespit edilmiştir (p<0,001). Sonuç: Eğitim düzeyi, yaş, medeni durum, parite ve komorbidite durumu kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirleyen temel faktörlerdir. Özellikle ileri yaş, düşük eğitim düzeyi ve yüksek parite grubundaki kadınlar risk altında olup, bu gruplara yönelik hedeflenmiş sağlığı geliştirme müdahalelerine ihtiyaç bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate breast cancer awareness, participation in screening programs, and the relationship between healthy lifestyle behaviors and sociodemographic characteristics among women. Materials and Methods: This prospective observational study was conducted with 410 women aged 20-69 years who presented to Istanbul Bagcilar Demirkapi Family Health Center. Data were collected through face-to-face interviews using a demographic information form and the Health-Promoting Lifestyle Profile II Scale. Statistical analyses were performed using SPSS 25.0 software, normality assessment was conducted with the Shapiro-Wilk test, and intergroup comparisons were made using Chi-square, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests. Results: The mean age of participants was 41.39±11.20 years, with 82% being married. Health-promoting lifestyle behavior scores increased significantly with education level; university graduates had a median score of 132 compared to 116 for those who were illiterate (p<0.001). A marked decrease in HPLP scores was observed with advancing age, with the median score declining from 136 in the 20-29 age group to 114 in those over 50 years (p<0.001). Single women had significantly higher HPLP scores than married women (136 versus 124, p<0.001). Body mass index increase was associated with lower HPLP scores, with normal-weight individuals having a median score of 131 compared to 124 in obese individuals (p<0.001). Increasing number of children negatively affected HPLP scores, decreasing from a median of 136 in childless women to 116 in those with four or more children (p<0.001). The presence of comorbidity significantly reduced HPLP scores (126 versus 116, p<0.001). Women over 50 years had the highest rate of breast cancer history at 50% (p=0.017). All women with a history of breast cancer had undergone ultrasound and mammography screening (p<0.001). Conclusion: Education level, age, marital status, parity, and comorbidity status are fundamental determinants of women's healthy lifestyle behaviors. Women with advanced age, low education levels, and high parity are particularly at risk, highlighting the need for targeted health promotion interventions for these groups.
Benzer Tezler
- Edirne merkezinde 20-49 yaş arası kadınlarda jinekolojik kanser farkındalığı ve etkileyen faktörler
Awareness of gynecological cancers and related factors among women aged 20–49 in the city center of Edirne
MERVE KARAMAN
- Bazı yer ve sırık fasulye çeşitlerinde optimal melezleme şartlarının tespiti üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TÜRKAN KOÇLU
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...