Yeniden işlevlendirmede mekân adaptasyonu Cemil Meriç Kütüphanesi örneği
Space adaptation in refunctioning Cemil Meriç Library example
- Tez No: 969468
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEBNEM ERTAŞ BEŞİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapılar ve mekanlar belirli bir işleve hizmet etmek üzere tasarlanır ve inşa edilir.Fakat bazı yapı ve mekanlar zamanla gelişen çevre koşullarına, kentleşmeye, teknolojiye, kültürel değişime veya artan ihtiyaca uyum sağlayamaz ve bu parametrelere cevap veremez. Artık ihtiyaçlara cevap veremeyen ve yeni koşullara adapte olamayan yapılar; kullanılamaz hale gelir, terk edilir veya başka bir bina yapmak için yıkılabilir. Ancak, tarihi değeri olan yapıların sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yeniden işlevlendirilerek kullanımı tercih edilmektedir. Bu tür mekanların yeniden işlevlendirilmesi zor ve zahmetli bir süreçtir. Süreç öncesi, sonrası veya süreç sırasında çeşitli problemler ortaya çıkabilmektedir. Bu problemlerin önüne geçmek veya oluşabilecek problemleri en aza indirmek amacıyla mekanın yeni verilecek olan işlevine olan adaptasyonunu düşünmek ve sağlamak önemli bir konu haline gelmektedir. Yeniden işlevlendirme, iç mimarlığın temel kavramlarından biri olarak öne çıkar. Ancak bu süreçte, eski yapının konumu, büyüklüğü ve çevresiyle olan ilişkisi gibi tüm özellikleri dikkate alınarak hareket edilmelidir. Yeni işlev verilen yapı veya mekanın sürekliliğinin sağlanması için, verilen yeni işlevine uyumlu ve adapte edilebilir olması önemlidir. Bu hususlar dikkate alınmadan yenileme yapılırsa, yapı yeniden ihtiyacı karşılayamayabilir ve yeniden işlevlendirilmesi gerekir. Bu durum ekonomik ve çevresel zararlara neden olabilmektedir. Bu nedenle yeniden işlevlendirme süreci hem ekonomik hem de çevresel açıdan büyük önem taşımaktadır. Yeniden işlevlendirme yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli konu doğru işlev belirlemek ve yeni verilecek işleve uygun tasarımdır. Bu aşamada tasarım için belirlenen bazı kurallar yol gösterici olmaktadır. Bu çalışma, yeniden işlevlendirilmiş mekanlarda yeni işleve adaptasyon sürecini ve bu süreçte dikkat edilmesi gereken unsurları kütüphane yapıları bağlamında ele almaktadır. İnceleme materyali olarak, Antalya'da tarihi bir endüstri binası olan ve daha önce dokuma iplik fabrikasının trafosu olarak kullanılan yapı seçilmiştir. 2004 yılında kapatılan fabrika alanı, zaman içinde işlevini yitirerek harabe bir alana dönüşmüş ve kullanılmayan bir çevre haline gelmiştir. Dolayısıyla alan içinde bulunan daha önce fabrikanın lojmanı, trafosu, üretim alanı gibi çeşitli fonksiyonlara sahip binalar atıl ve kullanım dışı kalmıştır. Şehir merkezine yakın konumda bulunan bu alan, gittikçe kalabalıklaşan ve büyüyen Antalya için şüphesiz büyük önem taşımaktadır. Fakat bu endüstriyel tarihi alan elbette ki sıradan mekanlar gibi değerlendirilmesi imkansız bir alandır. Bir tarihi çevrenin dokusunu korumak, halkın fayda sağlayabileceği bir yer haline getirmek elbette hiç kolay olmamıştır. Bu konudaki büyük özveri ile alan, çeşitli işlevler verilerek; müze, kütüphane, galeri, park, sergi alanı, gibi mekanlara dönüştürülmüş, kamu için ulaşılabilir, rahatlatıcı bir çevre oluşturulmuştur. Bu araştırmada, seçilen örnek üzerinden yeniden işlevlendirme kavramı ele alınmış ve kütüphane işlevi verilen yapının yeni işlevine uyumu incelenmiştir. Yapının yeni işlevine adaptasyonu; yapısal adaptasyon, fizyolojik adaptasyon ve davranışsal adaptasyon olmak üzere üç başlık altında değerlendirilmiştir. Bu başlıklar doğrultusunda oluşturulan değerlendirme kriterleri üzerinden kütüphane kullanıcılarının görüşleri alınmış ve elde edilen veriler ışığında yapının yeni işleve adaptasyon süreci incelenmiştir. Yapıya verilen kütüphane işlevi nedeniyle, tasarım kriterleri kütüphaneler özelinde incelenmiş ve kütüphane türüne bağlı olarak ihtiyaçların farklılık gösterebileceği ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda, kütüphane türlerini belirlemeye yönelik bir şema geliştirilmiştir. Bu çalışmanın, yeniden işlevlendirme projelerinde dikkat edilmesi gereken noktaları ortaya koyarak, gelecekteki uygulamalara rehberlik etmesi ve böylece ekonomik ve çevresel zararların önüne geçilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Bunun yanında, kütüphane tasarımı gereksinimlerini kapsamlı şekilde ele alarak mimarlık ve iç mimarlık alanındaki öğrenciler ile araştırmacılar için faydalı bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Structures and spaces are designed and built to serve a specific function. However, some structures and spaces cannot adapt to changing environmental conditions, urbanization, technology, cultural change or increasing needs over time and cannot respond to these parameters. Structures that can no longer respond to needs and adapt to new conditions become unusable, are abandoned or can be demolished to build another building. However, it is preferred to re-function structures with historical value in line with sustainability principles. Re-functioning such spaces is a difficult and laborious process. Various