Maintaining the power in the therapy room: A conceptual model of social dominance orientation, medicalization and overpathologizing
Gücün terapi odasında sürdürülmesi: Sosyal baskınlık yönelimi, medikalizasyon ve aşırı patolojikleştirmenin kavramsal modeli
- Tez No: 968443
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET ÇOYMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Bilim ve Teknoloji, Psychology, Psychiatry, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Doğal dil işleme, Klinik psikoloji, Sosyal psikoloji, Veri bilimi, Yapay zeka, Natural language processing, Clinical psychology, Social psychology, Data science, Artificial intelligence
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Abdullah Gül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veri Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, psikoterapide hiyerarşiye yönelik yönelimleri ifade eden Sosyal Baskınlık Yönelimi (SBY) ve sosyal normların ne ölçüde tıbbi açıklamalar yönünde değişmesi gerektiğine ve toplumun bu açıklamalar aracılığıyla ne kadar düzenlenmesi gerektiğine ilişkin görüşleri içeren medikalizasyon inançlarının aşırı patolojikleştirme üzerindeki rolünü incelemektedir. Bu çerçevede, çalışmanın modeli SBY'nin medikalizasyon inançları aracılığıyla terapistlerin aşırı patolojikleştirme eğilimlerini etkilediği yönündeki varsayımı test etmektedir. Çalışma 1'de çevrim içi bir platformda yer alan 1.675 ruh sağlığı uzmanına yönelik danışan şikâyeti analiz edilmiştir. Şikâyetler, aşırı patolojikleştirme içerip içermediğine göre kodlanmış ve aşırı ilaç yazma, aşırı tanı koyma, kötümser prognoz ve zorlayıcı tedavi temaları altında kategorize edilmiştir. Bulgular, aşırı patolojikleştirmenin mesleki pratikte de ortaya çıktığını göstermiştir. Çalışma 2'de, SBY'yi manipüle ederek, medikalizasyon inançlarını ve dolayısıyla aşırı patolojikleştirme eğilimlerini artırıp artırmayacağını test etmek amacıyla çevrim içi bir vinyet deneyi yürütülmüştür. Deney ve kontrol grupları arasında SBY, medikalizasyon inançları veya aşırı patolojikleştirme açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Ancak, medikalizasyon inançları ile aşırı patolojikleştirme arasında pozitif bir ilişki bulunmuş; medikalizasyonu daha güçlü benimseyen terapistlerin danışanları aşırı patolojikleştirme eğiliminde oldukları görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how therapists' orientation towards social hierarchies and their medicalization beliefs shape the risk of overpathologizing in psychotherapy. Drawing on Social Dominance Orientation (SDO), it develops a conceptual model in which SDO influences clinical judgement through medicalizations, understood as an ideological framework that legitimizes expert authority. Study 1 analyzed 1,675 naturally occurring client complaints from a public platform using large language model-based text classification. The complaints were coded for overpathologizing and grouped into the themes of overprescribing, overdiagnosis, pessimistic prognosis, and coercive treatment, providing ecological evidence that overpathologizing is a repeated problem in professional practice. Study 2 employed an online vignette experiment designed to activate SDO would increase medicalization beliefs and, in turn, overpathologizing tendencies. The manipulation produced no group differences, but medicalization beliefs were positively associated with overpathologizing, and post hoc analyses suggested an indirect pathway from SDO to overpathologizing via medicalization. Together, these findings emphasize overpathologizing as both an empirical reality and a theoretically explicable bias rooted in hierarchy-maintaining ideologies. Positioning clinical judgement within broader dynamics of power and legitimizing discourse, the thesis advances a framework for understanding how institutional authority can subtly translate into client harm, underscoring the ethical imperative for power-aware psychotherapy.
Benzer Tezler
- DM tanılı hepatosteatoz saptanan hastalarda pioglitazon ve SGLT2 inhibitörü kullanımının MASH gelişimi üzerine etkisinin FIB-4 ve APRI skorları ile değerlendirilmesi
Assessment of the impact of pioglitazone and SGLT2 inhibitor therapy on the development of metabolic dysfunction–associated steatohepatitis (MASH) in patients with diabetes mellitus and hepatic steatosis using FIB-4 and APRI scores
ÖZNUR ŞENBALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YAMAK
DR. SEHER İREM ŞAHİN
- Kalça ve diz protezi uygulanan hastalarda sanal gerçeklik tabanlı ile geleneksel gevşeme terapisinin ameliyat sonrası ağrı ve uyku kalitesi üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of virtual reality-based and traditional relaxation therapy on postoperative pain and sleep quality in patients undergoing hip and knee prosthesis
MELTEM SOYDAN
- Panik bozukluğu hastalarında üstbilişsel süreçlerin rolü
The role of metacognitive processes in patients with panic disorder
ŞÜKRÜ ERKİL ÇETİNEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR ÖZDEL
- Türkiye'de üretilmiş Sumak bitkisinin (Rhus coriara L.) spektroskopik olarak antioksidan aktivite/kapasite tayini
Spectroscopic determination of antioxidant activity/capacity of Sumac plant (Rhus coriara L.)
ZEHRA ULUTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN ÖZTÜRK
DR. KADRİYE IŞIL BERKER ÇETİN
- Kanal yenileme tedavisi gören dişlerin ağızda kalma sürelerine etki eden faktörlerin incelenmesi
Researchi̇ng of factors that affecti̇ng the survi̇val of root canal retreatment teeth
SOYDİNÇ SOY
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2021
Diş HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER KUŞTARCI