Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda motor koordinasyon, yürütücü işlevler ve bilişsel esnekliğin değerlendirilmesi

Evaluation of motor coordination, executive functions and cognitive flexibility in children with attention deficit disorder and hyperactivity disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 969269
  2. Yazar: AYÇA EREN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVGİ ÖZMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psychiatry, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Motor Koordinasyon, Yürütücü İşlevler, Bilişsel Esneklik, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Motor Coordination, Executive Functions, Cognitive Flexibility
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA MOTOR KOORDİNASYON, YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER VE BİLİŞSEL ESNEKLİĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuklarda dikkat, hiperaktivite ve dürtüsellik sorunları ile giden nörogelişimsel bir bozukluk olup etiyolojisinde, genetik ve çevresel etkenlerin bir arada rol oynadığı düşünülmektedir. Literatürde, DEHB tanılı çocukların büyük bir kısmında motor koordinasyon sorunları, yürütücü işlev bozuklukları ve bilişsel esneklik yetersizlikleri gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, DEHB tanısı almış çocukların motor koordinasyon, yürütücü işlevler ve bilişsel esneklik açısından sağlıklı akranlarıyla karşılaştırılması amaçlanmakta; DEHB'nin bilişsel ve motor beceriler üzerindeki etkileri incelenmekte ve bu bulguların tedaviye yönelik stratejiler geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniği'ne ayaktan başvuran, 6-12 yaş aralığında çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun 40 DEHB tanılı hasta ve 32 sağlıklı gönüllü çocuk katıldı. Katılımcılara Weschler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği-IV (WISC-IV) ve eşlik eden ek hastalıkları belirleyebilmek için“Okul çağı çocukları için duygulanım bozuklukları ve şizofreni görüşme çizelgesi- Şimdi ve yaşam boyu versiyonu (ÇDGŞG - ŞY)”yapıldı. Hasta grubunun DEHB şiddetini belirlemek için hasta grubuna“Conners Ana Baba Değerlendirme Ölçeği -Kısa Form ve Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği -Kısa Form”uygulandı. Çalışmaya katılan hem hasta hem de kontrol grubuna Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ), Wisconsin Kart Eşleme Testi (WCST), Revize edilmiş Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Bataryası, Bender Gestalt Görsel Motor Algılama Testi ve Stroop Testi yapıldı. Bulgular: Bu çalışmada, 6-12 yaş aralığındaki çocuklar DEHB alt tipine göre (birleşik tip DEHB, dikkat eksikliği baskın tip DEHB) ve motor ölçek puanlarına göre (motor ölçek puanı normal DEHB [DEHB-N] ve motor ölçek puanı bozuk DEHB [DEHB-B]) iki farklı şekilde gruplandırılarak kontrol grubu ile çeşitli sosyodemografik faktörler, nöropsikolojik testler ve motor beceri ölçütleri açısından karşılaştırılmıştır. Araştırma bulguları, motor gelişim ve bazı yürütücü işlevlerde DEHB gruplarının kontrol grubuna göre daha düşük performans sergilediğini ortaya koymuştur. Özellikle, WISC-IV zeka testinde sözel kavrama ve çalışma belleği kümelerinde DEHB grupları, kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük puanlar almıştır (sözel kavrama p=0.010, çalışma belleği p<0.001). WISC-IV'ün küplerle desen ve benzerlikler alt testlerinde kontrol grubu ile DEHB hasta grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olup, her iki DEHB grubu arasında da anlamlı fark bulunmuştur. DEHB-N olan grup anlamlı olarak daha yüksek puanlar almıştır. Motor becerilerle ilgili olarak, kontrol grubu, DEHB'si olan çocuklara kıyasla genel motor koordinasyon, ince motor ve el yazısı becerilerinde daha yüksek puanlar elde etmiştir. DEHB grupları WCST'de daha fazla perseveratif tepki/hata, daha az tamamlanan kategori sayısı ve düşük“öğrenmeyi öğrenme”skoruyla dikkat çekmiştir (p<0.05). Ek olarak, Stroop test sonuçlarına göre, DEHB grupları görev tamamlama sürelerinde uzamalar ve artan hata oranları göstermiştir. Bender-Gestalt testi sonuçları ise DEHB gruplarının kontrol grubuna göre daha fazla hata yaptığını ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu doğrulamaktadır (p<0.001). Bilişsel esneklik ölçeği puanları kontrol grubunda 60.4±5.55, birleşik tip DEHB grubunda 51.9±10.49, ve dikkat eksikliği baskın tip DEHB grubunda 50.8±6.99 olarak saptanmış olup, gruplar arasında bu açıdan da anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir (p<0.001). Sonuç: Bu sonuçlar, DEHB'nin çocukların bilişsel ve motor beceriler üzerindeki etkisini detaylı bir şekilde göstermekte ve DEHB ile ilişkili bilişsel zorlukların ve motor koordinasyon problemlerinin özelleştirilmiş müdahalelerle ele alınmasının önemini vurgulamaktadır. DEHB'nin çocukların motor ve bilişsel yetenekleri üzerindeki etkilerini belirginleştiren bu çalışma, DEHB tanısı olan çocuklara yönelik müdahalelerin bilişsel ve motor becerileri destekleyici biçimde tasarlanmasının önemini vurgulamaktadır. DEHB ile ilişkili bilişsel zorluklar ve motor koordinasyon problemleri, özelleştirilmiş eğitim programları ve terapötik yaklaşımlar aracılığıyla ele alınabilir, böylece bu çocukların eğitim ve sosyal adaptasyon süreçlerinin desteklenmesi sağlanabilir.