problems may arise before, after or during the process. In order to prevent these problems or minimize the problems that may occur, it becomes an important issue to think about and ensure the adaptation of the space to its new function. Re-functioning stands out as one of the basic concepts of interior architecture. However, in this process, all the characteristics of the old structure such as its location, size and relationship with its surroundings should be taken into consideration. In order to ensure the continuity of the structure or space given a new function, it is important that it is compatible and adaptable to its new function. If renovation is carried out without considering these issues, the building may not be able to meet the need again and needs to be re-functioned. This situation can cause economic and environmental damage. Therefore, the re-functioning process is of great importance both economically and environmentally. The most important issue to be considered while re-functioning is determining the correct function and designing it in accordance with the new function to be given. Some rules determined for the design at this stage are guiding. This study examines the adaptation process to the new function in re-functioned spaces and the elements to be considered in this process in the context of library structures. A historical industrial building in Antalya, which was previously used as a transformer of a textile yarn factory, was selected as the study material. The factory area, which was closed in 2004, lost its function over time and turned into a ruined area and became an unused environment. Therefore, the buildings in the area, which previously had various functions such as the factory's lodging, transformer, and production area, remained idle and out of use. This area, which is located close to the city center, is undoubtedly of great importance for Antalya, which is becoming increasingly crowded and growing. However, this industrial historical space is of course an area that cannot be evaluated like ordinary spaces. Protecting the texture of a historical environment and turning it into a place where the public can benefit has certainly never been easy. With great dedication in this regard, the area was transformed into spaces such as museum, library, gallery, park, exhibition area, and an accessible, relaxing environment was created for the public by giving it various functions. In this research, the concept of re-functioning was addressed through the selected example and the adaptation of the structure given the library function to its new function was examined. The adaptation of the structure to its new function was evaluated under three headings: structural adaptation, physiological adaptation and behavioral adaptation. The opinions of the library users were taken through the evaluation criteria created in line with these headings and the adaptation process of the structure to its new function was examined in the light of the obtained data. Due to the library function given to the structure, the design criteria were examined specifically for libraries and it was revealed that the needs may differ depending on the type of library. In this direction, a scheme was developed to determine the types of libraries. It is expected that this study will guide future applications by revealing the points to be considered in re-functioning projects and thus contribute to the prevention of economic and environmental damages. In addition, it aims to create a useful resource for students and researchers in the field of architecture and interior architecture by comprehensively addressing library design requirements.
Benzer Tezler
- Narmanlı Han'ın yeniden işlevlendirilmesi üzerine bir inceleme
A review on the refunctionality of Narmanlı Han
EDANUR İŞLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonHaliç Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN SEÇER KARİPTAŞ
- Diyarbakır Suriçi tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi: Vahap Ağa Hamamı-Deliller Hanı-İskender Paşa Konağı örnekleri
Re-functioning of Diyarbakir Suriçi historical structures: Vahap Ağa Hamami, Deli̇ller Hani, Iskender Paşa Konaği examples
TUBA İNCİ DAMAR ÇALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkHasan Kalyoncu ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL BİNGÖL
- Yaşam döngüsü sürecinde mekanın geçici kullanım parametreleri
Parameters of temporary use of the space in the life cycle process
ÖZCAN ERNUR AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSENİN İNALHAN
- Space syntax analysis of adaptive reuse in Anatolian madrasahs
Anadolu medreselerinde uyarlanabilir yeniden kullanımın mekan dizimi analizi
BİLGESU ÜNALAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
MimarlıkAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ KARAKUŞ
DOÇ. DR. EKREM BAHADIR ÇALIŞKAN
- Orta Bizans Dönemi kilisesinin camiye dönüşümü: Atik Mustafa Paşa Camii
Transformation of a Middle Byzantine Period church into a mosque: Atik Mustafa Pasha Mosque
ELİF YARDIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KURNAZ