Deprem yaşayan ergenlerin travma sonrası stres şiddeti ile psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek düzeyleri: Antakya örneği
Posttraumatic stress severity and psychological resilience and perceived social support levels of earthquake-exposed adolescents: Antakya case
- Tez No: 969291
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Hatay ilinin Antakya ilçesinde yaşayan ve Kahramanmaraş Depremini deneyimleyen ergenlerde, travma sonrası stres şiddeti ile psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Antakya'da öğrenim gören lise öğrencileri; örneklemini ise araştırmaya dâhil edilme ölçütlerini karşılayan 1044 ergen oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; Bilgi Formu, DSM-5 Travma Sonrası Stres Belirtileri Şiddet Ölçeği Çocuk Formu, Ergen Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma), Pearson korelasyon analizi, Bağımsız Gruplar t Testi, Mann-Whitney U Testi, ANOVA ve LSD çoklu karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada; ergenlerin travma sonrası stres şiddeti toplamından ortalama 12,94±8,29, psikolojik dayanıklılık toplamından ortalama 90,29±11,45 ve algılanan sosyal destek toplamından ortalama 57,83±15,93 puan aldıkları saptanmıştır. Travma sonrası stres şiddeti ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri ve aile desteği, akran desteği, okul desteği, uyum ve mücadele azmi alt boyutları arasında düşük düzeyde negatif yönlü; empati alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Travma sonrası stres şiddeti ile algılanan sosyal destek düzeyleri ve aile ve arkadaş alt boyutları arasında ise düşük düzeyde negatif yönlü ilişki saptanmıştır. Bunların yanı sıra; cinsiyet, aile yapısı, gelir düzeyi, kronik hastalık varlığı ve depremle ilgili yaşantısal etkenlerin travma sonrası stres şiddetini etkileyen değişkenler olduğu bulunmuştur (p<0.05). Araştırmanın sonuçları; deprem yaşayan ergenlerde travma sonrası stres şiddetinin çeşitli demografik özelliklere ve deprem kaynaklı olumsuz yaşantısal etkenlere bağlı olarak arttığını, bu artışın ise genel olarak dayanıklılık ve algılanan sosyal destek düzeylerindeki azalma ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between the severity of posttraumatic stress and the levels of psychological resilience and perceived social support among adolescents living in Antakya district, Hatay province, who experienced the Kahramanmaraş earthquake. The population of the study consisted of high school students studying in Antakya in the 2024-2025 academic year, and the sample consisted of 1044 adolescents who met the inclusion criteria. The Information Form, DSM-5 Posttraumatic Stress Symptom Severity Scale-Child Form, Adolescent Psychological Resilience Scale, and Multidimensional Scale of Perceived Social Support were used as data collection instruments. Descriptive statistics (number, percentage, mean and standard deviation), Pearson correlation analysis, Independent Groups t Test, Mann-Whitney U Test, ANOVA and LSD multiple comparison method were used to evaluate the data. The study found that adolescents scored an average of 12.94±8.29 on total posttraumatic stress severity, 90.29±11.45 on total psychological resilience, and 57.83±15.93 on total perceived social support. It was found that there was a a low level negative relationship between posttraumatic stress severity and psychological resilience levels and the sub-dimensions of family support, peer support, school support, adjustment, and determination to struggle, and a a low level positive relationship with the sub-dimension of empathy. A low level negative relationship was found between posttraumatic stress severity and perceived social support levels and the family and friends subdimensions. In addition, gender, family structure, income level, presence of chronic diseases, and experiential factors related to the earthquake were found to be variables affecting the severity of posttraumatic stress (p<0.05). The results of the study showed that the severity of posttraumatic stress in earthquake-exposed adolescents increased as a function of various demographic characteristics and negative experiential factors caused by the earthquake, and this increase was generally associated with a decrease in resilience and perceived social support.
Benzer Tezler
- Kurum bakımında olan ve olmayan çocuklarda deprem sonrası travma sonrası stres bozukluğu: Sıklık, risk faktörleri ve tedavi sonuçlarının karşılaştırılması
Post-traumatic stress disorder after the earthquake in children in residential care and living with parents : Comparison of frequency, risk factors and treatment results
MUHAMMED FURKAN ERBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUSRET SOYLU
- 6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte ve evinde yaşayan ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete ve depresyon düzeyleri ve yordayıcı faktörlerin incelenmesi
Examination of post-traumatic stress disorder, anxiety, and depression levels and predictive factors in adolescents living in a container city after the february 6, 2023 kahramanmaras earthquake
HATİCE ATAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİHA CÖMERTOĞLU ARSLAN
- Kronik hastalığı olmayan ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, uyku kalitesi ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of posttraumatic stress disorder, sleep quality and related factors in adolescents without chronic disease
MEHMET AKÇAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FESİH AKTAR
- 2023 Şubat Türkiye depremi'nde yakınlarını kaybeden çocuk ve ergenlerde uzamış yas bozukluğu sıklığı ve yordayıcılarının araştırılması
Investigation of the prevelance and predictors of prolonged grief disorder in children and adolescents who lost relatives in the february 2023 Turkey earthquake
YAHYA ESAD ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA
- Kahramanmaraş depremini yaşayan ergenlerin algıladıkları sosyal desteğin travma sonrası stres ve depresyon düzeylerine etkisi
The effect of perceived social support of adolescents experiencing kahramanmaraş earthquake on post traumatic stress and depression levels
ŞÜHEYDA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN