Türkçeden ödünçlenen eş adlılar
Homonyms borrowed from Turkish
- Tez No: 969316
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OĞUZ ERGENE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Eş seslilik, Homophones
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkler tarih boyunca çeşitli coğrafyalarda yaşamış ve birçok ulusla siyasi, dinî ve kültürel açıdan etkileşime girmişlerdir. Türklerin diğer uluslarla etkileşim kurması sonucunda kültür ve dil alanında da alışveriş meydana gelmiştir. Bu alışveriş sonucunda hem Türkçeye diğer dillerden hem de Türkçeden diğer dillere birçok sözcük ödünçlenmiştir. Türkçeden yapılan ödünçlemelerde ad, eylem gibi söz varlıklarının yanı sıra eş adlı sözlük birimlerinin varlığı da söz konusudur. Böylece Türkçe sözlük birimlerinin sahip olduğu anlamsal derinlik, zaman ve kullanım sıklığının etkisiyle diğer toplumların ihtiyaçları doğrultusunda kullanılarak işlerlik kazanmıştır. Bu çalışmada, Günay Karaağaç'ın Türkçe Verintiler Sözlüğü esas alınmıştır. Türkçenin diğer dillere katkısını belirlemek amacıyla yabancı dillere Türkçeden ya da Türkçe aracılığıyla geçen eş adlı sözlük birimleri belirlenip sınıflandırılmıştır. Bu amaçla Türkçe Verintiler Sözlüğü'nde yer alan, Türkçeden ya da Türkçe aracılığıyla diğer dillere geçen eş adlı sözlük birimlerinin neler olduğu, ödünçleyen dillerde hangi biçim ve anlamlarda kullanıldığı ve Türkçenin diğer dillere sağladığı katkılar belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma ile ilgili veriler, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda Türkçe Verintiler Sözlüğünde Türkçeden ya da Türkçe aracılığıyla diğer dillere geçen 164 tane eş adlı sözlük birim tespit edilmiştir. Bulgarca, Farsça, Ermenice, Sırpça, Rusça, Yunancanın Türkçeden en fazla eş adlı sözlük birimi ödünçleyen diller olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, Turks have lived in various geographical regions and interacted with many nations politically, religiously, and culturally. As a result of this interaction with other nations, cultural and linguistic exchanges have taken place. These exchanges have led to the borrowing of many words from other languages into Turkish and from Turkish into other languages. In borrowings from Turkish, in addition to nouns and verbs, there are also lexical units with the same name. Thus, the semantic depth of Turkish lexical units has gained functionality by being used in accordance with the needs of other societies, influenced by time and frequency of use. In this study, Günay Karaağaç's Turkish Loanwords Dictionary has been used as a basis. To determine Turkish's contribution to other languages, lexical units with the same name that have passed into foreign languages from Turkish or through Turkish will be identified and classified. To this end, the study will seek to determine what lexical units with the same name have been borrowed from Turkish or via Turkish into other languages, how they are used in the borrowing languages in terms of form and meaning, and what contributions Turkish has made to other languages. The data related to the research were prepared using document analysis, one of the qualitative research methods. Content analysis was used to analyse the data obtained from the research. As a result of the study, 164 dictionary entries with the same name were identified in the Turkish Verintiler Dictionary that were borrowed from Turkish or through Turkish into other languages. Bulgarian, Persian, Armenian, Serbian, Russian, and Greek were found to be the languages that borrowed the most dictionary entries with the same name from Turkish.
Benzer Tezler
- Tuva Türkçesinde fiil söz yapımı
Verb formation in Tuvan Turkish
BUKET BARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimAnkara ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSÜM KİLLİ YILMAZ
- Hakas Türkçesinde fiil söz yapımı
Verb formation in Khakas Turkish
ERSİN KARTLAŞMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimAnkara ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSÜM KİLLİ YILMAZ
- Kültür aktarımında çeviri stratejileri: Yüksel Pazarkaya'nın Türkçe- Almanca çeviri örneğinde bir araştırma
Übersetzungsstrategien bei der kulturübertragung. Eine untersuchung am beispiel der Türkisch-Deutschen übersetzungen von Yüksel Pazarkaya
FÜSUN BAYRAKDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Mütercim-TercümanlıkÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
- Evliya Çelebi Seyahatnamesi'ndeki eş anlamlı sözlük birimleri
Synonym lexemes in Seyahat-name of Evliya Çelebi
BERNA NUR BÖĞREK
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEDİHA MANGIR
- Anlam ve yapı açısından Türkçenin batı dilleriyle ilişkisi
Language contact of Turkish with european languages
MUSTAFA SARI
Doktora
Türkçe
2001
DilbilimAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA ZÜLFİKAR