Çevre yanlısı tüketim davranışında aile faktörünün rolü
The role of the family factor in pro-environmental consumption behavior
- Tez No: 968758
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA HİLAL ERGEN KELEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Toplumsal Projeler Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yaşayan 18 yaş üzerindeki bireylerin çevre yanlısı tüketim davranışlarında ailelerinin etkilerini incelemektir. Sürdürülebilirlik, çevre yanlılığı, iklim krizi konularından yola çıkılarak gerçekleştirilen çalışmanın ana problemlerinden biri“Çevre yanlısı davranışların araortaya çıkmasındaki sebepler nelerdir?”olmuştur. Buna dayanarak ilgili literatür incelenmiş ve aile etkisinin üzerinde durulması gerektiğine karar verilmiştir. Aile etkisini anlayabilmek için araştırma modelinde; ailenin çevre yanlısı davranışları, aile stilleri ve ailenin duygusal sıcaklığına yer verilmiştir. Bunlarla birlikte yetişkinlik dönemindeki bireylerin davranışlarında etkili olabileceği düşünülen çevresel sürdürülebilirlik inancı ve ahlaki yükselme duygusu araştırma modeline eklenmiştir. Araştırmanın evreni Türkiye'de yaşayan 18 yaş üzerindeki bireyleri kapsamaktadır. Örneklem kolayda örneklemi yöntemi ile Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi öğrencileri arasından belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında 5'li Likert tipi ölçeklerden ve demografik sorulardan oluşan anketlerden yararlanılmıştır. Anketler online ortamda toplanarak, verilerin analizi Yapısal Eşitlik Modellemesi ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara göre; ailenin çevre yanlısı davranışları ile çevre yanlısı tüketim davranışı arasında olumlu yönde ilişki bulunmuştur. Bu ilişkiye çevresel sürdürülebilirlik inancı ve ahlaki yükselme duygusu aracılık etmektedir. Aile stilleri ve ailenin duygusal sıcaklığı model ile uyumlu olmalarına rağmen moderatör etkileri tespit edilmemiştir. Araştırma modelinin farklı çevre yanlısı davranışların incelenmesinde de kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to explore the impact of family on the pro-environmental consumption behaviors of individuals over the age of 18 living in Türkiye. As concerns about sustainability, environmental degradation, and the climate crisis grow more urgent, understanding the roots of environmentally responsible behavior has become increasingly important. One of the central questions guiding this research is: What factors lead individuals to adopt pro-environmental behaviors? Therefore, the relevant literature was reviewed, and it was decided to focus on family influence. To understand the family effect, the research model included parents' pro-environmental behavior, parenting styles, and parents' emotional warmth. In addition, two psychological constructs—environmental sustainability beliefs and moral elevation—were included, as they are believed to play significant roles in shaping adult behavior. The universe of the research includes individuals over the age of 18 living in Türkiye. The sample was determined among the students of Marmara University Faculty of Business Administration using the convenience sampling method. Data were collected via online surveys that included five-point Likert-scale items alongside demographic questions. The collected data were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM). According to the results, a significant positive relationship was found between parents' pro-environmental behavior and pro-environmental consumption behavior. The relationship is mediated by environmental sustainability belief and moral elevation. While parenting styles and emotional warmth aligned with the conceptual framework, they did not exhibit a moderating effect on the main relationships. Overall, the findings highlight the important role of family—particularly parental behavior—in shaping the environmental actions of future generations. The research model developed in this study could provide a useful foundation for examining other types of pro-environmental behaviors in future research.
Benzer Tezler
- X, Y, Z kuşaklarında markadan kaçınma davranışlarına yönelik bir araştırma
Research on brand avoidance behavior in generations X, Y, Z
GÜLSEREN DEVRİM KOZAN
- Sürdürülebilir kalkınma ve davranışsal iktisat bağlamında geri dönüşüm davranışı: Üniversite öğrencilerine ilişkin bir saha deneyi
Recycling behavior in the context of sustainable development and behavioral economics: A Field experiment on university students
SEDA AKSÜMER
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRİYE ÖZTÜRK
- Çevreci tüketim davranışının değer-inanç-norm teorisi kapsamında incelenmesi
An examination of pro-environmental consumption behavior within the context of value-belief-norm theory
AHMET TUĞRUL TUĞER
Doktora
Türkçe
2018
İşletmeGebze Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU TÜMER KABADAYI
- The relation between environmental consciousness and evaluation of post-consumer recycled plastic products
Çevre bilinci ile geri dönüştürülmüş plastikten üretilenürünlerin değerlendirilmesi arasındaki ilişki
CANSU GAYTANCIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KÜÇÜKSAYRAÇ
- Sürdürülebilir davranış için tasarımda kullanıcı güdüleri: Hane içi mutfak eylemleri üzerine bir vaka çalışması
User motivates in design for sustainable behaviour: A case study on indoor kitchen practices
BENGÜ DAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Endüstri Ürünleri TasarımıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ZEKİ TURAN