Özet (Çeviri)

EVALUATION OF MOTOR COORDINATION, EXECUTIVE FUNCTIONS AND COGNITIVE FLEXIBILITY IN CHILDREN WITH ATTENTION DEFICIT DISORDER AND HYPERACTIVITY DISORDER ABSTRACT Objective: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder characterized by deficits in attention, hyperactivity, and impulsivity in children, with both genetic and environmental factors playing a role in its etiology. Studies indicate that a significant proportion of children diagnosed with ADHD experience motor coordination impairments, executive dysfunction, and cognitive inflexibility. This study aims to compare children diagnosed with ADHD to their typically developing peers in terms of motor coordination, executive functions, and cognitive flexibility, examining the effects of ADHD on neurocognitive and motor functions and contributing to the development of treatment strategies. Materials and Methods: The study included 40 patients diagnosed with ADHD and 32 typically developing children, aged 6-12, who presented at the Erciyes University Medical Faculty Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic and met the inclusion criteria. Participants underwent the Wechsler Intelligence Scale for Children-Fourth Edition (WISC-IV) and the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) to identify accompanying disorders. The Conners Parent Rating Scale-Revised Short Form (CPRS-R:S) and the Conners Teacher Rating Scale-Revised Short Form (CTRS-R:S) were administered to determine the severity of ADHD in the patient group. Both the patient and control groups were assessed using the Cognitive Flexibility Scale (CFS), Wisconsin Card Sorting Test (WCST), Revised Developmental Coordination Disorder Battery (DCDQ-R), Bender-Gestalt Visual Motor Perception Test, and Stroop Test. Findings: In this study, children aged 6–12 years were grouped in two different ways: first, based on their motor scale scores (control, ADHD with normal motor scale score [ADHD-N], and ADHD with impaired motor scale score [ADHD-B]); and second, by ADHD subtype (control, combined-type ADHD, and predominantly inattentive ADHD). These groups were compared in terms of various sociodemographic factors, neuropsychological tests, and motor skill measures. The findings revealed that the ADHD groups performed worse in motor development and certain executive functions compared to the control group. Notably, on the WISC-IV intelligence test, the ADHD groups had significantly lower scores in the Verbal Comprehension and Working Memory indices than the control group (verbal comprehension p = 0.010, working memory p < 0.001). There was a statistically significant difference between the control group and ADHD patient groups in the Pattern with Cubes and Similarities subtests of WISC-IV, and a significant difference was found between both ADHD groups. The ADHD-N group had significantly higher scores. Regarding motor skills, the control group achieved higher scores in overall motor coordination, fine motor skills, and handwriting compared to children with ADHD. Cognitive flexibility scores in the ADHD groups were also lower than those in the control group. On the WCST, the ADHD groups exhibited more perseverative responses/errors, fewer completed categories, and lower“learning to learn”scores (p < 0.05). Furthermore, according to the Stroop test results, the ADHD groups showed extended task completion times and increased error rates. Bender-Gestalt test outcomes confirmed that the ADHD groups made significantly more errors than the control group (p < 0.001). The Cognitive Flexibility Scale scores were found to be 60.4 ± 5.55 in the control group, 51.9 ± 10.49 in the combined-type ADHD group, and 50.8 ± 6.99 in the predominantly inattentive-type ADHD group, with significant differences observed between the groups in this regard (p < 0.001). Conclusion: These results illustrate the impact of ADHD on children's neurocognitive and motor skills and emphasize the importance of addressing ADHD-associated executive function deficits and motor coordination impairments with customized interventions. This study highlights the significance of designing interventions that support both cognitive and motor development in children diagnosed with ADHD, suggesting that these deficits can be addressed through tailored educational programs and therapeutic approaches, thereby supporting their social adaptation process.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    656982

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda günlük aktivite performansına yönelik bilişsel oryantasyon (GAPBO) yaklaşımının motor performans ve yürütücü işlevler üzerine etkisi

    The effect of the cognitive orientation to daily occupational performance (CO-PO) in children with attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) on motor performance and executive functions

    SEDANUR GÜRLEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Ergoterapi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GONCA BUMİN

  2. Tez No

    818427

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nörolojik durum motor performans ve duyusal işlemlemenin incelenmesi

    Neurological status, motor performance and sensory processing in children with attention deficit hyperactivity disorder

    ÇİMEN ÖLÇAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DERAN OSKAY

  3. Tez No

    534204

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda motor taşma hareketi: Bir elektroensefalografi çalışması

    Motor overflow in children with attention deficit hyperactivity disorder: An electroencephalography study

    REMZİ KARAOKUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HALİME TUNA ÇAK ESEN

  4. Tez No

    875097

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duyusal işlemleme becerilerinin incelenmesi ve okul işlevlerine etkisinin araştırılması

    Examination of sensory processing skills in children with attention deficit hyperactivity disorder and investigation of their effects on school functioning

    İREM CEYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    ErgoterapiHacettepe Üniversitesi

    Ergoterapi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKÇEN AKYÜREK

  5. Tez No

    247644

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ergenlerde duygusal ipuçlarının tanınması, sosyal karşılıklılık ve motor koordinasyon becerileri

    Decoding ability of emotional facial expressions, socialreciprcity and motor coordination in adolescents with a diagnosis of attention deficit hyperactivity disorders

    AYŞE BURCU ERDOĞDU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. M. YANKI YAZGAN

Geri Dön