Okuma–yazma alışkanlığının toplumdilbilimsel açıdan incelenmesi: Bir dijital platform örneği
Examining reading–writing habits in terms of sociolinguistic approach: The case of digital platform
- Tez No: 968545
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET CANBULAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, dijitalleşme sürecinde bireylerin okuma ve yazma alışkanlıklarında meydana gelen dönüşümü toplumdilbilimsel bir bakış açısıyla ve Basil Bernstein'ın dilsel kodlar kuramı ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Wattpad platformunu aktif biçimde kullanan okur ve yazarlarla yapılan görüşmeler yoluyla dilsel tercihler ile sosyoekonomik erişim grupları arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden iç içe geçmiş çoklu durum desenine göre yapılandırılmıştır. Araştırma grubu, farklı sosyoekonomik düzeylerini temsil eden genç okurlar ve yazarlar arasından amaçlı örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Veriler, yapılandırılmış görüşme formları ve odak grup görüşmeleri aracılığıyla toplanmıştır. Yazarların yazma süreçleri, içerik üretiminde etkili olan tematik eğilimleri, tür tercihleri ve kullandıkları dilsel stratejiler incelenmiştir. Ayrıca, katılımcı okurların en beğendiklerini belirttikleri, Wattpad platformunda doğmuş ve sonrasında yayınevleri tarafından basılmış kitaplardan rastgele seçilen toplam 165 sayfa, Bernstein'ın dilsel kodlar kuramına göre belirlenmiş 14 ölçüt temelinde uzman görüşleriyle analiz edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmış, analizler betimsel istatistiklerle desteklenmiştir. Uzmanlar arası uyumu sağlamak amacıyla Cohen Kappa katsayısı hesaplanmış ve yüksek düzeyde uyum elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, gelişmekte olan erişim gruplarında dar kod özelliklerinin; yüksek erişim gruplarında ise geniş kod göstergelerinin baskın olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, incelenen metinlerde geleneksel yazın kalıplarından farklılaşan hibrit bir dil yapısı gözlemlenmiştir. Bu yapı, konuşma dili unsurlarını, dijital kültüre özgü söylemleri ve biçimsel sadeleşmeyi içermektedir. Sonuç olarak gençlerin dijital ortamlardaki yazma ve okuma pratiklerinin bireysel tercihlerden öte, toplumsal yapılarla şekillendiği görülmüştür. Bernstein'ın kuramı, dijital yazın kültürünün çözümlemesinde açıklayıcı bir kuramsal çerçeve sunmakla birlikte, günümüz Türkçesinin yeni dilsel örüntüleri karşısında yeniden yorumlanma ihtiyacı da doğurmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to understand how people's reading and writing habits have changed in the digital age. The research looks at this change using a sociolinguistic perspective and is based on Basil Bernstein's theory of language codes. The study focuses on young users of the Wattpad platform, including both readers and writers, and examines how their language choices relate to their social background. The study uses a qualitative method and follows a multiple-case study design. The research group includes participants from different socio-economic levels. Data were collected through structured interview forms and focus group discussions. Wattpad writers were asked about their writing process, sources of inspiration, genre choices, and language use. Also, 165 pages were randomly selected from books that were first published on Wattpad and later printed by publishing houses. These books were chosen based on the participants' favourites. Experts analysed these texts using 14 criteria related to Bernstein's restricted and elaborated codes. The data were studied using content analysis and supported with simple statistics. Cohen's Kappa coefficient was used to check agreement between experts, and a high level of agreement was found. The results showed that restricted code features appeared more often in groups with limited access, while elaborated code features were more common in groups with high access. Also, many texts had a hybrid language style that mixed spoken language with digital expressions. In conclusion, the study found that reading and writing on digital platforms is not only a personal choice but also linked to social class and cultural background. Bernstein's theory still helps to understand language use today, but some parts may need to be updated for the digital age.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinin yazma eğilimlerinin ve okuma alışkanlıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of writing tendencies and readinghabits of primary school students in terms of variousvariabilities
TACETTİN DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ÇİÇEK
- Türkçe öğretmen adaylarının okuma ve yazma alışkanlıklarına etki eden faktörler ile bu alışkanlıklar arasındaki ilişki (Gazi Üniversitesi örneği)
The relationship between the factors affecting the reading and writing habits of turkish teacher candidates and these habits (The case of Gazi University)
MURAT AHMET KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL FİLİZ
- Analyse der kommunikativ ausgerichteten daf-lehrwerke beim erwerb und bei der entwicklung der schrcibfertigkeit
İletişimsel yönteme göre hazırlanmış Almanca ders kitaplarının yazma becerisini kazandırma ve geliştirme açısından incelenmesi
AYSIN DEMİR
Yüksek Lisans
Almanca
1999
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTEN GENÇ
- Türkiye'de kitap yayıncılığı ve wattpad yayınları
The book publishing and published wattpad books in Turkey
DUYGU NEŞELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA GÜRAN YİĞİTBAŞI
