The demystification of the mystical symbiosis: Factionalism among the descendants of rûmî at the turn of the 20th century
Mistik simbiyozun büyübozumu: Yirminci asrın dönüşünde Mevlevî çelebileri arasında hizip çatışması
- Tez No: 968442
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELÇUK AKŞİN SOMEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Sabancı Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1910 yılında ʻAbdülhalîm Çelebi'nin azledilerek yerine Veled Çelebi'nin Konya Mevlevî Âsitânesi'ne post-nişîn olarak atanmasıyla patlak veren tarikat-içi bölünmeyi ele almaktadır. Mevcut literatürde şimdiye dek yalnızca betimleyici bir çerçevede ele alınan bu hizip mücadelesi, tarihsel bağlamına uygun biçimde derinlikli bir analizi gerektirmektedir. Veled Çelebi'nin merkezî hükûmet tarafından yapılan ataması, 19. asır boyunca devlet aygıtı ve tarikatlar arasındaki girift etkileşimin köklü bir dönüşüm geçirdiği kümülatif ve uzun soluklu bir sürecin nihaî çıktısıydı. Bu dönüştürücü süreç, cari iktidar dinamiklerini yeniden şekillendirerek dengeyi giderek merkezîleşen ve bürokratikleşen Osmanlı idari yapısı lehine değiştirmiştir. Başka bir deyişle, modern devlet inşası geleneksel mistik özerkliği aşındırmıştır. Bununla birlikte, atama prosedürü pürüzsüz işlememişti. Eşi görülmemiş zorluklar, devlet aygıtını Konya'da tehlikeli bir toplumsal krizle karşı karşıya getirdi. Veled Çelebi'nin keyfî addedilen atama kararı, evvelâ Mevlevî hiyerarşisinde seçkin mevkileri işgal eden kimseler tarafından protesto edildi. Müteakiben esnaf, tüccar, ulema ve eşraf gibi çeşitli toplumsal kesimlerin katıldığı, büyük ölçekli hükûmet-karşıtı bir halk gösterisine evrildi. Bu muhalif hizbin söylemsel stratejisini İkinci Meşrutiyet'in ilanıyla vaat edilen hürriyet-perver ilkelerin yörüngesine oturtması bilhassa dikkat çekicidir. Dolayısıyla bu çalışma, bireysel fâilliği sıkça gizleyen devlet-merkezli bir yaklaşım yerine“aşağıdan yukarıya”bir bakış açısını öncelemektedir.
Özet (Çeviri)
This study delves into the intra-tarīqa schism that erupted in 1910 following the dismissal of ʻAbdülhalîm Çelebi and the subsequent appointment of Veled Çelebi as the pōst-nişīn of the Konya Mevlânâ Lodge. This factional rivalry, which has so far only been addressed descriptively in the available literature, warrants an in-depth analysis within its proper historical context. The central government's appointment of Veled Çelebi was the end product of a prolonged and cumulative process in the nineteenth century, during which the intricate interplay between the state apparatus and Sufi orders underwent a crucial reorientation. This transformative process ultimately reconfigured the prevailing power dynamics, decisively shifting the balance in favor of the increasingly centralized and bureaucratized Ottoman administrative structure. In other words, the modern state formation deteriorated the traditional mystical autonomy. Nevertheless, the appointment procedure did not operate smoothly. Unprecedented complications brought the state apparatus to the brink of a perilous societal crisis in Konya. The supposedly arbitrary decision to replace ʻAbdülhalîm Çelebi with Veled Çelebi was protested first by those occupying eminent positions within the Mevlevî order. It then escalated into a relatively large-scale popular anti-government demonstration staged by various social segments inclusive of artisans, merchants, scholars (ʻulemā), and the gentry (eşrāf). It is particularly noteworthy that this discordant faction framed its discursive strategy in the orbit of the libertarian principles promised by the proclamation of the Second Constitutional Monarchy. Thus, this study prioritizes a bottom-up perspective over a state-centered approach, which often obscures individual agency.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER