Beliren yetişkinlik döneminde algılanan ebeveyn kabul-reddi ile öfke ifade tarzı arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin aracı rolü
The mediating role of mentalization in the relationship between perceived parental acceptance-rejection and anger expression style in emerging adulthood
- Tez No: 969431
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERNA AKÇINAR YAYLA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ebeveynler, Zihinselleştirme, Öfke yönetimi, Parents, Mentalization, Anger management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Işık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, beliren yetişkinlik döneminde algılanan ebeveyn kabul-reddi ile öfke ifade tarzları arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin aracı rolünü incelemektir. Çalışma, ebeveyn kabul-red algısı, zihinselleştirme kapasitesi ve öfke ifade tarzlarının birbiriyle ilişkisini anlamaya ve bu değişkenlerin bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaya yöneliktir. Yöntem: Araştırmanın örneklemini 18-29 yaş arası 401 kişi oluşturmuştur. Katılımcılardan çevrim içi olarak veri toplanmıştır. Veri toplama araçları arasında Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Yetişkin Kısa Formu, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği, Zihinselleştirme Ölçeği (ZÖ) yer almaktadır. Verilerin analizinde korelasyon analizleri, hiyerarşik regresyon ve PROCESS makro (Model 4) kullanılarak aracı etki analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçları, algılanan anne ve baba reddinin öfke ifade tarzları ve zihinselleştirme ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermiştir. Algılanan anne reddi, zihinselleştirme alt boyutları ve dışa dönük öfke arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. PROCESS analizi, algılanan ebeveyn reddi ile öfke ifade tarzları arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin bazı alt boyutlarının anlamlı bir aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, zihinselleştirme düzeyi ve öfke ifade tarzlarının bazı sosyo-demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmada beliren yetişkinlik döneminde ebeveyn kabul-red algısı, zihinselleştirme ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkiler kapsamlı biçimde incelenmiş; zihinselleştirmenin bu ilişkide önemli bir aracı mekanizma olabileceği ortaya konulmuştur. Bulgular, alanyazındaki önceki çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmış; araştırmanın sınırlılıkları ve gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Objective: The primary aim of this study is to examine the mediating role of mentalization in the relationship between perceived parental acceptance-rejection and anger expression styles during emerging adulthood. The study seeks to understand the interrelations among perceived parental acceptance-rejection, mentalization capacity, and anger expression styles, as well as to investigate whether these variables differ across certain socio-demographic characteristics. Method: The sample consisted of 401 participants aged between 18 and 29. Data were collected online. The data collection tools included the Socio-Demographic Information Form, Parental Acceptance-Rejection Questionnaire Adult Short Form, State-Trait Anger Expression Inventory, and Mentalization Questionnaire (MQ). Data analysis was conducted using correlation analyses, hierarchical regression, and mediation analyses through PROCESS macro (Model 4). Results: The results indicated that perceived maternal and paternal rejection were significantly associated with anger expression styles and mentalization. A significant negative relationship was found between perceived maternal rejection, mentalization sub-dimensions, and externalized anger. The mediation analysis revealed that certain sub-dimensions of mentalization played a significant mediating role in the relationship between perceived parental rejection and anger expression styles. Moreover, mentalization levels and anger expression styles differed significantly across some socio-demographic variables. Conclusion: The study comprehensively examined the relationships between perceived parental acceptance-rejection, mentalization, and anger expression styles during emerging adulthood, revealing that mentalization may serve as a critical mediating mechanism in these associations. The findings were discussed in light of existing literature, and limitations of the study as well as suggestions for future research were presented.
Benzer Tezler
- Beliren yetişkinlik döneminde yeme tutumları, algılanan ebeveyn reddi, duygu düzenleme güçlüğü ve beden kitle indeksinin depresyon belirtileri üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of eating attitudes, perceived parental rejection, difficulty in emotion regulation and body-mass index on the symptoms of depression in emerging adulthood
PINAR CEVİZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY AKYUNUS
- Romantik ilişkide kendilik değerlendirmesi ile algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi arasındaki ilişki ve kendini toparlama gücünün aracılık rolü
The relationship between parent acceptance rejection and self- assessment in romantic relationship: mediator role of self-resilience
ESRA İSLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM
- Farklı cinsel yönelimli bireylerin algılanan anne-baba kabul-reddi ile kimlik duygusu kazanımları
The perceived parental acceptence-rejection and identity formation of the individuals with different sexual orientations
AYŞE YALÇIN ARMAĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜLİN ŞENER
- Perceived parental rejection and psychological well-being in emerging adulthood: Moderator role of reflective functioning
Algılanan ebeveyn reddi ve beliren yetişkinlikteki psikolojik iyi olma hali: İçsel değerlendirme işlevselliğinin moderatör rolü
GİZEM DAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
PsikolojiBoğaziçi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN SOHTORİK İLKMEN
- Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin algıladıkları ebeveyn red-kabul düzeyi, sosyal görünüş kaygısı ve öz-duyarlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived parental rejection-acceptance level, social appearance anxi̇ety, and self-compassion in indivi̇duals in emergi̇ng adulthood
YASİN PINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. HATİCE EPLİ