Velî Mülûk Şah Sıddîkî'nin Gavsiyye şerhi: Metin-inceleme
The commentary of Walī Mulūk Shāh Siddīqī on al-Ghawthiyya: Textual analysis and study
- Tez No: 968757
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET NEDİM TAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma,XVI. yüzyılda Hint alt kıtasında yaşamış müelliflerden Velî Mülûk Şâh es-Sıddîkî'nin Şerh-i Risâle-i Gavsiyye adlı eserini konuedinmektedir. Abdülkâdir-i Geylânî (ö. 561/1166)ve İbnü'l-Arabî'ye (ö. 638/1240) nispet edilen Gavsiyye risâlesi, tasavvuf tarihinde insan-ı kâmil fikrini ele alış biçimi sebebiyle geniş kabul görmüş; farklı dönem ve coğrafyalarda üzerine çok sayıda şerh kaleme alınmıştır. Çalışmada öncelikle Velî Mülûk Şâh'ın biyografisi hakkında bilgiler sunulmuş, ardından eserinin mevcut nüshaları tanıtılmıştır. Metin tesisinde Süleymaniye Kütüphanesi nüshası esas alınmış; British Library ve Taşkent nüshaları ise mukayeseli olarak değerlendirilmiştir. Velî Mülûk Şâh'ın klasik dönemde Çağatay Türkçesi'ne tercüme edilen bu eseri, Ahmet Muhtâr Belhî'nin (ö.1351/1933) Gavsiyye şerhin in temel kaynağı niteliğinde olup doğrudan Osmanlı tasavvuf literatürüyle irtibatı vardır. Ayrıca bu çalışmada Şerh-i Risâle-i Gavsiyye Hint havzası şârihlerinden Gîsûdırâz (ö. 825/1422) ve Osmanlı sahası şârihlerinden Cabbârzâde Mehmed ÂrifBey'in (ö. 1399/1920) metinleriyle de karşılaştırılmış, böylece Gavsiyye'nin içeriğine yönelik farklı bakış açıları Velî Mülûk Şâh'ın eseri üzerinden incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines Sharḥ-i Risāla-i Ghawthiyya, a work by Walī Mulūk Shāhal-Ṣiddīqī, a sixteenth -century scholar from the Indian subcontinent. The Risāla-iGhawthiyya, attributed to ʿAbd al-Qādir al-Jīlānī (d. 561/1166) and Ibn al-ʿArabī (d.638/1240), gained wide prominence in the history of Sufism for its treatment of the doctrine of the insān al-kāmil. Owing to this focus, it became a highly regarded text and inspired numerous commentaries across different periods and regions. The study first provides an overview of Walī Mulūk Shāh's biography and introduces the surviving manuscripts of his commentary. In preparing the critical edition, the Süleymaniye Library manuscript was taken as the primary source, while the British Library and Tashkent manuscripts were consulted for comparison. Walī Mulūk Shāh's work, rendered into Chaghatay Turkish during the classical period, served as a principal source for Aḥmad Mukhtār Balkhī's (d. 1351/1933) commentary on the Ghawthiyya and stands in direct relation to the Ottoman Sufi literary tradition. In addition, this study places Sharḥ-i Risāla-i Ghawthiyya in dialogue with the commentaries of Gīsūdirāz (d. 825/1422) from the Indian Sufi milieu and Jabbārzāda Meḥmed ʿĀrif Bey (d. 1399/1920) from the Ottoman context. In so doing, it highlights the range of interpretive approaches to the Ghawthiyya and situates Walī Mulūk Shāh's contribution within the broader exegetical tradition.
Benzer Tezler
- Abbasî Devleti'nde merkezî yapı ve siyasal hiyerarşi (H. 334-363)
Central structure and political hierarchy in the Abbasid State (H. 334-363)
JINAN ABDULKAREEM ABED AL LAMI
- Hadisleri bakımından siyasetnameler ve Ebü'n-Necib'in en-Nehcu'l-Mesluk fi Siyaseti'l-Mülük'u
Başlık çevirisi yok
VELİ ATMACA
- 8-12. Yüzyıllar arasında Sarakusta'nın siyasî tarihi
The political history of Sarakusta between the 8th and 12th centruies
BEYZANUR TORUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALİP AYAR
- Es-Sülûk li-Ma'rifeti Düveli'l-Müluk adlı eserin I. cildi (Eyyubiler kısmının) çevirisi ve değerlendirilmesi
The translation and evaluation of the i. volume (Ayyubids section) of the work titled ki̇tâb Al-Sulûk li-Ma'rifat Duwal al-Mulûk
ZAFER ÜMİT KOLUKISA
- Ahmed-i Dâî'nin ?Vesîletü'l-Mülûk?adlı eseri (60a-115b) metin-kelime grupları incelemesi
Ahmed-i Dâî?s work ?Vesîletü?l-Mülûk? (60a-115b) and study of text and word groups
SERAP GACSİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ENFEL DOĞAN