Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile ilişki otantikliği arasındaki ilişkide bekârlık kaygısı, ilişkide öz yeterlik ve reddedilme duyarlılığının aracı rolü
The mediating role of fear of being single, relationship self-efficacy, and rejection sensitivity in the relationship between irrational beliefs in romantic relationships and relationship authenticity
- Tez No: 969318
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNEM EVİN AKBAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma kapsamında evli olmayan bireylerde romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile ilişki otantikliği arasındaki ilişkide bekârlık kaygısı, ilişkide öz yeterlik ve reddedilme duyarlılığının aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın bir diğer amacı, evli olmayan yetişkin bireylerin bekârlık durumlarına yönelik kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla Bekârlık Kaygısı Ölçeği geliştirmektir. Araştırmanın modeli betimsel modellerden olan ilişkisel tarama modelidir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Owen ve Sarı (2016) tarafından geliştirilen Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği, Akbay (2015) tarafından Türkçe' ye uyarlanan İlişkilerde Otantiklik Ölçeği, Türkçeye Akan (2018) tarafından uyarlanan İlişki Öz yeterlik Ölçeği, Özen, Sümer ve Demir (2011) tarafından uyarlanan Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, basit aracılık bulguları değerlendirildiğinde bekâr yetişkin bireylerde akılı olmayan inançlar ile ilişkide otantiklik arasındaki ilişkide bekârlık kaygısının ve ilişki öz yeterliğinin basit aracı bir rolü olduğu görülmektedir ancak reddedilme duyarlılığının basit aracı rolünün istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur. Seri aracılık modelleri incelendiğinde ise bekâr yetişkin bireylerde akılcı olmayan inançlar ile ilişkide otantiklik arasındaki ilişkide bekârlık kaygısı ve ilişki öz yeterliğinin; bekârlık kaygısı ve reddedilme duyarlılığının; ilişki öz yeterliğinin, reddedilme duyarlılığının ve bekârlık kaygısının, ilişki öz yeterliği ve reddedilme duyarlılığının seri aracı rolü olduğu bulunmuştur. Ölçek geliştirme bulgularına göre Keşfedici faktör analizi ve Horn paralel analizi ile tek faktörlü, toplam varyansın %94,5'ini açıklayan 15 maddelik ölçek elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi ile maddelerin standartlaştırılmış değerlerinin 0,60 ile 0,88 arasında değiştiği, tüm t değerlerinin istatistiksel olarak manidar olduğu; ölçme modelinin uyum indekslerinin mükemmel/ kabul edilebilir ölçütler içerisinde olduğu sonucuna varılmıştır. Tek faktörlü yapıda DFA ile hesaplanan yakınsak geçerlik 0,56; cronbach alfa güvenirlik katsayısı her iki çalışma grubunda 0,927; DFA'yla hesaplanan birleştirici güvenirlik katsayısı (CR) 0,94 bulunmuştur. Bu bulgular ''Bekârlık Kaygısı Ölçeği'' nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğundan kullanılabilirliğini desteklemiştir.
Özet (Çeviri)
This research examines the mediating role of fear of being single, relationship self-efficacy, and rejection sensitivity in the relationship between irrational beliefs in romantic relationships and relationship authenticity among unmarried individuals. Another aim of the research is to develop the Fear of Being Single Scale to determine the anxiety levels of unmarried adult individuals regarding their singlehood status. The model of the research is a relational survey model, which is one of the descriptive models. Data collection tools used in the research include the Personal Information Form, the Irrational Beliefs in Romantic Relationships Scale developed by Owen and Sarı (2016), the Relationship Authenticity Scale adapted into Turkish by Akbay (2015), the Relationship Self-Efficacy Scale adapted into Turkish by Akan (2018), the Rejection Sensitivity Scale adapted by Özen, Sümér, and Demir (2011). When evaluating simple mediation findings, it is observed that fear of being single and relationship self-efficacy play a simple mediating role in the relationship between irrational beliefs and relationship authenticty in unmarried adult individual. However, the simple mediating role of rejection sensitivity was found to be statistically insignificant. Examining the serial mediation models, it was found that in unmarried adult individuals, fear of being single and relationship self-efficacy, fear of being single and rejection sensitivity; relationship self-efficacy, rejection sensitivity, and fear of being single; and relationship self-efficacy and rejection sensitivity serve as serial mediators in the relationship between irrational beliefs and relationship authenticity. According to the scale development findings, exploratory factor analysis and Horn's parallel analysis resulted in a one-factor, 15-item scale explaining 94.5% of the total variance. Confirmatory factor analysis indicated that the standardized values of the items ranged between 0.60 and 0.88, all t-values were statistically significant, and the fit indices of the measurement model were within excellent/acceptable criteria. The convergent validity calculated via CFA was 0.56; the Cronbach's alpha reliability coefficient was 0.927 in both study groups; and the composite reliability coefficient (CR) calculated via CFA was 0.94. These findings supported the validity and reliability of the“Fear of Being Single Scale,”confirming its usability as a measurement tool.
Benzer Tezler
- Romantik ilişki yaşayan bireylerde akılcı olmayan inançlar, özşefkat ve ilişki doyumunun incelenmesi
Examination of the irrational beliefs, self-compassion and relationship satisfaction in individuals which are in a romantic relationship
CEREN ELMAS
- Toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlar ile ilişki doyumu ve romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar arasındaki ilişkiler
The relations between gender role attitudes, relationship satisfaction and irrational romantic relationship beliefs
SAADET ECEM ÖCAL YÜCEOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Psikolojiİstanbul Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERDA ŞULE KAYA
- Evli bireylerde romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile evlilik doyumu ve benlik saygısı arasındaki ilişkide romantik yakınlığın aracı rolünün incelenmesi
Examining the role of romantic intimacy in the relationship between irrational beliefs and marital satisfaction and self-esteem in married individuals
ALTAN DURAMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMersin ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM EVİN AKBAY
- Beliren yetişkinlikteki romantik ilişkilerde obsesif kompulsif belirti ile akılcı olmayan inançların ilişki doyumuna etkisi
The effect of relationship-related obsessive-compulsive symptoms, irrational beliefs on relationship satisfaction in emerging adulthood romantic relationships
EBRU KAHVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU
- Evli olmayan bireylerde evlilik kaygısı ile romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ve umutsuzluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining of relationship between marital anxiety and irrational beliefs and hopelessness in romantic relationships in unmarried individuals
SEMİHA SEZER
