Osmanlıcılık düşüncesinin sesi olarak Musika-i Hümâyûn
Musika-i Hümâyûn as the voice of Ottomanism
- Tez No: 969362
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH AKAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Tarih, Music, History
- Anahtar Kelimeler: Askeri Müzik, Bando, Osmanlıcılık, Musika-i Hümâyûn, Marş, Kimlik, Müzikoloji, Military Music, Band, Ottomanism, Musika-i Hümâyûn, March, Identity, Musicology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda askerî bandoların gelişimi ile Osmanlıcılık ideolojisi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmanın temel problemi, II. Mahmud döneminde (1808–1839) Mehterhane'nin kaldırılarak yerine kurulan Musika-i Hümâyûn'un yalnızca bir müzik reformu mu yoksa imparatorluk kimliğini yeniden inşa etmeye yönelik ideolojik bir girişim mi olduğudur. Bu bağlamda araştırmanın amacı, marş repertuvarı üzerinden Osmanlıcılığın 'çokluk içinde birlik' ilkesinin müzikal düzlemde nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Araştırmada tarihsel yöntem kullanılarak belge analizi yapılmış; arşiv belgeleri, dönemin basılı ve işitsel kaynakları, notasyonlar ve genel literatür incelenmiştir. Çalışma kapsamında toplam 12 marş tespit edilmiştir. Bu marşlardan yalnızca nota materyaline ulaşılan yedi tanesi, melodik yapı, ritmik özellikler ve tematik gelişim bakımından değerlendirilmiştir. İnceleme, ana melodik motiflerin nasıl işlendiğini ve Avrupa çoksesliliğiyle nasıl bütünleştirildiğini göstermektedir. Cezayir, İzmir, Osmaniye, Selanik, Kosova ve Travnik marşları, Avrupalılaşma sürecinde benimsenen armonik anlayışla Balkan ve Anadolu kökenli ezgilerin kaynaştırıldığı örnekler olarak öne çıkmıştır. Kaçanik, Edirne, Kırım ve Borlu Marşı gibi eserler ise yalnızca yazılı kaynaklarda zikredilmiş, icralarına dair doğrudan veriye ulaşılamamıştır. Bulgular, Osmanlı marşlarının estetik bir üretimin ötesinde ideolojik işlevler üstlendiğini göstermektedir. Yerel ezgiler ile Avrupa çoksesliliğinin birleşmesi, Osmanlı yönetiminin farklı topluluklarla ortak bir aidiyet zemini oluşturma çabasını yansıtmaktadır. Sonuç olarak Osmanlı marşları, Avrupalılaşma sürecinin müzikteki tezahürü olarak, Osmanlı kimliğinin yeniden inşasında kullanılan kültürel ve ideolojik belgeler niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between the development of military bands in the Ottoman Empire in the 19th century and the ideology of Ottomanism. The main research problem is whether the replacement of the Mehterhâne with the Musika-i Hümâyûn during the reign of Mahmud II (1808–1839) was only a musical reform or also an ideological attempt to rebuild imperial identity. The aim of the study is to show how the principle of 'unity in diversity' in Ottomanism was represented through the march repertoire. The research uses the historical method with document analysis. Archival documents, printed and audio sources of the period, notations, and general literature were examined. In total, twelve marches were identified. Among them, only seven with available notation were analyzed in terms of melodic structure, rhythmic features, and thematic development. The analysis shows how main melodic motifs were used and combined with European polyphony. The marches of Cezayir, İzmir, Osmaniye, Selanik, Kosova, and Travnik stand out as examples where the harmonic style of the Europeanization process was blended with Balkan and Anatolian melodies. In contrast, Kaçanik, Edirne, Kırım, and Borlu marches were found only in written sources, with no direct data about their performance. The findings show that Ottoman marches had ideological roles beyond aesthetic value. The combination of local melodies with European harmony reflects the state's effort to create a common sense of belonging among different communities. In conclusion, Ottoman marches are cultural and ideological documents of the Europeanization process in music, used for the reconstruction of Ottoman identity.
Benzer Tezler
- Tanin'deki yazıları çerçevesinde Babanzâde İsmail Hakkı'nın Meşrutiyet düşüncesi
Babanzâde İsmai̇l Hakkı's Consti̇tuti̇onali̇zm i̇dea i̇n the vi̇ew of hi̇s wri̇ti̇ngs i̇n Tani̇n
HÜSEYİN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
TarihMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL ÇELİK
- Osmanlıcılık düşüncesinin doğuşu ve uygulanışı (1839-1871)
The Emergence of Ponottoman activities and its effects (1839-1871)
ŞERİF DEMİR
- Türkçülük düşüncesinin inşa sürecinde Türk Ocaklarının rolü
The role of Turkish Hearths in the construction process of Turkism thought
BURAK YAVAŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiBalıkesir ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENİZ ANBARLI BOZATAY
- II. Meşrutiyet Dönemi fikir hareketleri ve Türk edebiyatına yansımaları
Idea movements in the second constitutional monarchy era and their influence on Turkish literature
CENGİZ KARATAŞ
Doktora
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL PARLATIR
- 1980 sonrası değişen Türk milliyetçiliği
Changing of Turkish Nationalism After 1980's
FATİH BALKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Siyasal BilimlerKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. YILMAZ BİNGÖL