Kalite yönetim sistemi: Süreç iyileştirmede bulanık hata türü ve etki analizi uygulama örneği
Quality management system: Application case of fuzzy failure type and impact analysis in process improvement
- Tez No: 968983
- Danışmanlar: PROF. DR. COŞKUN ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Kurumsal risk yönetimi, Sezgisel bulanık mantık, Çok kriterli karar verme, Ürün kalitesi, İş süreçleri, Enterprise risk management, Intuitive fuzzy logic, Multi criteria decision making, Product quality, Business processes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuruluşlar, müşteri memnuniyetini artırmak ve rekabet avantajı elde etmek amacıyla kalite yönetim sistemlerini (KYS) yapılandırmakta ve süreç yönetimini bu sistemlere entegre etmeye çalışmaktadır. Literatürde, süreç iyileştirme faaliyetlerinin yalnızca yüzeysel performans ölçümleriyle değil, aynı zamanda risk temelli bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, Hata Türleri ve Etkileri Analizi (HTEA), üretim süreçlerindeki potansiyel hata modlarının sistematik olarak analiz edilmesine olanak sağlayan etkili bir yöntemdir. Fakat klasik HTEA, şiddet (S), olasılık (O) ve tespit edilebilirlik (T) kriterlerini eşit önemde değerlendirdiğinden, karar verici önceliklerini yeterince yansıtamamakta ve uygulamada sınırlılıklar barındırmaktadır. Bu çalışmada, havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın üretim sürecinde karşılaşılan potansiyel risklerin daha etkili yönetilebilmesi amacıyla, klasik HTEA yöntemine SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) tekniğinin entegre edildiği bir karar destek modeli önerilmiştir. SWARA yöntemi, kriterlerin göreli önem derecelerini adım adım değerlendirerek ağırlıklandırılmasına olanak tanımakta ve böylece daha güvenilir bir risk sıralaması yapılabilmektedir. Uygulama kapsamında, belirlenen süreç için beyin fırtınası tekniğiyle hata modları oluşturulmuş, bu modlar bulanık mantıkla değerlendirilmiş ve SWARA yöntemi aracılığıyla her bir kriter için uzman görüşlerine dayalı ağırlıklar hesaplanmıştır. Modelin uygulanması sonucunda, klasik bulanık risk önceliklendirme puanı (RÖP) ile SWARA tabanlı geliştirilmiş RÖP sonuçları karşılaştırılmış ve kriter ağırlıklarının risk önceliklendirme sıralamasını anlamlı şekilde etkilediği görülmüştür. Özellikle şiddet kriterinin daha yüksek ağırlık alması, bazı risklerin sıralamadaki yerini değiştirmiştir. Bu durum, karar verici temelli ağırlıklandırmanın süreç risk analizinde daha gerçekçi sonuçlar verebileceğini göstermiştir. Bulanık SWARA-HTEA modelinin üretim süreçlerine entegrasyonu ile operasyonel kayıpların azaltılması, hata nedenlerinin daha doğru tespiti ve sürekli iyileştirme kültürünün güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu modelin yalnızca havacılık sektörü ile sınırlı kalmayıp, hata toleransının düşük olduğu savunma, otomotiv ve sağlık gibi sektörlerde de etkin biçimde uygulanabileceği değerlendirilmektedir. Gelecek çalışmalarda, önerilen modelin farklı üretim birimlerinde test edilmesi, alternatif çok kriterli karar verme teknikleriyle karşılaştırılması ve sektörel bazlı uygulamalarla kapsamının genişletilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Organizations aim to enhance customer satisfaction and gain competitive advantage by structuring quality management systems (QMS) and integrating process management into these systems. The literature emphasizes that process improvement activities should not be evaluated solely through superficial performance measurements, but rather through a risk-based approach. In this context, Failure Modes and Effects Analysis (FMEA) is recognized as an effective method for systematically analyzing potential failure modes in production processes. However, classical FMEA assumes equal importance for the criteria of severity (S), occurrence (O), and detection (D), which limits its ability to reflect decision-makers' priorities and introduces practical constraints. In this study, a decision support model is proposed by integrating the SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) technique into the classical FMEA framework, aiming to manage potential risks more effectively in the production process of a company operating in the aerospace industry. The SWARA method enables step-by-step assessment of the relative importance of criteria and provides a structured weighting process, thus allowing for a more reliable risk prioritization. As part of the implementation, failure modes were identified through brainstorming techniques, evaluated using fuzzy logic, and criteria weights were calculated based on expert judgments through the SWARA approach. As a result of applying the model, the classical fuzzy Risk Priority Number (RPN) values were compared with the SWARA-based enhanced RPN values, and it was observed that the weighting of criteria significantly affected the risk ranking. In particular, the severity criterion received higher weight, which caused shifts in the ranking of certain risks. This finding suggests that decision-maker-based weighting can provide more realistic outcomes in process risk analysis. By integrating the fuzzy SWARA-FMEA model into production processes, the study aims to reduce operational losses, identify root causes of failures more accurately, and strengthen the culture of continuous improvement. It is considered that this model can be effectively applied not only in the aerospace sector, but also in other high-reliability industries such as defense, automotive, and healthcare. Future research is recommended to test the proposed model across different production units, compare it with alternative multi-criteria decision-making techniques, and perform sector-specific analyses.
Benzer Tezler
- Havacılık Sektöründe Tasarım Tipi Hata Türü ve Etki Analizi Yaklaşımlarının Geliştirilmesi
Developing Design Type Failure and Impact Analysis Approaches in the Aviation Industry
MERYEM ŞEHİTOĞLU
- Risk assessment under fuzzy fmea approach for working at height operations in maritime transportation
Deniz taşımacılığında yüksek işletmelerde çalışmalara yönelik bulanık fmea yaklaşımı altında risk değerlendirmesi
DOĞUKAN KURUM
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
