Ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumları ile evsel atık ilaç farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Examination of parents' attitudes towards rational drug use and domestic drug waste awareness levels
- Tez No: 969391
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma, ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumları ile evsel atık ilaç farkındalık düzeylerinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma Nisan-Ekim 2024 tarihleri arasında Ağrı Merkez 3 No'lu Aile Sağlığı Merkezine başvuran 0-12 yaş çocuğa sahip olan 400 ebeveyn ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında ''Ebeveyn ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu'', ''Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği'', ''Evsel İlaç Atık Yönetimi Farkındalık Formu'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık katsayıları, normal dağılım gösteren gruplarda bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi, grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch, normal dağılım göstermeyen gruplarda ise Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U analizleri kullanılmıştır. Post Hoc analizler için Bonferroni testleri kullanılmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin %60,75'inin annelerden oluştuğu, yaş ortalamasının 36.30±7.27 olduğu, %49.25'inin çocuklarının 0-6 yaş grubunda olduğu, %57.5'inin 0- 12 yaş çocuğa reçetesiz ilaç kullanmadığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin %55'inin uygun koşullarda saklanmamış, son kullanma tarihi geçmiş veya kullanılmayan ilaç atıklarını çöpe ya da lavaboya döküyorum diye cevap verdiği,%96'sının evde bulunan ilaçların son kullanma tarihlerini kontrol ettiği, %90.5'inin evde bulunan ilaçların saklanma koşullarını kontrol ettiği, %33.6'sının evde bulunan ancak sürekli kullanılmayan ilaç grubunun ağrı kesiciler olduğu, %83.5'inin reçete edilen ilaçlarını kullanma talimatına uygun şekilde bitene kadar kullandığı belirlenmiştir. Araştırmada, ebeveynlerin Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği doğru ve bilinçli kullanım alt boyutundan 125,81±17.11, etkili ve güvenli kullanım alt boyutundan 39.53±9.21 ve toplamda 165.29±21.36 puan aldığı bulunmuştur. Ebeveynlerin evsel ilaç atıklarına yönelik yaptıkları uygulamalar ve sosyodemografik özellikleri ile Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının olumlu olduğu ve evsel ilaç atık farkındalıklarının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Ayrıca aile tipi, yaşanılan yer, medeni durum, eğitim durumu, meslek ve reçetesiz ilaç kullanma durumlarının Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği puanı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Çocuk sağlığı hemşirelerinin toplumun Akılcı İlaç Kullanımı ve evsel ilaç farkındalıklarını belirlemeye yönelik çalışmalar yapması, farkındalığın az olduğu bölgelerde böyle araştırmalara daha da ağırlık verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This descriptive study aims to examine parents' attitudes towards rational drug use and their awareness levels regarding household pharmaceutical waste. Materials and Methods: The research was conducted between April and October 2024 with 400 parents who applied to the Ağrı Central Family Health Center No. 3 and had children aged 0-12 years. Data were collected using the“Parent and Child Demographic Information Form,”“Parental Attitude Scale Towards Rational Drug Use,”and“Household Pharmaceutical Waste Management Awareness Form.”For data analysis, arithmetic mean, standard deviation, skewness and kurtosis coefficients, independent samples t-test for normally distributed groups, one-way ANOVA, Welch's test for groups with non-homogeneous variances, and Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests for non-normally distributed groups were used. Bonferroni tests were used for Post Hoc analyses. Findings: It was determined that 60.75% of the parents were mothers, the mean age was 36.30±7.27, 49.25% of their children were in the 0-6 age group, and 57.5% did not use over-the-counter (OTC) medication for their 0-12 year old children. It was found that 55% of parents stated that they dispose of improperly stored, expired, or unused medication waste in the trash or pour it down the sink. 96% checked the expiration dates of medicines at home, 90.5% checked the storage conditions of medicines at home, 33.6% reported painkillers as the most common continuously unused medicine group at home, and 83.5% used their prescribed medications according to instructions until finished. In the study, parents scored 125.81±17.11 on the“Correct and Conscious Use”sub-dimension, 39.53±9.21 on the“Effective and Safe Use”sub-dimension, and a total of 165.29±21.36 on the Parental Attitude Scale Towards Rational Drug Use. A statistically significant relationship was found between parents' practices regarding household pharmaceutical waste and their sociodemographic characteristics, and their mean scores on the Parental Attitude Scale Towards Rational Drug Use (p<0.05). Conclusion: The study concluded that parents' attitudes towards rational drug use were positive, and their awareness of household pharmaceutical waste was at a moderate level. Furthermore, it was determined that family type, place of residence, marital status, educational status, occupation, and over-the-counter drug use status had an effect on the Parental Attitude Scale Towards Rational Drug Use scores. It is recommended that pediatric nurses conduct studies to determine community awareness of Rational Drug Use and household pharmaceutical waste, and to give more emphasis to such research in areas where awareness is low.
Benzer Tezler
- Çocuk acil servisine başvuran ebeveynlerın ateş yönetimi ve akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between fever management and rational medication use attitudes of parents applying to the paediatric emergency department
TUĞBA ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. DERYA SULUHAN
- Acile başvuran ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımı ile siberkondri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between rational drug use and cyberchondria among parents admitting to the emergency department
NURİ SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA VAROL
- Ebeveynlerin sağlık algısı ve akılcı ilaç kullanım tutumları
Parent's health perception and attitudes of rational drug use
AYŞE BETÜL DÖNERGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKafkas ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA KARDAŞ ÖZDEMİR
- Ateş şikayeti ile acil servise getirilen 6 ay- 5 yaş aralığındaki çocukların ebeveynlerinin ateş yönetimi ile akılcı ilaç kullanım tutumları
Attitudes of parents towards fever management and rational drug use in children aged 6 months to 5 years admitted to the emergency department with fever complaint
SENA ARIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA TURAL BÜYÜK
- İlköğretim çağındaki çocukların ebeveynlerinin çocuklarına yönelik akılcı ilaç kullanım durumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of rational medication use by parents for their children in primary school age
İLAYDA KARAÇAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN SET